Diyabetik ayak ülseri nedeniyle hastaneye yatırılan hastalar ve refakat eden yakınlarının psikiyatrik açıdan değerlendirilmesi ve yatış sürecindeki tedavi prosedürlerinin psikiyatrik durumlarına etkisi
Psychiatric evaluation of patients hospitalized for diabetic foot ulcer and their accompanying relatives, and the impact of inpatient treatment procedures on psychiatric status
- Tez No: 990983
- Danışmanlar: PROF. DR. RAMAZAN SARI, DOÇ. DR. ALİ ERDOĞAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, İç Hastalıkları, Endocrinology and Metabolic Diseases, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Diyabet, diyabetik ayak ülseri, hasta yakını, depresyon, anksiyete, yaşam kalitesi, umutsuzluk, amputasyon, Diabetes, diabetic foot ulcer, caregiver, depression, anxiety, quality of life, hopelessness, amputation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Diyabetik Ayak Ülseri Nedeniyle Hastaneye Yatırılan Hastalar ve Refakat Eden Yakınlarının Psikiyatrik Açıdan Değerlendirilmesi ve Yatış Sürecindeki Tedavi Prosedürlerinin Psikiyatrik Durumlarına Etkisi Amaç: Diyabet, tüm toplumlarda en sık karşılaşılan kronik hastalıklardan biridir. Diyabetik ayak ülseri, mortalite ve morbidite açısından önemli bir sağlık sorunudur. Bu durumun yönetiminde multidisipliner yaklaşımın önemi giderek daha fazla vurgulanmaktadır. Diyabetik ayak ülseri tedavi ve takip sürecinde yalnızca hastaların değil, onlara bakım veren yakınlarının da fiziksel ve ruhsal sağlıklarının korunması büyük önem taşır. Bu çalışma, diyabetik ayak ülseri olan hastalar ve yakınlarında depresyon, anksiyete, yaşam kalitesi ve umutsuzluk düzeylerini ve bu durumlarla ilişkili faktörleri belirlemeyi; ayrıca amputasyon kararı ve seviyesinin psikiyatrik durum üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Bu prospektif araştırma, anket yöntemiyle yüz yüze görüşmeler şeklinde yürütülmüştür. Temmuz 2025–Ekim 2025 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji servisinde diyabetik ayak ülseri nedeniyle izlenen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 55 hasta ve yakınına, yatışta sosyodemografik verileri içeren 3 bölümden oluşan anket, yatış ve taburculuk aşamalarında Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (WHOQOL-BREF) uygulanmıştır. Hastaların komorbiditeleri, yatış süresi, amputasyon gereksinimi ve seviyesi, kullanılan antibiyotik türleri ve son HbA1c değerleri kaydedilmiştir. Veriler, IBM SPSS Statistics 25 © Copyright SPSS Inc. 1989, 2017 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada istatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji serviste diyabetik ayak ülseri nedeniyle takip edilen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 55 hasta ve yakını dahil edilmiştir. Hastaların %81,8'ini erkekler oluşturmaktadır. Hastaların yaş dağılımı 35 ile 77 arasında değişmekte iken, yaş ortalaması 60.53±10.34, ortanca yaş ise 60'tır. Refakat eden hasta yakınlarının %69,1'ini kadınlar oluşturmaktadır. Yaş dağılımı 18 ile 74 arasında değişmekte iken, yaş ortalaması 50.18±15.48, ortanca yaş ise 54'tür. Hastaların diyabet süresi ortalama 16.71±9.37 yıldır. Hastaların yatış süresi ortalama 23.24±12.71 gündür ve %60'ında cerrahi müdahale gereksinimi olmuştur. Cerrahi müdahale uygulanan hastaların %66,7'sinde minör amputasyon, %33,3'ünde ise majör amputasyon uygulanmıştır. Cerrahi müdahale uygulanan hastaların yatış öncesi HbA1c değerleri, cerrahi müdahale uygulanmayan hastalara göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,007). Cerrahi müdahale uygulanan hastalarda HADÖ taburculuk skorları cerrahi müdahale uygulanmayan hastalara göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Cerrahinin majör amputasyon olması durumunda refakatçinin depresyon ve anksiyete skorlarının minör amputasyona göre anlamlı olarak yüksek olduğu görülmüştür. BUÖ taburculuk skoru (r=0,407; p=0,002) yatış süresi ile anlamlı korelasyona sahiptir. BUÖ skoru, cerrahi müdahale uygulanan hastaların refakatçilerinde taburculuk anında anlamlı olarak yüksek çıkmıştır (p=0,004). Refakatçilerin WHOQOL-BREF Genel Sağlık boyutu taburculuk skoru (r=-0,286; p=0,034) yatış süresi ile anlamlı korelasyona sahiptir. Sonuç: Diyabetik ayak ülseri nedeniyle amputasyon öyküsü bulunan hastalarda, amputasyon seviyesi arttıkça psikiyatrik etkilenme düzeyinin de arttığı saptanmıştır. Diyabetik ayak ülseri olan bir hastanın yakını olmak, bağımsız bir psikiyatrik risk faktörü olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle, diyabetik ayak ülseri yönetiminde yalnızca hastalar değil, hasta yakınları da tedavi ve izlem sürecine aktif olarak dahil edilmelidir. Hastanede yatış süresince hem hastalara hem de yakınlarına psikiyatrik destek sağlanması, tedaviye uyumun artırılması ve ruhsal iyilik hâlinin korunması açısından önemlidir.
Özet (Çeviri)
Psychiatric Evaluation of Patients Hospitalized for Diabetic Foot Ulcer and Their Accompanying Relatives, and the Impact of Inpatient Treatment Procedures on Psychiatric Status Objective: Diabetes mellitus is one of the most common chronic diseases worldwide. Diabetic foot ulcer is a major health problem associated with significant morbidity and mortality. The importance of a multidisciplinary approach in its management has been increasingly emphasized. In the treatment and follow-up of diabetic foot ulcers, maintaining the physical and psychological well-being of both patients and their caregivers is critically important. This study aimed to determine the levels of depression, anxiety, quality of life, and hopelessness in patients with diabetic foot ulcers and their relatives, to identify factors associated with these conditions, and to evaluate the impact of amputation decision and level on psychiatric status. Methods: This prospective study was conducted through face-to-face interviews using a questionnaire method. Between July 2025 and October 2025, a total of 55 patients hospitalized for diabetic foot ulcers in the Endocrinology Department of Akdeniz University Faculty of Medicine and their accompanying relatives who agreed to participate were included. At admission, a three-part questionnaire including sociodemographic data was administered. The Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), Beck Hopelessness Scale (BHS), and World Health Organization Quality of Life Scale Short Form (WHOQOL-BREF) were applied both at admission and at discharge. Patients' comorbidities, length of hospital stay, need for amputation and its level, types of antibiotics used, and most recent HbA1c values were recorded. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 25 © Copyright SPSS Inc. 1989, 2017. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 55 patients hospitalized for diabetic foot ulcers in the Endocrinology Department of Akdeniz University Faculty of Medicine and their accompanying relatives were included in the study. Of the patients, 81.8% were male. The patients' ages ranged from 35 to 77 years, with a mean age of 60.53±10.34 years and a median age of 60 years. Among the accompanying relatives, 69.1% were female. Their ages ranged from 18 to 74 years, with a mean age of 50.18±15.48 years and a median age of 54 years. The mean duration of diabetes was 16.71±9.37 years. The mean length of hospital stay was 23.24±12.71 days, and 60% of the patients required surgical intervention. Among patients who underwent surgery, 66.7% had minor amputations and 33.3% had major amputations. Pre-hospitalization HbA1c levels were significantly higher in patients who underwent surgical intervention compared to those who did not (p=0.007). Discharge HADS scores were significantly higher in patients who underwent surgery than in those who did not. When the surgery involved major amputation, the accompanying relatives had significantly higher depression and anxiety scores compared to those accompanying patients with minor amputations. The BHS discharge score showed a significant positive correlation with length of hospital stay (r=0.407; p=0.002). BHS scores at discharge were significantly higher in relatives of patients who underwent surgical intervention (p=0.004). The WHOQOL-BREF General Health domain discharge score of accompanying relatives showed a significant negative correlation with length of hospital stay (r=-0.286; p=0.034). Conclusion: In patients with a history of amputation due to diabetic foot ulcers, higher levels of amputation were associated with increased psychiatric burden. Being a relative of a patient with a diabetic foot ulcer may be considered an independent psychiatric risk factor. Therefore, not only patients but also their relatives should be actively involved in the treatment and follow-up process in the management of diabetic foot ulcers. Providing psychiatric support to both patients and their relatives during hospitalization is important for improving treatment adherence and maintaining psychological well-being.
Benzer Tezler
- Diyabetik ayak ülseri nedeniyle hastaneye başvuran hastaların başvuru anındaki biyokimyasal tetkiklerin ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi. diyabetik ayak ülseri olmayan diyabetes mellituslu hastalar ile karşılaştırılması
Assessment of biochemical tests and risk factors in patients admitted to the hospital due to diabetic foot ulcers comparison with diabetes mellitus patients without diabetic foot ulcers
MUHAMMED MESUT AYTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KAPLAN
- Diyabetik ayak tedavi prognozunu belirleyen epidemiyelojik faktörlerin incelenmesi ve maliyet hesabı
Assessment of epidemiological factors determining prognosis of diabetic foot treatment and cost analysis
KÜRŞAT TUĞRUL OKUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Ortopedi ve TravmatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ALTUN
- Çevrimiçi diyabetik ayak destek programı ve bakım kitinin diyabetik ayak bakımı sonuçlarına etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effect of online diabetic foot support program (diafootsup) and care kit on diabetic foot care outcomes: Randomized controlled trial
MERVE GÜNBAŞ
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK BÜYÜKKAYA BESEN
- Diyabetli hastaların ayak bakımı ve diyabetik ayak hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluating the information , attitudes and behaviors about foot care of diabetic patients and diabetic foot
ÖZDEN KALAYCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Halk SağlığıBülent Ecevit ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. BİLGEHAN AÇIKGÖZ
- Diyabetik ayak ülserlerinin tedavisinde klasik yara pansumanı ile hidrokolloid yara pansumanının etkilerinin incelenmesi
Investigation of the hydrocolloid wound dressing and classic dressing effects on the diabetic foot ulcer treatment
U. FİLİZ ÖĞCE
Doktora
Türkçe
2004
Genel CerrahiEge ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALEV DRAMALI