Yardımcı güç ünitesi APU komponentlerine yönelik süreç odaklı risk değerlendirmesi: Bulanık Fine-Kinney yaklaşımı
Process-oriented risk assessment for auxiliary power unit APU components: Fuzzy Fine-Kinney method approach
- Tez No: 990883
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BAHADIR GÜLSÜN, DOÇ. DR. İREM OTAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sivil Havacılık, Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Mühendislik Bilimleri, Civil Aviation, Industrial and Industrial Engineering, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Havacılık sektöründe faaliyet gösteren bir bakım-onarım (MRO) organizasyonunda, APU (Auxiliary Power Unit) komponentine yönelik süreç bazlı risk değerlendirme modeli geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Çalışmada, bakım süreçlerinde karşılaşılan tehlikeler; teknik dokümanlar (CMM, Work Order, Taskcard vb.), MSDS formları, geçmiş iş kazası kayıtları ve saha gözlemleri ışığında kapsamlı biçimde analiz edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda 127 risk maddesi tanımlanmış ve bunlardan 51'i yüksek ve önemli risk kategorisinde değerlendirilmiştir. İlk aşamada Fine-Kinney yöntemi temel alınarak geleneksel risk skorları hesaplanmış, ardından modelin karar verici öznelliğine dayalı sınırlılıklarını minimize edebilmek amacıyla bulanık mantık (Fuzzy Logic) temelli Mamdani ve Sugeno tabanlı Fine-Kinney ve L-Matris modelleri uygulanmıştır. Karşılaştırmalı analiz sonuçları, bulanık mantığın çok boyutlu ve belirsizlik içeren iş sağlığı ve güvenliği (İSG) risk değerlendirme süreçlerinde daha esnek ve karar destekleyici sonuçlar sunduğunu ortaya koymuştur. Çalışma, klasik anlık risk analizlerinin ötesine geçerek, bakım süreci boyunca değişkenlik gösteren risk dinamiklerini sistematik ve bütüncül bir yaklaşımla ele almakta; havacılık sektöründe proaktif İSG yönetimi açısından literatüre katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
A process-based risk assessment model was developed and implemented for the maintenance processes of the Auxiliary Power Unit (APU) component within a Maintenance, Repair and Overhaul (MRO) organization operating in the aviation sector. The study comprehensively analyzed potential hazards encountered throughout the maintenance stages using technical documents (CMM, Work Orders, Taskcards), MSDS forms, historical accident records, and on-site observations. Based on the collected data, a total of 127 risk items were identified, with 51 classified as high and significant risk. Initially, the Fine-Kinney method was employed for conventional risk scoring. However, considering the method's deterministic structure and decision-maker subjectivity, fuzzy logic-based Mamdani and Sugeno Fine-Kinney and L-Matrix models were subsequently applied. Comparative analyses demonstrated that fuzzy logic provides more flexible and supportive outcomes in occupational health and safety (OHS) risk assessments involving multi-dimensional uncertainty. Unlike traditional snapshot assessments, this study offers a systematic and holistic approach to managing the dynamic and evolving nature of risks throughout the maintenance process. Thus, the research contributes to the development of proactive OHS management practices within the aviation sector.
Benzer Tezler
- Zaman serisi analizi yöntemi kullanarak uçaklar için tahmine dayalı bakım: Trend eğilimleri ve gelecek tahminleri
Predictive maintenance for aircraft using time series analysis:Trend patterns and future forecasts
BUĞRA BERKAY ELİTOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uçak MühendisliğiSamsun ÜniversitesiHavacılık ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM KOLBAKIR
- Autothermal reforming of petroleum fractions
Petrol fraksiyonlarının ototermal reformlanması
ARZU ARSLAN BOZDAĞ
Doktora
İngilizce
2019
Kimya MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAİME ASLI SEZGİ
PROF. DR. TİMUR DOĞU
- Design and analysis of a six-phase Vienna rectifier
Altı fazlı Viyana doğrultucu tasarımı ve analizi
FURKAN DURAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA AHMET KOCABAŞ
- Multiphysics modeling of a microchannelmethanol steam reformer for high temperature polymer electrolytemembrane fuel cell systems
Yüksek sıcaklıklı polimer elektrolit membran yakıt hücresi sistemleri için mikro kanallı metanol buharı dönüştürücüsünün multifizik modellenmesi
MÜNÜR SACİT HERDEM
Doktora
İngilizce
2019
EnerjiUnıversıty Of WaterlooEnerji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİDUN HAMDULLAHPUR
DOÇ. SİAMAK FARHAD
- Experimental analysis of an auxiliary air conditioning system used in an armored vehicle
Zırhlı araçlar için yardımcı klima sistemi deneysel analizi
ALPER KORKMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Mühendislik BilimleriOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMİL YAMALI
YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜR BAYER