Savaş ve edebiyat ekseninde Erıch Marıa Remarque'ın“Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok”ve Halide Edip Adıvar'ın“Ateşten Gömlek”adlı romanlarının karşılaştırılması
Comparative analysis of the novels“All Quiet on the Western Front”by Erich Maria Remarque and“The Shirt of Flame”by Halide Edip Adıvar in the context of war and literature
- Tez No: 990781
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜRSEL UYANIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Alman Dili ve Edebiyatı, German Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Savaş, Edebiyat, Roman, Tarihsel Bağlam, Toplumsal Yapı, Cephe, Mücadele, Kimlik, Bakış Açısı, Kültür, War, Literature, Novel, Historical Context, Social Structure, Front, Struggle, Identity, Perspective, Culture
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Savaş, insanlık tarihi boyunca yalnızca fiziki bir çatışma olarak değil, aynı zamanda derin toplumsal, psikolojik ve kültürel izler bırakan bir olgu olarak edebiyatın da merkezinde yer almıştır. Bu çalışmada, savaşın birey ve toplum üzerindeki etkileri ile yazınsal metinlerdeki yansımaları, farklı kültürel ve tarihsel bağlamlara sahip iki önemli roman üzerinden karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele alınmıştır. Bu romanlardan ilki Alman yazarı Erich Maria Remarque'ın Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok adıyla bilinirken, diğeri yine yapıtlarında savaş temasını ele alan Türk Edebiyatı'nın önemli kadın yazarlarından Halide Edip Adıvar'ın Ateşten Gömlek adını taşıyan romanıdır. Her iki roman da 20. yüzyılda yaşanan savaşların Doğu ve Batı'daki yansımalarını konu edinmekte ve Savaş Edebiyatı'nın güçlü örnekleri arasında yer almaktadırlar. Çalışmanın amacı savaşın edebiyata nasıl yansıdığını; tarihsel, toplumsal ve bireysel düzeyde irdeleyerek, Remarque ve Adıvar gibi farklı coğrafyalardan iki yazarın, savaş ile ilgili duygu, düşünce ve deneyimlerini yapıtlarında nasıl anlattıklarını karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktır. Bu bağlamda, tez dört ana bölümde yapılandırılmıştır. İlk bölümde savaşın toplum ve edebiyat üzerindeki etkileri ele alınmaktadır. Bu kapsamda öncelikle Erich Maria Remarque ve Halide Edip Adıvar'ın yaşamları ve romanları incelenerek yazarların kişisel deneyimlerinin yazınsal üretimlerine nasıl yansıdığı üzerinde durulmuştur. Ayrıca Avrupa ve Türk toplumlarında savaş algısı karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Avrupa'da savaşın anlamsızlık ve bireysel yıkım üzerinden algılanış biçimi ile Türk toplumunda savaşın bağımsızlık, milli birlik ve vatan savunması ekseninde anlam kazanması arasındaki farklar ortaya konulmuştur. Savaşın insan psikolojisi üzerindeki etkileri tartışılmış, bireyde yarattığı travmalar, ruhsal çöküş ve umutsuzluk durumları analiz edilmiştir. Son olarak, savaş sonrası toplumların yeniden inşa süreçleri değerlendirilmiş; Avrupa'da savaşın yarattığı toplumsal bunalım ile Türkiye'de ulus-devletin kuruluş süreci karşılaştırılmıştır. İkinci bölümde, savaşın tarihsel ve yazınsal bağlamı ele alınmıştır. Birinci Dünya Savaşı ve Batı Cephesi'nin tarihsel arka planı açıklanmış, Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok romanının savaşı batı perspektifinden nasıl aktardığı incelenmiştir. Türk Kurtuluş Savaşı ve Milli Mücadele dönemi ele alınmış, Ateşten Gömlek romanının özgürlük mücadelesini ve dönemin sosyo-tarihsel koşullarını nasıl yansıttığı üzerinde durulmuştur. Ayrıca savaş ve edebiyat ilişkisi tartışılarak savaşın yazınsal metinlerde nasıl temalaştırıldığı ortaya konulmuştur. 20. yüzyıl savaşlarının roman türüne etkileri değerlendirilmiş; yazınsal anlayışta yarattığı değişimler, anlatım tekniklerindeki yenilikler ve bireysel tanıklıkların anlatıya yansıma biçimleri incelenmiştir. Üçüncü bölüm ise romanların tematik analizine ayrılmıştır. Öncelikle Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok romanının özeti verilmiş; savaşın anlamsızlığı, insan ve doğa ilişkisi ile savaşın yıkıcılığının insan psikolojisine etkileri ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Ardından romanın batı perspektifinden savaşı nasıl sunduğu açıklanmıştır. Daha sonra Ateşten Gömlek romanının özeti sunulmuş; milli mücadele ruhu, vatan sevgisi, fedakarlık ve kadın figürü ile romandaki aşk ilişkisi değerlendirilmiştir. Bu bölümde son olarak yapıtın doğu perspektifinden savaşı nasıl yorumladığı incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise iki roman karşılaştırılarak savaşın Batı ve Doğu toplumlarındaki algısının farklı temalar üzerinden nasıl işlendiği tartışılmış ve her iki romanın Savaş Edebiyatı içindeki yeri ortaya konulmuştur. Bu karşılaştırma ile savaşın birey ve toplum üzerindeki kalıcı izleri, farklı kültürel kodlarla yazılmış iki roman üzerinden analiz edilmiş; Doğu ve Batı toplumlarının savaş karşısındaki tutumlarını, değerlerini ve insanı ele alış biçimlerini anlamaya yönelik kültürel bir köprü oluşturulmuştur.
Özet (Çeviri)
War has been at the center of literature throughout human history, not only as a physical conflict but also as a phenomenon that leaves deep social, psychological, and cultural traces. This study examines the impact of war on individuals and society, as well as its reflections in literary texts, from a comparative perspective through two significant novels rooted in different cultural and historical contexts. The first of these novels is All Quiet on the Western Front by German author Erich Maria Remarque, while the second is The Shirt of Flame by Halide Edip Adıvar, one of the prominent female authors of Turkish literature who also explored the theme of war in her works. Both novels focus on the reflections of 20th-century wars in the East and the West and are regarded as powerful examples of war literature. The aim of this study is to examine how war is reflected in literature on historical, social, and individual levels, and to comparatively reveal how two authors from different geographies Remarque and Adıvar convey their emotions, thoughts, and experiences regarding war in their works. In this context, the thesis is structured into four main chapters. The first chapter addresses the effects of war on society and literature. Within this scope, the lives and novels of Erich Maria Remarque and Halide Edip Adıvar are first examined, focusing on how the authors' personal experiences are reflected in their literary production. This chapter also compares the perception of war in European and Turkish societies. The differences between the European view of war as senselessness and individual destruction, and the Turkish perception of war as meaningful within the framework of independence, national unity, and homeland defense, are highlighted. The psychological effects of war on individuals are discussed, analyzing the traumas, mental collapse, and hopelessness it causes. Finally, the post-war reconstruction processes are evaluated, comparing the social crisis brought about by war in Europe with the nation-state formation process in Turkey. In the second chapter, the historical and literary context of the war is addressed. The historical background of the First World War and the Western Front is presented, followed by an examination of how All Quiet on the Western Front conveys the war from a Western perspective. The Turkish War of Independence and the National Struggle period are also discussed, focusing on how The Shirt of Flame reflects the struggle for freedom and the socio-historical conditions of the era. In addition, the relationship between war and literature is explored, showing how war has been thematized in the literary world. The effects of twentieth-century wars on the novel as a literary genre are assessed, including the changes in literary understanding, innovations in narrative techniques, and the ways in which individual testimonies are integrated into the narrative. The third chapter is devoted to the comparative thematic analysis of the novels. First, a summary of All Quiet on the Western Front is provided, examining in detail the futility of war, the relationship between humans and nature, and the destructive effects of war on the human psyche. The presentation of war from a Western perspective is then explained. A summary of The Shirt of Flame follows, evaluating the spirit of the national struggle, patriotism, sacrifice, the female figure, and the love story within the work. The novel's interpretation of war from an Eastern perspective is analyzed. In the fourth chapter, the two novels are compared to discuss how war is addressed through different themes in Western and Eastern societies. Through this comparison, the lasting marks of war on individuals and societies are analyzed via two works written within different cultural codes, thus creating a cultural bridge aimed at understanding the attitudes, values, and approaches toward humanity in the face of war in both the East and the West.
Benzer Tezler
- Death & depression in J. D. Salinger's The Catcher in The Rye and Erich Maria Remarque's All Quiet on The Western Front
J.D. Salinger'in Çavdar Tarlasında Çocuklar ve Erich Maria Remarque'nin Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok eserlerinde ölüm ve depresyon
AYUB MOHAMMAD HAJİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
İngiliz Dili ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN GÖRMEZ
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Sivas-Kangal yöresinde kırsal gelişme ve pazara açılma sürecindeki farklılaşmalar (bir örnek olay incelemesi)
Başlık çevirisi yok
FAHRİ ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. VAHAP SAĞ
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN