Modern Arap edebiyatında İslâmî kaside: Velîd el-A'zamî'nin Şu'â' divanı örneği
Islamic ode in modern Arabic literature: The example of Valid al-A'zamī's dīvan of Shu'ā'
- Tez No: 990707
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SULTAN ŞİMŞEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Arap dili, Arap edebiyatı, Arap şiiri, Arabian literature, Arabic poetry
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, modern İslâmî kasideleri ele almakta ve bu edebî türün çağdaş temsilcilerinden olan Velîd el-A'zamî'nin Şu'â' divanını konuya örneklem olarak incelemektedir. Çalışma, İslâmî kasidelerin; modern dönemde klasik Arap kasidesinin özelliklerini koruyarak çağa uyumlu bir şekilde nasıl inşa edildiklerini, Arap toplumunda nasıl bir konuma haiz olduklarını ve hangi amaçları gerçekleştirme doğrultusunda kullanıldıklarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Ayrıca İslâmî kasideler incelenirken elde edilen bulgular temelinde Velîd el-A'zamî'nin Şu'â' adlı divanını incelemeyi, bunun sonucunda söz konusu divan ile İslâmî kasideler arasındaki mutabakatı ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışma üç ana bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde İslâmî kasidelerin klasik kasideyle olan benzerlik ve farklılıklarını ortaya koyabilme adına klasik kasidenin tarihi gelişimi dönemlere ayrılarak sunulmuştur. Her dönemin kasideleri iki ayrı başlıkta, muhteva ve yapı bakımından incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde modern dönem İslâmî kasidelerin doğmasına vesile olan İslâmî Edebiyat akımı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde çalışmaya konu olan divanın yazarı Velîd el-A'zamî'nin hayatı, ilmî ve edebî şahsiyeti, siyasi ve aktivist kimliği, hattatlığı ve eserleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise İslâmî kasideler ve Velîd el-A'zamî'nin Şu'â' divanı incelenmiştir. Bu bölümün ilk kısmında modern İslâmî kasidelerin tanımlanması ve genel özellikleri sunulmuş sonrasında tema ve yapı bakımından özellikleri tahlil edilmiştir. Bölümün ikinci kısmında da Şu'â' divanı modern İslâmî kasideler başlığında sunulan bulgular doğrultusunda analiz edilmiş ve İslâmî kasideler ile olan uyumu ortaya konmuştur. Sonuç olarak bu çalışma; modern İslâmî kasidelerin, birçok edebi akımın aksine klasik şiir geleneğini yaşatmakla birlikte Müslüman Arap kimliğini koruyarak çağın dinî, siyasi ve toplumsal sorunlarına şiir yoluyla cevap verdiğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This study examines modern Islamic qasidas and analyzes Walid al-A'ẓamī's Shu'ā' (Rays) Dīwān as a representative example of this literary genre. The research aims to reveal how modern Islamic qasidas have been constructed in ways that preserve the characteristics of the classical Arabic qasida while adapting to the modern era, how they are positioned within Arab society, and for what purposes they are employed. Furthermore, based on the findings obtained from the analysis of Islamic qasidas, the study investigates Walid al-A'ẓamī's Shu'ā' Dīwān to determine the extent of its conformity with the characteristics of Islamic qasidas. Accordingly, the study is divided into three main chapters. The first chapter presents the historical development of the classical qasida across different periods to identify the similarities and differences between classical and Islamic qasidas. The qasidas of each period are examined under two subheadings: content and structure. This chapter also provides an overview of the Islamic Literary Movement, which contributed to the emergence of modern Islamic qasidas. The second chapter focuses on the author of the Dīwān, Walid al-A'ẓamī, discussing his life, scholarly and literary personality, political and activist identity, calligraphic art, and works. The third chapter analyzes Islamic qasidas and Walid al-A'ẓamī's Shu'ā' Dīwān. The first part of this chapter defines modern Islamic qasidas and outlines their general characteristics, followed by an analysis of their thematic and structural features. The second part examines the Shu'ā' Dīwān in light of the findings presented in the previous section, highlighting its harmony with the features of modern Islamic qasidas. In conclusion, this study demonstrates that, unlike many modern literary movements, modern Islamic qasidas preserve the classical poetic tradition and maintain the Muslim Arab identity while responding through poetry to the religious, political, and social issues of the contemporary era.
Benzer Tezler
- Mali Arap edebiyatında didaktik şiir
Didactic poetry in Malian Arabic literature
MAHAMADOU KEITA
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ALİ KILAY ARAZ
- Doğu Türkçesi Kasîde-i Bürde şerhi (İnceleme-metin-aktarım-dizin-tıpkıbasım)
The explanation of eastern Turkish“Kaside-i Bürde”(Analysis-the text-transferring-index-facsimile)
DURSALİYE ÇAĞLAR
Doktora
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLŞEN SEYHAN ALIŞIK
- الوعي الشعري بالواقع السياسي في قصائد نزار قباني
Nizâr Kabbânî'nin kasidelerinde siyasal realite bilinci
SHWAN MOHAMMED ABDULRAHEEM
Yüksek Lisans
Arapça
2020
Doğu Dilleri ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiArap Dili ve Belagatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RIFAT AKBAŞ
- Arap şiirinde vahdetu'l-kaside meselesi
The unification issue In Arabic poetry
MERVE ÖZÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Doğu Dilleri ve EdebiyatıNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ EMİNOĞLU
- Yakup Bey Devleti'nin yıkılışından günümüze kadar geçen dönemde Arapça edebi eserler veren Doğu Türkistan'lı şairler ve bunlardan Hüseyinhan Tecelli'nin“Sebku'l-Mücelli”adlı eserinin incelenmesi
A study of East Turkestan poets, who had Arabic literary works since the fall of Yaqub Beg, and a collection of poems“Sabqul-Mujalli”written by one of the poets Hussain Khan Tajalli
YIMINTUOHETI MAIMAITIMIN
Yüksek Lisans
Arapça
2020
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ M. K. ABDUSSAMET BAKKALOĞLU