Geri Dön

Posof (Ardahan, Türkiye) yöresi geç miyosen-kuvaterner yaşlı volkanik kayaçların petrografisi, mineral kimyası, jeokimyası, jeokronolojisi ve petrojenezi

Petrography, mineral chemistry, geochemistry, geochronology, and petrogenesis of late miocene-quaternary volcanic rocks from the Posof (Ardahan, Turkey) region

PDF İndir

  1. Tez No: 990403
  2. Yazar: DERYA CİCERALİ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. CEM YÜCEL, PROF. DR. ABDULLAH KAYGUSUZ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Posof (Ardahan, Türkiye) Yöresi Geç Miyosen-Kuvaterner Yaşlı Volkanik Kayaçların Petrografisi, Mineral Kimyası, Jeokimyası, Jeokronolojisi ve Petrojenezi irdelenmiştir. Üst Miyosen volkanik kayaçları (8.6-7.3 My) bazalttan bazaltik-andezite kadar değişen bileşimdedir ve plajiyoklaz+klinopiroksen+olivin+hornblend+opak mineralleriyle temsil edilir. Buna karşılık, adakit benzeri jeokimyasal özellik sergileyen Pliyosen-Kuvaterner volkanik kayaçları (5.2-0.73 My) andezit bileşiminde olup plajiyoklaz±hornblend±biyotit±opak mineralleriyle karakterizedir. Üst Miyosen volkanik kayaçların SiO2 içerikleri % 48.14-61.22, Al2O3 % 14.81-16.86, MgO % 3.01-8.13, Mg# 34.9-51.3, Sr/Y 13.45-69.73, La/Yb 3.91-39.23'tür. Pliyosen-Kuvaterner volkanik kayaçların SiO2 % 64.56-70.83, Al2O3 % 15.51-16.97, MgO % 0.25-1.34, Mg#10.68-33.20, Sr/Y 43.72-143.42, La/Yb 43.45-76.68'dir. Üst Miyosen volkanik kayaçlar hafif zenginleşmiş LaN/LuN (2.66-27.12), Pliyosen-Kuvaterner volkanik kayaçlar ise LaN/LuN (29.36-75.58) oranları ile yüksek oranda zenginleşmiş kondrite normalize nadir toprak element desenleri sergiler. Üst Miyosen volkanik kayaçların (87Sr/86Sr)i 0.703792-0.704395, (143Nd/144Nd)i 0.512796-0.512881; Pliyosen-Kuvaterner volkanik kayaçların (87Sr/86Sr)i oranları 0.704153-0.704506, (143Nd/144Nd)i 0.512740-0.512809'dur. Sonuç olarak, Üst Miyosen volkanik kayaçları oluşturan magmaların genişlemeli bir tektonik ortamda, yitimle zenginleşmiş bir manto kaynağından delaminasyon süreçleriyle litosferik incelme ve yükselen astenosfere bağlı oluşan kısmi ergimeler ve buna eşlik eden juvenil alt kabuk kökenli ergiyiklerin; Pliyosen-Kuvaterner volkanik kayaçlarının ise benzer jeodinamik koşullar altında juvenil alt kabukta gelişen kısmi ergimeler sonucunda oluşan magmaların kabuk içerisinde fraksiyonel kristallenme ve magma karışımı gibi magmatik süreçlerle son halini aldığı söylenebilir.

Özet (Çeviri)

Petrography, Mineral Chemistry, Geochemistry, Geochronology, and Petrogenesis of Late Miocene-Quaternary Volcanic Rocks from the Posof (Ardahan, Turkey) Region were investigated. Late Miocene volcanic rocks (8.6-7.3 Ma) range in composition from basalt to basaltic andesite and are represented by plagioclase+clinopyroxene+olivine+hornblende+opaque minerals. In contrast, the Pliocene-Quaternary volcanic rocks (5.2-0.73 Ma), which display adakite-like geochemical characteristics, are andesitic in composition and are characterized by plagioclase±hornblende±biotite±opaque minerals. The Late Miocene volcanic rocks have SiO2contents of 48.14-61.22 wt. %, Al2O3 of 14.81-16.86 wt.%, MgO of 3.01-8.13 wt.%, Mg# values of 34.9-51.3, Sr/Y ratios of 13.45-69.73, and La/Yb ratios of 3.91-39.23. The Pliocene-Quaternary volcanic rocks exhibit higher SiO2 (64.56-70.83 wt.%), Al2O3 (15.51-16.97 wt.%), lower MgO (0.25-1.34 wt.%), Mg# values of 10.68-33.20, and elevated Sr/Y (43.72-143.42) and La/Yb (43.45-76.68) ratios. Chondrite-normalized rare earth element patterns show moderately enriched LaN/LuN ratios (2.66-27.12) for the Late Miocene volcanic rocks, whereas the Pliocene-Quaternary volcanic rocks display strongly enriched patterns with LaN/LuN ratios of 29.36-75.58. Initial isotopic ratios of the Late Miocene volcanic rocks range from (87Sr/86Sr)i=0.703792-0.704395 and (143Nd/144Nd)i=0.512796-0.512881, whereas those of the Pliocene-Quaternary volcanic rocks vary between (87Sr/86Sr)i=0.704153-0.704506 and (143Nd/144Nd)i=0.512740-0.512809. In conclusion, the magmas forming the Late Miocene volcanic rocks were generated in an extensional tectonic setting by partial melting of a subduction-enriched mantle source related to lithospheric thinning and asthenospheric upwelling driven by delamination processes, together with melts derived from juvenile lower crust. In contrast, the Pliocene-Quaternary volcanic rocks were produced under similar geodynamic conditions by partial melting of juvenile lower crust, and subsequently evolved through magmatic processes such as fractional crystallization and magma mixing within the crust.

Geri Dön