İmam Eş'ari ve Mekhül En-Nesefi'nin hariciliğe bakışı
The view of Imam Ash'ari And Makhul An-Nasafi On kharijism
- Tez No: 990397
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET AK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hâricîlik, Müslüman çoğunluktan ayrılarak İslâm tarihindeki ilk tefrika hareketini gerçekleştiren itikadî bir mezheptir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) bazı hadislerinde ümmetin bölüneceğini haber vermesi, bu tür ayrılık hareketlerinin İslâm Mezhepler Tarihi âlimlerince yakından izlenmesine ve kayıt altına alınmasına vesile olmuştur. Ancak Hâricîlik mezhebi güncel çalışmalarda karşılaştırmalı olarak yeterince incelenmiş değildir. Bununla birlikte Hâricîlik etkileri son bulmuş, takipçisi kalmamış bir mezhep de değildir. Hâricîliğin alt kollarından biri olan İbâzıyye mezhebi bugün Uman'ın resmi mezhebi konumundadır. Ayrıca Hâricîlik başta günümüz Selefî akımları ile pek çok konuda ortak bir paydada buluşabilmektedir. Bu yüzden bu mezhebin itikâdî görüşlerini ortaya koyacak karşılaştırmalı çalışmalara ihtiyaç vardır. Hâricîlik mezhebi, hem Eş'arî makalât geleneği hem de Hanefî-Sünnî fırak geleneği içerisindeki tasniflerde kendisine ilk sıralarda yer bulmuştur. Bu durum Hâricîlik mezhebinin İslâm Mezhepler Tarihi içerisinde önemli bir mevkide olduğunun ve alt fırkaları ile birlikte yakından takip edildiğinin bir göstergesidir. Bu çalışmada Hâricîlik konusunda güncel çalışmalarda yer alan boşluğu doldurmak adına, Eş'arî makalât yazım geleneğinin kurucusu İmam Eş'arî'nin ve Hanefî-Sünnî fırak yazım geleneğinin ilk örneğini veren Ebû Mutî' Mekhûl b. Fazl en-Nesefî'nin günümüze ulaşan eserlerinde yer alan Hâricîlik mezhebi hakkında görüşleri derlenmeye, benzerlik ve farklıkları ortaya konmaya çalışıldı. Sonuç olarak her iki âlimin de Hâricîlik mezhebini birçok alt fırkaya ayırdıkları ve bu fırkaların görüşlerine eserlerinde yer verdikleri gözlemlendi.
Özet (Çeviri)
The Kharijites were the first theological school to break away from the Muslim majority, representing the initial sectarian movement in the history of Islam. The Prophet's prediction of the division of the Ummah in some hadiths has led to the close monitoring and recording of such sectarian movements by scholars of Islamic sectarian history. However, the Kharijite sect has not received sufficient comparative analysis in contemporary studies. However, Kharijites are not a sect whose influence has waned or whose followers have disappeared. The Ibadhi school, a sub-branch of Kharijites, is today the official sect in Oman. Furthermore, Kharijites share common ground with contemporary Salafi schools of thought on many issues. Therefore, comparative studies are needed to reveal the theological views of this sect. The Kharijite school of thought has found a leading place in the classifications of both the Ash'arite maqalat tradition and the Hanafi-Sunni fıraq tradition. This indicates that this school of thought holds a significant position within the History of Islamic Sects and is closely followed, along with its sub-sects. This study aims to fill the gap in current studies on Kharijites by compiling the views of Imam al-Ash'ari, the founder of the Ash'arite maqalat tradition, and Abu Muti' Makhul ibn Fazl al-Nasafi, the first surviving example of the Hanafi-Sunni fıraq tradition, on the Kharijite school of thought, presenting their similarities and differences. As a result, it was observed that both scholars divided the Kharijism sect into many sub-group and included the views of these groups in their works.
Benzer Tezler
- Gazâlî'nin hukuk anlayışında maslahat düşüncesi
Gazali's maslahat thought in understanding of law
FATİH KUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİMCAN BUĞDA
- İmam el-Eş'arî ve İmam el-Mâturîdî'de kazâ ve kader
Imam Eş'arî and Imam Mâturîdî's judgment and destiny
ABDUSSAMET YURTMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinOrdu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KENAN ŞAHİN
- İmam Mâtürîdî ve İmam Eş'arî'nin iman anlayışlarının karşılaştırılması
The comparison of the thoughts of faith of Imam Maturidi and Imam Ashari
ESRA İKBAL DANIŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET AK
- İmam Mâturîdî, İmam Eş'arî ve Kâdî Abdülcabbar'a göre şefaat inancı
Belief in intercession according to İmam Mâturidî İmam Ash'arî and Kâdî Abdulcabbâr
NİYAZİ ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET AK
- Ebû Şekur es-Salimî'nin et-Temhîd fi Beyâni Tevhid adlı eseri bağlamında İmam Eş'arî'ye ve Bidat mezheplere yönelik eleştirileri
Abu Shakur es-Salimî's criticisms about Imam Ash'ari and Bidat sects in the context of his work titled et-Tamhîd fi Beyâni Tawhid
İSMET KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ALTINTAŞ