Siyasal iletişim bağlamında beden dilinin seçmen davranışı üzerine etkisi: Recep Tayyip Erdoğan örneği
The effect of body language on voter behavior in the context of political communication: Recep Tayyip Erdoğan example
- Tez No: 990394
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET GÜNEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halkla İlişkiler, İletişim Bilimleri, Public Relations, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, 2023 Türkiye Cumhurbaşkanlığı seçimleri sürecinde Cumhur İttifakı'nın adayı Recep Tayyip Erdoğan'ın sözsüz iletişim unsurlarını nasıl kullandığını ve bu kullanımın seçmen algısı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışma, siyasal liderlerin söylemleri kadar beden dillerinin de siyasal ikna sürecindeki etkili rolünü ortaya koymayı hedeflemiştir. Erdoğan'ın seçim kampanyası sürecinde özellikle genç seçmenlerle doğrudan etkileşime girdiği anlar temel alınarak, sözsüz iletişime dair davranışları iki farklı kapsamda analiz edilmiştir: 24 Mayıs 2023 tarihinde Rami Kütüphanesi'nde gerçekleştirilen Gençlik Buluşması ve 28 Mayıs 2023 gecesi balkon konuşması. Çalışmanın birinci bölümünde nitel araştırma yöntemleri kullanılmış ve siyasal iletişimin görsel boyutu, göstergebilimsel çerçevede analiz edilmiştir. Bu kapsamda, Erdoğan'ın mimikleri, jestleri, beden duruşu, giyim tarzı, renk tercihleri ve mekânsal konumlanmaları; Peirce'ın“görüntüsel gösterge”kuramı, Saussure'ün gösteren-gösterilen yaklaşımı ve Barthes'ın düz-anlam / yan-anlam ve dizim kavramları doğrultusunda çok katmanlı biçimde çözümlenmiştir. Bu analizler sayesinde, liderin beden dili aracılığıyla vermek istediği mesajlar, sahip olduğu siyasal tecrübenin etkileriyle birlikte değerlendirilmiş; öğrenilmiş ve doğal davranış biçimleri arasındaki farklar ortaya konmuştur. İkinci bölümde ise nicel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın saha çalışması, Sivas ilinde yaşayan, 18-65 yaş aralığında yer alan 407 seçmenle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Mehdizade ve Poyraz (2017) tarafından geliştirilen“Siyasal İkna Sürecinde Sözsüz İletişimin Etkisi Ölçeği”kullanılmıştır. Anket katılımcıların sözsüz iletişim unsurlarına verdikleri dikkat düzeyi ve bu unsurların siyasal ikna üzerindeki algılanan etkilerini ölçen sorular yer almaktadır. Araştırma sonucunda, Erdoğan'ın beden diliyle kurduğu sözsüz iletişimin seçmenler üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Özellikle liderin mimik, jest ve duruşlarının; halkla duygusal bir bağ kurma, karizma oluşturma ve güven verme noktasında etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların cinsiyet, yaş, medeni durum ve eğitim düzeyi gibi demografik değişkenlerine göre sözsüz iletişim algılarının farklılık gösterdiği de saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, siyasal liderliğin yalnızca söylem değil, beden dili ve görsel imajla da güçlü biçimde inşa edildiğini ortaya koymuş; sözsüz iletişimin siyasal ikna sürecinde belirleyici bir araç olduğunu bilimsel verilerle desteklemiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines how Recep Tayyip Erdoğan, the candidate of the People's Alliance during the 2023 Turkish Presidential elections, utilized nonverbal communication elements and how this usage influenced voter perception. The study aims to reveal that, in political persuasion processes, political leaders' body language plays an effective role just as much as their verbal statements. Based on the moments when Erdoğan interacted directly with young voters during his election campaign, his nonverbal communication behaviors were analyzed within two different contexts: the Youth Meeting held at Rami Library on May 24, 2023, and the balcony speech on the night of May 28, 2023. In the first part of the study, qualitative research methods were used, and the visual dimension of political communication was analyzed within a semiotic framework. Within this scope, Erdoğan's facial expressions, gestures, body posture, clothing style, color preferences, and spatial positioning were examined through Peirce's theory of“iconic signs”, Saussure's signifier-signified approach, and Barthes' concepts of denotation, connotation, and syntagm. The field study was conducted with 407 voters aged between 18 and 65 residing in the province of Sivas. As a data collection tool, the“Nonverbal Communication Effect Scale in the Process of Political Persuasion”developed by Mehdizade and Poyraz (2017) was used. The questionnaire included questions measuring the level of attention participants paid to nonverbal communication elements and the perceived effects of these elements on political persuasion. As a result of the study, it was found that Erdoğan's nonverbal communication through body language had a significant effect on voters. In particular, the leader's facial expressions, gestures, and posture were found to be effective in establishing an emotional bond with the public, creating charisma, and conveying trust. It was also determined that participants' perceptions of nonverbal communication varied according to demographic variables such as gender, age, marital status, and education level. In conclusion, this study demonstrated that political leadership is constructed not only through discourse but also through body language and visual imagery, and that nonverbal communication is a decisive tool in the process of political persuasion, supported by empirical data.
Benzer Tezler
- Sosyal medyada ve siyasal iletişimin aday perspektifinde Baskil algısı
The perception of Baskil in social media and political communication from the candidate's perspective
ŞEYMA KÜRÜM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
GazetecilikFırat Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN VEDÜD EŞİDİR
- 280 karakterde siyasal iletişim: 31 Mart 2019 İstanbul Yerel Seçiminde Twitter kampanyaları
The political communication in 280 characters: The Twitter campaigns of the 31st of March 2019 for the Istanbul local elections
UĞUR KOCAGER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DANACI YÜCE
- Siyasal reklamlarda Z kuşağına yönelik popüler kültür ögelerinin kullanımı: 2023 seçimleri örneğinde göstergebilimsel bir analiz
The use of popular culture elements in political advertisements towards generation Z: A semiotical analysis in the example of the 2023 elections
İSA TOPÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halkla İlişkilerAtatürk ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RACİ TAŞCIOĞLU
- Seçim ittifaklarının siyasi söyleme etkisi: 2019 yerel seçim örneği
The impact of electoral alliances on political discourse: The case of 2019 Turkish local elections
İLKER ÖLÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAKİR AVŞAR
- Başkanlık Sistemi bağlamında Cumhur İttifakında yer alan partilerin siyasal uzlaşı süreçlerinin yazılı basındaki temsili
The representation of the political reconciliation processes of the parties in the Republic Alliance in the context of the Presidential System in the printed media
HASAN SARI
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL SERPİL AYDOS