Geri Dön

Depremi deneyimleyen yetişkinlerin deprem stresi ile baş etme yollarının deprem korkusunu yordaması

Predicting earthquake fear through coping strategies used by adults who experienced the earthquake

  1. Tez No: 990288
  2. Yazar: ZELİHA NUR İLHAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. FUAD BAKİOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Stresle başetme, Travma, Yaşam doyumu, Coping with stress, Trauma, Life satisfaction
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, deprem deneyimleyen yetişkinlerin deprem korkusu düzeyleri ile deprem stresi ile baş etme yolları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışmada nicel analiz yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma, 6 Şubat 2023 depremini deneyimleyen ve depremden etkilenen Kahramanmaraş, Hatay, Osmaniye, Adana, Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis, Diyarbakır, Malatya, Elazığ ve Adıyaman illerinde yaşayan 345 bireyi kapsamaktadır. Araştırmada yer alan bireylerin yaşları 18-40 arasında değişmektedir. Veriler, Deprem Stresi ile Baş etme Ölçeği, Deprem Korku Ölçeği ve araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmada depremi deneyimleyen bireylerin demografik (cinsiyet, eğitim düzeyi, algılanan gelir düzeyi, ilişki durumu, çalışma durumu, depremde bir yakınını kaybetme durumu, depremden sonra bulunduğu şehirden taşınma durumu) özelliklerine göre deprem korkusu düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Bulgulara göre depremi deneyimleyen yetişkinlerin deprem korkusu cinsiyet ve eğitim düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaşırken, algılanan gelir düzeyi, ilişki durumu, çalışma durumu, depremde bir yakınını kaybetme durumu ve depremden sonra bulunduğu şehirden taşınma durumuna göre farklılaşmamıştır. Depremi deneyimleyen kadın katılımcıların deprem korkusu düzeyleri erkek katılımcılarınkine göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Eğitim düzeyi bağlamında incelendiğinde ise önlisans düzeyindeki katılımcıların deprem korkusu lisans düzeyindeki katılımcılarınkinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Ayrıca araştırmada depremi deneyimleyen bireylerin deprem stresi ile baş etme yollarının deprem korkusu düzeylerini anlamlı düzeyde yordayıp yordamadığına çoklu doğrusal regresyon analizine bakılmıştır. Araştırmada gerçekleştirilen çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda depremi deneyimleyen bireylerin deprem stresi ile baş etme yollarının deprem korkusu düzeylerini anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Analiz sonucunda sosyal destek arama, olumlu yeniden değerlendirme ve dini baş etme yollarının aynı sırayla deprem korkusunu yordadığı görülmüştür. Bu bulgular, deprem stresi ile baş etme yollarının deprem korkusunu açıklamada önemli rol oynadığını göstermektedir.

Özet (Çeviri)

The purpose of this study is to examine the relationship between the earthquake fear levels of adults who experienced earthquakes and their ways of coping with earthquake stress. In this study, the relational screening model, one of the quantitative analysis methods, was used. The research encompasses 345 individuals who experienced the February 6, 2023, earthquake and live in the affected provinces of Kahramanmaraş, Hatay, Osmaniye, Adana, Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis, Diyarbakır, Malatya, Elazığ and Adıyaman. The ages of the individuals included in the research range from 18 to 40. The data were collected using the Earthquake Stress Coping Scale, the Earthquake Fear Scale, and a Personal Information Form created by the researcher. The study investigated whether the earthquake fear levels of the individuals who experienced the earthquake differ according to their demographic characteristics (gender, education level, perceived income level, relationship status, employment status, loss of a relative in the earthquake, and relocation status after the earthquake). According to the findings, the earthquake fear of adults who experienced the earthquake significantly differs based on gender and education level, but does not differ based on perceived income level, relationship status, employment status, loss of a relative in the earthquake, and relocation status after the earthquake The earthquake fear levels of female participants who experienced the earthquake were found to be significantly higher than those of male participants. When examined in the context of education level, the earthquake fear of participants with an associate's degree was found to be significantly higher than those with a bachelor's degree. Furthermore, the study used multiple linear regression analysis to determine whether the earthquake stress coping mechanisms of the individuals who experienced the earthquake significantly predict their earthquake fear levels. As a result of the multiple linear regression analysis conducted in the study, it was seen that the ways individuals who experienced the earthquake coped with earthquake stress significantly predicted their earthquake fear levels. The analysis revealed that seeking social support, positive reappraisal, and religious coping mechanisms predicted earthquake fear, in that order. These findings suggest that coping mechanisms for earthquake stress play a significant role in explaining earthquake fear.

Benzer Tezler

  1. Olumsuz çocukluk çağı yaşantıları ve deprem sonrası travma ilişkisinde psikolojik sağlamlığın moderatör etkisi

    Moderating role of psychological resilience in the relationship between adverse childhood experiences and post-earthquake trauma

    MAHMUT CAN HASATEŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiIşık Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET ÜNVER

  2. Şubat 2023 Maraş depremini yaşamış bireylerde travma sonrası stres bozukluğu ve travma sonrası büyüme düzeylerinin psikolojik sağlamlık ve sosyal destek ile ilişkisi

    The relationship between post-traumatic stress disorder and post-traumatic growth levels and psychological resilience and social support in individuals who experienced the February 2023 Kahramanmaraş earthquake

    MERYEM TAÇYILDIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiAntalya Bilim Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN HERDİ

  3. Feminist sosyal hizmet perspektifiyle Kahramanmaraş depremlerini deneyimleyen kadınların travma düzeyleriyle psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesi

    Analysing of the level of the trauma and resilience in women who experienced the Kahramanmaraş earthquake doublet: A feminist social work perspective

    BUSE NUR DAĞCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SENEM GÜRKAN

  4. 6 Şubat depremlerini yaşayan bireylerde travma sonrası stres bozukluğunu etkileyen değişkenler üzerine bir araştırma

    A study on the variables affecting post-traumatic stress disorder in individuals experiencing 6 February earthquakes

    DİLAN UÇAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiDicle Üniversitesi

    Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OKTAY TATLICIOĞLU

  5. Toplumsal bellek bağlamında depremlerin, bireylerin gündelik yaşam ilişkilerine olan etkisi: Çaldıran depremi örneği

    The effect of earthquakes on the daily life relationships of individuals in the context of social memory: The case of the Çaldıran earthquake

    NİSA ATSAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    SosyolojiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ZEKİ DUMAN