Üzümören beldesinin kültürel coğrafyası
The culturel geography of Üzümören town
- Tez No: 990280
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN MERTOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Kültürel Coğrafya, Üzümören, Mekânsal Bellek, Kırsal Dönüşüm, Kültürel Miras, Yerleşim Tarihi, Tokat-Üzümören, Culturel Geography, Üzümören, Spatial Memory, Rural Transformation, Cultural Heritage, Settlement History, Cultural geography, Tokat-Üzümören
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Tokat ili Pazar ilçesine bağlı Üzümören Beldesi'nin kültürel coğrafyasını disiplinler arası bir yaklaşımla ele alarak, beldenin doğal çevresi, yerleşim tarihi, kültürel peyzajı ve toplumsal yapısının tarihsel süreç içerisindeki dönüşümünü kapsamlı bir biçimde incelemektedir. Araştırma, tarihî coğrafya disiplini ekseninde, mekân-zaman- insan etkileşimini esas alan kuramsal bir çerçeveye oturtulmuş; nitel yöntemlerle desteklenen saha çalışmaları, arşiv belgeleri, sözlü tarih anlatıları, kartografik veriler ve arkeolojik bulgularla desteklenmiştir. Çalışma kapsamında, Üzümören'in jeomorfolojik yapısı, hidrolojik kaynakları, iklimsel özellikleri ve toprak yapısı gibi doğal çevre unsurları kültürel bağlamda değerlendirilerek, bu faktörlerin yerleşim kararları üzerindeki belirleyici etkileri analiz edilmiştir. Beldenin tarihsel yerleşim dokusu; geleneksel konut tipolojileri, dinsel ve kültürel yapılar, hafıza mekânları ve geçim stratejileri üzerinden çözümlenmiş; söz konusu yapılar hem mekânsal hem de simgesel taşıyıcılar olarak ele alınmıştır. Antik dönemden günümüze kadar kesintisiz yerleşim görmüş olan Üzümören, çok katmanlı tarihî mirası ile Anadolu kırsalının nadir örneklerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Araştırmanın bulguları, Üzümören 'deki kültürel sürekliliğin yanı sıra önemli kırılma noktalarını da ortaya koymuştur. Özellikle 20. yüzyıldaki nüfus mübadelesi, tarımsal modernleşme ve kırsal göç süreçleri, beldenin demografik ve sosyo-ekonomik yapısını köklü biçimde dönüştürmüştür. Bu bağlamda, yerel kimliğin ve kolektif belleğin modernleşme karşısında nasıl evirildiği ve direnç gösterdiği incelenmiş; mekânsal belleğin kültürel yapılar, üretim biçimleri, ritüeller ve dil aracılığıyla nasıl yeniden üretildiği yorumlanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the culturel geography of Üzümören, a town in the Pazar district of Tokat province, through an interdisciplinary approach, focusing on the transformation of its natural environment, settlement history, cultural landscape, and social structure over time. The research is framed within the discipline of culturel geography, emphasizing the interaction between space, time, and human activity. It is supported by qualitative methods, including fieldwork, archival documents, oral history narratives, cartographic data, and archaeological findings. Within the scope of the study, the natural environmental elements of Üzümören—such as geomorphological structure, hydrological resources, climatic characteristics, and soil composition—are evaluated in a culturel context to analyze their determining effects on settlement decisions. The historical settlement pattern of the town is examined through traditional housing typologies, religious and cultural structures, sites of memory, and livelihood strategies; these elements are considered as both spatial and symbolic carriers. Continuously inhabited since antiquity, Üzümören stands out as one of the rare examples of multilayered culturel heritage in the Anatolian countryside. The findings of the study reveal not only the culturel continuity in Üzümören but also significant breaking points. Particularly, the population exchange in the 20th century, agricultural modernization, and rural migration have profoundly transformed the town's demographic and socio-economic structure. In this context, the evolution and resilience of local identity and collective memory in the face of modernization are explored, with an interpretation of how spatial memory is reproduced through culturel structures, modes of production, rituals, and language.
Benzer Tezler
- Tokat yöresinde yetiştirilen önemli üzüm çeşitlerinin (Viti vinifera L.) hasat zamanlarının tespiti
A Study on the determination of the harvesting time of some important grape (Vitis vinifera L.) varieties growth
ADEM YAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
ZiraatGaziosmanpaşa ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. FERHAT ODABAŞ
- Temettüat defterlerine göre Kazâbâd kazasının sosyal ve iktisadi yapısı (1844-1845)
Socioeconomic status of Kazâbâd town according to Temettüat inventories dates back to 1844-1845
ZÜBEYDE MAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
TarihGaziosmanpaşa ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NECATİ ÇAVDAR
- İlköğretim canlılar dünyasını gezelim tanıyalım ünitesinin anlaşılmasında gezi gözlem ve düz anlatım yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparision of field trips and classic lecture methods in learning of the elementary school's topic“let's trip the world of living things and get to know them”
OSMAN TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TOHİT GÜNEŞ
- Ağır metallerle kirlenmiş sulardan toplanan midyeler ve benzeri deniz ürünlerinde ağır metallerden arsenik ve türevleri ile kirlenme düzeylerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
NURAY UZUNÖREN
Doktora
Türkçe
1987
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL OZAN
- Tarım alanlarında kullanılan herbisit grubu ilaçların kalıntılarının toprakta ve oligochaeta sınıfı toprak solucanlarında araştırılması
Investigation of herbicide group drugs residues used in the agricultural field in soil and oligochaeta group earthworms
HANDAN AYDIN
Doktora
Türkçe
2001
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NURAY UZUNÖREN