Ortaokul öğrencilerinin ekolojik kurama dayalı işlevsel okuryazarlıkları ile sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumları arasındaki ilişki
The relationship between middle school students' functional literacy based on ecological theory and their attitudes towards sustainable development
- Tez No: 990276
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH YAZICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Kalkınma, Ekolojik Kuram, İşlevsel Okuryazarlık, Ortaokul Öğrencileri, Sustainable Development, Ecological Theory, Functional Literacy, Middle School
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumları ile ekolojik kurama dayalı işlevsel okuryazarlık yaşantıları arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Sürdürülebilir kalkınma; doğal kaynakların dengeli kullanımı yoluyla ekonomik, çevresel ve sosyal gelişimin uzun vadede devam ettirilmesini hedefleyen bir yaklaşım olarak ele alınmaktadır. Ekolojik kuram ise bireyin gelişimini, içinde bulunduğu çevresel sistemlerle kurduğu etkileşimler çerçevesinde açıklamakta; bireyin yalnızca biyolojik özelliklerden değil, aile, okul, toplum ve çevre gibi çok boyutlu faktörlerden etkilendiğini savunmaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim öğretim yılı güz döneminde Tokat il merkezinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı farklı okullarda öğrenim gören 5., 6., 7. ve 8. sınıf düzeyindeki toplam 530 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Sürdürülebilir Kalkınmaya Yönelik Tutum Ölçeği ve Ekolojik Kurama Dayalı İşlevsel Okuryazarlık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 20 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde parametrik testlerden tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi, regresyon analizi ve t-testi; non-parametrik testlerden ise Kruskal–Wallis H testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, incelenen değişkenlerin ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumları ile ekolojik kurama dayalı işlevsel okuryazarlık yaşantıları üzerinde farklı düzeylerde etkili olduğu ve bu iki değişken arasında anlamlı bir ilişkinin bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ekolojik kurama dayalı işlevsel okuryazarlığın alt boyutlarından olan aile ve çevre boyutlarının, öğrencilerin sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği; çevre boyutunun, aile boyutuna kıyasla sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutum üzerinde daha güçlü bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship between middle school students' attitudes toward sustainable development and their experiences of functional literacy based on the ecological theory. Sustainable development refers to the long-term maintenance of economic, environmental, and social progress through the balanced use of natural resources. The ecological theory explains individual development within the context of interactions with environmental systems, asserting that a person is influenced not only by biological factors but also by family, school, community, and environmental elements. The research was designed according to the relational screening model, one of the quantitative research designs. The study sample consisted of 530 students from grades 5, 6, 7, and 8 attending various Ministry of National Education-affiliated schools in the city center of Tokat during the fall semester of the 2024–2025 academic year. Participants were selected using the maximum variation sampling method, a purposeful sampling technique. Data were collected through a personal information form, the Attitude toward Sustainable Development Scale and the Functional Literacy Experience Scale Based on the Ecological Theory. The collected data were analyzed using SPSS 20. Parametric tests, including one-way ANOVA, Pearson correlation, regression analysis, and t-tests, as well as the non-parametric Kruskal–Wallis H test, were employed in the analysis. The results indicated that the examined variables significantly affected students' attitudes toward sustainable development and their functional literacy experiences. Furthermore, it was found that the sub-dimensions of ecological theory-based functional literacy, particularly family and environmental dimensions, positively influenced students' attitudes toward sustainable development, with the environmental dimension having a stronger effect compared to the family dimension.
Benzer Tezler
- İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin işlevsel okuryazarlık düzeyleriyle akademik başarıları arasındaki ilişki
The relationship between fifth grade primary students? functional literacy levels and academic achievements
EMİNE GÜL ÖZENÇ
Doktora
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CİHANGİR DOĞAN
DOÇ. DR. MURAT AŞICI
- Ergenlik döneminde siber zorbalık ile ilişkili bilişsel, duygusal ve sosyal faktörlerin boylamsal olarak incelenmesi
A longitudinal study of cognitive, emotional, and social factors related to cyberbullying in adolescence
BURAK AKDENİZ
- Akran zorbalığı ile ilişkili bireye, aileye ve okula özgü özelliklerin boylamsal olarak incelenmesi
An examination of individual, family, and school related characteristics of bullying
SEVGİ TUNAY AYTEKİN
- Predictive power of values, beliefs, norms and inclusion of nature in self on young students' water consumption behavior
Öğrencilerin su tüketimi davranışlarının değerler, inançlar, normlar ve doğa ile yakınlık kapsamında incelenmesi
BORA ALPAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiFen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEREN ÖZTEKİN
- Sosyal medya ve takıntılı internet kullanımı ile ebeveynlik becerileri arasındaki ilişkide yönetici zihinsel işlevlerin düzenleyici rolü
The role of executive function on the relationship between parenting and social media and compulsive internet use
İLKNUR ÇOBAN