Diaspora ve tekstil: Türkiye'deki İranlı göçmenlerin bellek temelli anlatılarının şehrazat odağında a/r/tografik yansımaları
Diaspora and textile: A/r/tographic reflections of memory-based narratives of Iranian migrants in Turkey through the lens of scheherazade
- Tez No: 989941
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAKİR ÖZÜDOĞRU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Tekstil ve Tekstil Mühendisliği, Performing and Visual Arts, Textile and Textile Engineering
- Anahtar Kelimeler: Fars kültürü, Görsel sanatlar, Hafıza sanatı, Kolektif kimlik, Kültürel bellek, Self-oryantalizm, Uluslararası göç, Persion culture, Visual arts, Art of memory, Collective identity, Cultural memory, Self-orientalism, International migration
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türkiye'de yaşayan İran göçmenlerinin perspektifinden ortak göç anlatılarının dans kostümüne yansımalarını inceleyerek göç sürecinin kimlik, aidiyet ve kolektif bellek üzerindeki izdüşümlerini sanat temelli (a/r/tografi) bir araştırma yaklaşımıyla ele almaktadır. Araştırma, İranlı göçmenlerin deneyimlerini kendi sözleri ve ifade biçimleri aracılığıyla görünür kılan sanatsal üretimlere odaklanmaktadır. Bu bağlamda İran'ın kültürel belleğinde güçlü bir yere sahip olan Şehrazat figürü; beden, ses ve anlatı arasında bir köprü olarak ele alınmış; katılımcıların kişisel sözleri ve bellek izleri kumaş, nakış ve bedensel performans aracılığıyla sahneye taşınmıştır. Araştırma, bu yolla, göçün bireysel deneyimlerden kolektif belleğe uzanan duygusal ve kültürel yansımalarını, ortak üretime dayalı beden-temelli bir anlatı süreci üzerinden takip etmektedir. Araştırmada sanatçı, araştırmacı ve eğitmen kimliklerinin kesişiminde yer alan a/r/tografi yaklaşımı kullanılmıştır. Çalışma grubu, Türkiye'de yaşayan yedi İranlı göçmen sanatçıdan oluşmaktadır ve katılımcıların göç deneyimlerinden yola çıkarak dans figürleri, nakış uygulamaları ve ortak bir performans odaklı video çalışması üretilmiştir. Veriler; derinlemesine görüşmeler, sanatsal etkileşim oturumları ve ortak görsel üretimler aracılığıyla toplanmış; tematik analiz doğrultusunda kimlik ve bellek eksenlerinde bütünleştirilmiştir. Bu temaların belirlenmesinin ardından araştırmacı, kavramsal anahtar kelimeleri Farsça biçimsel karşılıkları üzerinden çözümleyerek kelimeler arasında rizomatik bağlar kurmuş; bu biçimleri nakış ve beden performansının birlikte işlediği bir görsel anlatı diline dönüştürmüştür. Bu bağlamda çalışma, bellek ve duygulanımın kolektif bir anlatı alanına dönüşmesini sağlamakta, göç deneyimlerinin dokunsal ve bedensel bir ifade biçimiyle görünür kılınmasına dair pratik bir yaklaşım sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how shared migration narratives are reflected on textile surfaces from the perspective of Iranian migrants living in Turkey, exploring the imprints of migration on identity, belonging, and collective memory through an arts-based (a/r/tographic) research approach. The research focuses on artistic productions that make visible the experiences of Iranian migrants through their own words and modes of expression. In this context, the figure of Scheherazade, holding a significant place in Iran's cultural memory, is approached as a bridge between body, voice, and narrative; the participants' personal statements and memory traces are brought to the stage through fabric, embroidery, and bodily performance. In this way, the study follows the emotional and cultural reflections of migration, extending from individual experiences to collective memory, through a body-centered narrative process grounded in collaborative production. The research employs the a/r/tographic method, positioned at the intersection of the artist, researcher, and educator identities. The study group consists of seven Iranian migrant artists living in Turkey, and based on the participants' migration experiences, embroidered textile pieces, dance-inspired body figures, and a collaborative performance-based video work were produced. Data were collected through in-depth interviews, artistic interaction sessions, and co-created visual productions, and were integrated around the axes of identity and memory through thematic analysis. Following the identification of these themes, the researcher analyzed the conceptual keywords through their formal counterparts in Persian, establishing rhizomatic connections among the terms and transforming these forms into a visual narrative language in which embroidery and bodily performance operate together. Within this framework, the study enables memory and affect to transform into a collective narrative space, offering a practical approach to rendering migration experiences visible through tactile and embodied forms of expression.
Benzer Tezler
- Türkiye'deki Afgan göçmenlerin diasporik özellikleri ve ulusötesi varlıkları: Bursa örneği
Diasporic features and transnational presence of Afghan migrants: The case of Bursa-Turkey
SAYED HAKEEM ISHANI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerBursa Uludağ ÜniversitesiGöç Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİN TUNÇ
- Çerkes kadın giyiminin giyim kültürü ve giysi süsleme teknikleri bakımından incelenmesi
Investigation of circassian women's clothing in terms of clothing culture and clothing decoration techniques
HAVVA SİNEM İNNAP
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Giyim EndüstrisiHaliç ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM DEMİR ÖZTÜRK
DOÇ. ZEHRA DOĞAN SÖZÜER
- Göç ve kültürel kimlik kavramlarının lif sanatındaki etkisi
The impact of immigration and cultural identity concepts in fiber art
SAGHAR DAEİRİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiTekstil Ana Sanat Dalı
PROF. İDİL AKBOSTANCI
- Seydişehir alüminasında kalıplamayla seramik malzemelerin üretilmesi
Başlık çevirisi yok
TURAN TAMBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR ÖZGEN
- Diaspora ve kimlik: Eskişehir ve İstanbul'da yaşayan kırım tatarları'nda çoklu kültürel kimliğin ifade alanı olarak ?tepreş?
Diaspora and identity: ?tepresh? a field of expression for the multi cultural identity of the crimean tatars living in Eskişehir and İstanbul.
İLHAN ERSOY
Doktora
Türkçe
2008
MüzikDokuz Eylül ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM YAVUZ YÜKSELSİN