Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bazı ağaç türlerinin potansiyel dağılım modellemesi ve haritalaması
Potential distribution modeling and mapping of some tree species in Turkish republic of northern cyprus
- Tez No: 989548
- Danışmanlar: PROF. DR. KÜRŞAD ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)'nde doğal olarak yayılış gösteren bazı ağaç türlerinin (Arbutus andrachne L., Ceratonia siliqua L., Cupressus sempervirens L., Juniperus phoenicea L., Olea europaea L. ve Pinus brutia Ten.) yetişme ortamı özelliklerine göre potansiyel dağılım alanlarınının modellenmesi amaçlanmıştır. Tür dağılım modellenmeleri için var verisiyle çalışan ve tahmin gücü yüksek olan Maksimum Entropi yöntemi kullanılmıştır. En yüksek açıklama gücüne sahip modelde yer alan iklim ve topografik özelliklere ait tanımlayıcı parametreler kullanılarak KKTC sınırlarında her bir tür için potansiyel dağılım haritaları elde edilmiştir. Türlere ait tahmin gücü en yüksek olan Maksimum Entropi modellerinin test veri setleri için elde edilen Eğrinin Altındaki Alan değerleri 0.891 ve 0.987 arasında değişim göstermiştir. Bu değerler her bir tür için elde edilen modellerin yüksek ayırım gücüne işaret etmektedir. Türlerin dağılım modellerinde en fazla bulunan çevresel değişkenler yükselti ve denizden uzaklık indeksi olmuştur. Bu değişkenler 6 farklı türe ait modelde yer almıştır. Bunları iki farklı türün modelinde yer alan, günlük ortalama aralık, sıcaklık mevsimselliği, en sıcak çeyreğin ortalama sıcaklığı ve engebelilik indeksi izlemiştir. Bunlar haricinde iklim değişkenlerinden eş ısı/isotermallik, yıllık sıcaklık aralığı, en kurak çeyreğin ortalama sıcaklığı, yıllık toplam yağış miktarı, en yağışlı ayın toplam yağışı, en kurak ayın toplam yağışı, en soğuk çeyreğin toplam yağışı ve topografik değişkenlerden bakı uygunluk indeksi, topografik pozisyon indeksi ve gölgelenme indeksi ise sadece tek tür için açıklayıcı değişkenler olmuştur. Genel bir değerlendirme yapıldığında, KKTC sınırlarında yükselti ve denize uzaklık değişkenlerinin etkisi altında değişen lokal iklim koşullarının çalışmada yer alan ağaç türlerinin potansiyel dağılımında en etkili ekolojik faktör olduğu tespit edilmiştir. Nitekim, bu lokal iklim koşulları ve modele dahil olan diğer tanımlayıcı topoğrafik koşullarının etkisi altında her bir tür için potansiyel dağılım haritaları, KKTC'de sürdürülebilir orman yönetimi, ağaçlandırma çalışmaları ve ormanların iklim değişikliğine uyum stratejileri açısından önemli bir çıktı sunmaktadır. Bu haritalar, KKTC'de ağaç türlerinin geleceğe yönelik planlanmasında yol gösterici niteliktedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the potential distribution areas of several tree species naturally occurring in the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC) (Arbutus andrachne L., Ceratonia siliqua L., Cupressus sempervirens L., Juniperus phoenicea L., Olea europaea L. ve Pinus brutia Ten.) were modelled based on their site properties characteristics. For species distribution modelling, the Maximum Entropy method, which operates with presence-only data and demonstrates high predictive capacity, was employed. Using the descriptive parameters of climatic and topographic variables that exhibited the highest explanation performance in the best-performing models, potential distribution maps were generated for each species within the borders of the TRNC. The Area Under the Curve values obtained for the test datasets of the MaxEnt models with the highest predictive performance ranged between 0.891 and 0.987, indicating strong discriminatory ability for all species. Among the environmental variables combined to the models, elevation and the distance to sea index were the most frequently represented, appearing in the models of all six species. These were followed by variables included in two different species' models, namely mean diurnal range, temperature seasonality, mean temperature of warmest quarter, and terrain ruggedness index. In addition, several climatic variables isothermality, temperature annual range, mean temperature of driest quarter, annual precipitation, precipitation of wettest month, precipitation of driest month, precipitation of coldest quarter, and topographic variables aspect suitability index, topographic position index and shading index were found to be explanatory factors for only a single species. Overall, the findings reveal that local climatic conditions, which vary under the influence of elevation and distance to the sea within the TRNC, constitute the most influential ecological factors shaping the potential distribution of the studied tree species. Consequently, the potential distribution maps derived from these local climatic conditions and the other descriptive topographic variables included in the models provide important outputs for sustainable forest management, afforestation planning, and climate change adaptation strategies in the TRNC. These maps serve as valuable guidance for the future planning and management of tree species in the region.
Benzer Tezler
- Bazı keçiboynuzu(Ceratonia siliqua L.) genotiplerinin SSRs (basit dizi tekrarları)'a dayalı genetik karakterizasyonu
Genetic characterization of some carob (Ceratonia siliqua L.) genot ypes by using SSRs (simple sequence repeats) markers
İLYAS KARAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
ZiraatAtatürk ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEZAİ ERCİŞLİ
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti'nde öğrenim gören üniversite öğrencilerinin kumar oynama nedenleri ve öfke kontrolü arasındaki ilişki
Education in the Turkish Republic of North Cyprus and the Republic of Turkey the reasons for gambling and angry of seen university students the relationship between control'
AYŞENUR AYYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL ONUR NOYAN
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde beden eğitimi ve spor sistemlerinin yapısal analizi
The structural analysis of physical education and sports system in the Turkish Republic of Northern Cyprus
SERHAT DENİZ
Doktora
Türkçe
2012
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATİH YENEL
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren bankalarda takibe giden kredilerin ana nedenleri ve takip sürecinin muhtemel sonuçları
Başlık çevirisi yok
ERTUĞRUL KAYAALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeDogu Akdenız Unıversıtesı-Eastern Medıterranean Unıversıtyİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERALP BEKTAŞ
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde koyun populasyonunda Toxoplazma gondii, Brucella abortus, Coxiella burnetii ve Chlamydophila abortus etkenlerinin seroprevalansının araştırılması
Investigation of the seroprevalence of toxop-lasma gondii, brucella abortus, coxiella bur-netii and chlamydophila abortus in the sheep population of Turkish Republic of Northern Cyprus
HASAN BALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiVeterinerlik Doğum ve Jinekolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE ESRA ÇOLAKOĞLU