İslam hukukunda âtıl vakıf ve onu etkinleştirmenin yolları
In Islamic law: Inactive endowments (Waqf) and ways to revitalize them
- Tez No: 989512
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDÜLKERİM ÜNALAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Hukuk, Religion, Law
- Anahtar Kelimeler: İslam hukuku, Islamic law
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, İslam medeniyetinin önemli kurumlarından biri olan vakıf müessesesinin âtıl (işlevsiz) vakıf malları üzerindeki tasarruf imkanlarını İslam fıkhı açısından incelemektedir. Vakfın, toplumsal dayanışma açısından tarihî ve güncel önemi vurgulanarak, günümüzde vakıflara olan ilginin azalma sebebi ve vakıfların idamesinde karşılaşılan sorunlara dikkat çekilmektedir. Çalışma, vakıf malının korunması ve etkin kullanımının hukukçuların ve yöneticilerin temel görevlerinden biri olduğunu belirtmekte ve değişen dünya koşullarına uyum sağlayabilmek için vakıf hukukunun güncellenmesi gerektiği fikrini savunmaktadır. Tezin temel problemi, âtıl vakıfların aktif edilmesine İslam fıkhının nasıl bir çözüm ürettiği sorusu üzerine kuruludur. Bu ana soru etrafında, genel anlamda vakfın özelde âtıl vakfın tanımı, bu tür vakıflara yönelik yapılabilecek işlemlerin neler olduğu ve bu işlemlerin fıkhî açıdan farklı değerlendirmelere tabi olup olmadığı gibi alt sorular ele alınmaktadır. Araştırmanın amacı, âtıl vakıflarda yapılan tasarruf türlerini belirlemek, bu tasarrufların vakfın amacına ulaşmasındaki rolünü incelemek, farklı mezheplerin bu konudaki görüşlerini karşılaştırmak ve vakıfların âtıl hale gelmesini önlemek için fıkıh alimlerinin belirlediği şartları ve sınırları açıklamaktır. Çalışmada, farklı mezheplerin fıkhî görüşleri sunulmuş ve aralarındaki benzerlik ve farklılıklar vurgulanmıştır. Tez, vakıfların menfaati kesilen malları üzerindeki tasarruf hükümlerini kapsamlı bir şekilde ele alan özgün bir çalışma olmayı hedeflemekte ve bu alandakimevcut literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır
Özet (Çeviri)
This thesis examines the institution of waqf (pious endowment), a significant establishment within Islamic civilization, and specifically explores the possibilities of disposition concerning idle (non-functional) waqf properties from the perspective of Islamic jurisprudence (fiqh). Highlighting the historical and contemporary importance of waqf for the continuity of charitable activities and social solidarity, the study draws attention to the current decline of interest in waqfs and the challenges they face. It asserts that the protection and effective utilization of waqf assets are among the fundamental duties of jurists and administrators, advocating for the continuous updating of waqf law to adapt to changing global conditions. The central problem of the thesis revolves around the question of how İslamic jurisprudence has addressed non-revenue-generating waqfs. , This main question encompasses sub-questions such as the definition of a non-revenue-generating waqf, the types of transactions that can be carried out on such waqfs, and whether these transactions are subject to different jurisprudential evaluations. The aim of the research is to identify the types of dispositions made in waqfs without trusteeship, to examine the role of these dispositions in achieving the waqf's purpose, to compare the views of different schools of thought (madhahib) on this issue, and to explain the conditions and limitations determined by fiqh scholars to prevent the stagnation of waqfs. Employing complementary and comparative methods, the study presents the jurisprudential views of different schools of thought, emphasizing the similarities and differences between them. This thesis aims to be an original work that comprehensively addresses the provisions of disposition on the properties of waqfs whose benefits have ceased, thereby contributing to the existing literature in this field.
Benzer Tezler
- Osmanlı vakıf hukukunda mukâtaa
Mukâtaa in Ottoman waqf law
MUHAMMED EMİN DURMUŞ
Doktora
Türkçe
2020
TarihSakarya Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN KAYA
- İslâm aile hukukunda kadının evliliğini sonlandırma yetkisi
Authority of a woman to terminate her marriage in Islamic family law
FATMA GÖKALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukKırıkkale ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM YILDIRIM
- İslami finans kurumlarında İslami danışma kurulları: Türkiye için model önerisi
Islamic supervisory board in Islamic finance institutions: Model proposal for Turkey
LALE ŞAĞBANŞUA
- Anonim ortaklıklarda esas sermayenin azaltılması
Reduction of share capital in joint stock companies
HARUN KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
HukukAnkara ÜniversitesiÖzel Hukuk (ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABİH ARKAN