Bilginin olanaklı olup olmadığı üzerine bir inceleme
An examination of whether knowledge is possible
- Tez No: 989494
- Danışmanlar: PROF. DR. METİN BECERMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, epistemolojinin temel sorunlarını, bilgi ve inanç kavramlarının doğasını ve bu kavramların ontolojik temellerini tarihsel ve sistematik bir yaklaşım ile ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmanın ana ekseni, bilginin ne olduğu, nasıl mümkün kılındığı ve hangi temeller üzerine inşa edilmiş olduğuna dair sorulara yöneliktir. Bu bağlamda, klasik bilgi tanımlarından çağdaş şüpheciliğe uzanan geniş bir düşünsel zeminde epistemolojik sorunlar tartışmaya açılmıştır. Birinci bölümde, bilgi ve inanç kavramları temele alınarak, önermesel bilgi, tanıma yoluyla bilgi, nasılın bilgisi gibi ayrımlar üzerinde durulmuş ve bu tür bilgilerin insan zihninde nasıl yer aldığı incelenmiştir. Aynı zamanda Platon ve Locke'un bilgi ve inanç kavramlarına yaklaşımları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu analiz, Platon'un rasyonel temelli yaklaşımı ile Locke'un deneyime dayalı empirik anlayışı arasında kurulan bağlantı bilgi ve inanç ilşkisini sorgulamak açısından önemlidir. İkinci bölümde bilgiye yönelik kuşkucu yaklaşımlar detaylı bir biçimde ele alınmıştır. Sofistlerden başlayan ve Pyrrhon, Arkesilaos, Karneades gibi figürler üzerinden ilerleyen şüphecilik geleneği, bilginin olanaklılığına dair temel itirazları ile birlikte ele alınmıştır. Bu bağlamda onay tehirinin ve yargının askıya alınmasının hem teorik hem de etik boyutları değerlendirilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise epistemolojik sorunun ontolojik yönüne odaklanılmıştır. Hartmann'ın bilgiye dair nesne – imge ayrımı ve doğruluk anlayışı bağlamında geliştirmiş olduğu ontoloji temelli epistemoloji yaklaşımı ile Nietzsche'nin hakikatin perspektifli doğasına ve güç istencine dayalı bilgi kuramı incelenmiştir. Bu bölümde doğruluğun mutlak olup olamayacağı ve bilgiye ulaşmada ontolojik temellerin zorunluluğu tartışılmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, bilgiye ilişkin sorunların yalnızca epistemoloji ile değil, aynı zamanda ontoloji ve etik ile derinlemesine bir bağlantısı olduğu gösterilmekte ve bilgi sorunun düşünce tarihindeki çok yönlü doğasına dikkat çekilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to address the fundamental problems of epistemology, the nature of the concepts of knowledge and belief, and their ontological foundations through a historical and systematic approach. The central focus of the research revolves around the questions of what knowledge is, how it becomes possible, and upon which foundations it is constructed. In this context, epistemological issues are discussed across a broad intellectual spectrum ranging from classical definitions of knowledge to contemporary skepticism. In the first chapter, the concepts of knowledge and belief are taken as the basis, with particular emphasis on distinctions such as propositional knowledge, knowledge by acquaintance, and knowledge-how. The analysis explores how these types of knowledge are situated in the human mind. Additionally, the approaches of Plato and Locke toward the concepts of knowledge and belief are comparatively analyzed. This comparison, which highlights the tension between Plato's rationalist perspective and Locke's empiricist approach based on experience, plays a crucial role in questioning the relationship between knowledge and belief. The second chapter explores skeptical approaches to knowledge in detail. Beginning with the Sophists and extending through figures such as Pyrrhon, Arcesilaus, and Carneades, the skeptical tradition is examined in light of its fundamental objections to the possibility of knowledge. Within this framework, the theoretical and ethical dimensions of suspending judgment and deferring assent are also evaluated. The third and final chapter focuses on the ontological dimension of the epistemological problem. It examines Nicolai Hartmann's ontology-based epistemological approach, developed through his object–image distinction and conception of truth, alongside Friedrich Nietzsche's theory of knowledge grounded in perspectivism and the will to power. In this section, the possibility of absolute truth and the necessity of ontological foundations for attaining knowledge are critically discussed. In conclusion, this study demonstrates that the problems related to knowledge are deeply interconnected not only with epistemology but also with ontology and ethics, thereby emphasizing the multifaceted nature of the problem of knowledge throughout the history of thought.
Benzer Tezler
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Demokrasi ve halkla ilişkiler: Türkiye'de halk ve vatandaş kavramlarının tarih boyunca kırılmaları
Democracy and public relations: Breaking the concept of people and citizens from the republic to the present
REYHAN YILDIZ KAYADEVİR
Doktora
Türkçe
2024
İletişim BilimleriGazi ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA İLKAY İŞLER
- Kentsel mekanın, deprem risklerinin azaltılmasına yönelik yeniden organizasyonu ve bir toplumsal katılım süreci
Reorganization of urban space in order to mitigate earthquake risks, and a process for social participation
SÜLEYMAN BALYEMEZ
Doktora
Türkçe
2010
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LALE BERKÖZ
- A novel priority based request scheduling mechanism to prevent SIP server overload
SIP sunucuların aşırı yüklenmesini önleyici yeni bir önceliklendirme tabanlı istek zamanlama mekanizması
DEMİR YAŞA YAVAŞ
Doktora
İngilizce
2017
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE GÜNSEL KALYONCU
DR. İBRAHİM HÖKELEK