Atipik antipsikotik ilaç tedavisi alan şizofreni hastalarında ilaç kan düzeylerinin klinik özellikler ve işlevsellikle ilişkisi
Relationship between drug blood levels wıth clinical features and functionality in schizophrenic patients treated with atypical antipsychotic drugs
- Tez No: 989404
- Danışmanlar: PROF. DR. SALİHA DEMİREL-ÖZSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Şizofreni, klozapin, atipik antipsikotik ilaçlar, terapötik ilaç izlemi, işlevsellik, Schizophrenia, clozapine, atypical antipsychotic drugs, therapeutic drug monitoring, functionality
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tedaviye dirençli şizofreni hastalığının tedavisinde klozapin diğer ilaçlara üstünlüğü kabul edilmiş tek antipsikotiktir. Klozapin tedavisine cevap vermeyen hastalarda klozapine atipik antipsikotik ilaç eklenmesi sıklıkla tercih edilen bir yöntemdir. Özellikle klozapin için ilaç izlemi ile etkin ilaç kan düzeyi tespit edilerek, oluşabilecek yan etkilerinin azaltılması, tedavi uyumunun artırılması ve optimum yanıtın sağlanması mümkün olabilir. Bu çalışmada klozapin ve varsa beraberinde atipik antipsikotik ilaç kullanan şizofreni hastalarında, bu ilaçların ve metabolitlerinin serum düzeylerinin ölçülmesi ve ilaç kan düzeylerinin klinik özellikler ve işlevsellikle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya şizofreni tanısı alan, 18-65 yaş aralığında 80 hasta dahil edilmiştir. Hastalarla klinik görüşme yapılmış, hastalara şizofreni belirti şiddetini değerlendirmek için Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), depresif belirtilerin şiddetini ölçmek için Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ), işlevselliği değerlendirmek için Şizofrenide İşlevsel İyileşme Ölçeği (ŞİLÖ), obsesif kompulsif belirtiler için Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Derecelendirme Ölçeği (Y-BOCS), ilaç tedavisine uyumu değerlendirmek için Tıbbi Tedaviye Uyum Oranı Ölçeği (TTUOÖ), tedavi yanıtını değerlendirmek için Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI), ilaç yan etkilerini değerlendirmek için UKU Yan Etki Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Hastaların bel çevresi, kilo, boy, kan basıncı değerleri ölçülmüş ve rutin yapılan tam kan sayımı, biyokimyasal verileri kaydedilmiştir. Hastalardan aynı gün terapötik ilaç izlemi yapılmak üzere kan örneği alınmıştır. Serum klozapin, norklozapin, olanzapin, risperidon, paliperidon ve ketiyapin kan düzeyleri sıvı kromotografi-kütle spektrometresi (LC/MS-MS) cihazında ölçülmüştür. Bulgular: Normal dozda klozapin kullanmalarına rağmen hastaların %71,25'inin klozapin kan düzeylerinin önerilen klozapin terapötik aralığından yüksek olduğu tespit edilmiştir. Klozapin kan düzeylerinin yüksek olduğu hastalarda kilo, beden kitle indeksi, bel çevresi, trigliserid ve total kolesterol düzeyleri yüksek bulunmuştur. Klozapin kan düzeyi ile klinik özellikler ve işlevsellik arasında belirgin bir ilişki bulunmamıştır. Ancak klozapin/norklozapin oranı arttıkça hastalık şiddetinin azaldığı, işlevselliğin arttığı tespit edilmiştir. Klozapine ek atipik antipsikotik kullanımı olan hastaların hastalık şiddeti klozapin monoterapisi alanlarınkinden daha yüksek, işlevsellik düzeyi ve tedavi uyumu daha düşük saptanmıştır. Kadın hastalardaki norklozapin kan düzeyleri erkek hastalardan yüksek bulunmuştur. Sigara kullanan hastalarda klozapin kan düzeyinin sigara kullanmayanlardan farklı olmadığı, depresyon şiddetinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Klozapin kullanım dozu ile klozapin kan düzeyi arasında pozitif korelasyon olduğu, bu korelasyonun klozapine ek atipik antipsikotik alan hastalarda olmadığı görülmüştür. Sonuç: Bu çalışmanın bulguları sonucunda klozapin, norklozapin ve klozapin/norklozapin oranının ve diğer antipsikotik kan düzeylerinin beraber takibinin yapılmasıyla kişiye özel ilaç dozunun ayarlanarak hastalığın şiddetinin ve ilaç yan etkilerinin azaltılabileceği, işlevselliğin artırılarak hastanın hayat kalitesinin artmasının sağlanabileceği düşünülebilir.
Özet (Çeviri)
Aim: Clozapine is the only antipsychotic accepted to be superior to other drugs in the treatment of treatment-resistant schizophrenia. Adding another atypical antipsychotic drug to the treatment in patients who do not respond to clozapine therapy is often a preferred method. Especially for clozapine, through drug monitoring, determining an effective drug blood level can reduce potential side effects, enhance treatment compliance, and ensure optimal response. This study aimed to measure the plasma levels of these drugs and their metabolites in schizophrenic patients using clozapine and, if applicable, other atypical antipsychotic drugs, and to investigate the relationship between drug blood levels and clinical features and functionality. Materials and Methods: Eighty patients, diagnosed with schizophrenia and aged between 18-65, were included in this study. Clinical interviews were conducted with the patients, and to evaluate the severity of schizophrenia symptoms, the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), the Calgary Depression Scale for Schizophrenia (CDSS) for depressive symptoms, the Schizophrenia Functional Remission Scale (SFRS) for functionality, the Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale (Y-BOCS) for obsessive-compulsive symptoms, the Medication Adherence Rating Scale (MARS) for treatment adherence, the Clinical Global Impression Scale (CGI) for treatment response, and the UKU Side Effect Rating Scale were applied. Waist circumference, weight, height and blood pressure values of the patients were measured and routine complete blood count and biochemical data were recorded. Blood samples were taken from the patients on the same day for therapeutic drug monitoring. Plasma clozapine, norclozapine, olanzapine, risperidone, paliperidone, and quetiapine blood levels were measured using a Liquid Chromatography-Mass Spectrometry (LC/MS-MS) device. Results: Although they used clozapine at normal doses, 71.25% of patients were found to have clozapine blood levels higher than the recommended therapeutic range for clozapine. In patients with high clozapine blood levels, weight, body mass index, waist circumference, triglyceride, and total cholesterol levels were higher. There was no significant relationship between clozapine blood level and clinical features and functionality. However, as the clozapine/norclozapine ratio increased, the severity of the disease decreased, and functionality increased. The severity of the disease in patients using additional atypical antipsychotics with clozapine was higher than those using clozapine monotherapy, and their functionality level and treatment compliance were lower. Female patients had higher norclozapine blood levels than male patients. In smoking patients, the clozapine blood level was not different from non-smokers, and the severity of depression was found to be higher. There was a positive correlation between the clozapine dosage and the clozapine blood level, and this correlation was not in patients taking additional atypical antipsychotics to clozapine. Conclusion: The findings of this study suggest that by monitoring the clozapine, norclozapine, and clozapine/norclozapine ratio and other antipsychotic blood levels together, individual drug doses can be adjusted, reducing the severity of the disease and drug side effects. Functionality may be enhanced, thereby potentially improving the patient's quality of life.
Benzer Tezler
- Metabolik sendromun şizofreninin klinik özellikleri ile ilişkisi ve şizofreni hastalarında bireysel - sosyal performansa etkisi
Relationship between metabolic syndrome and schizophrenia, and in patients with clinical features of schizophrenia individual - the effect of metabolic syndrome on personal - social performance in patients with schizophrenia
MURAT KALKAN
- Çocuklarda barsak parazitozlarının immün sisteme etkisi
Başlık çevirisi yok
ATİYE BAKKAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECLA AKÇAKAYA
- Astmalı çocuklarda süpresör T hücrelerinin rolü
Başlık çevirisi yok
İZZET ÖNDER KARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIK YALÇIN
- Yatarak tedavi gören 330 tüberküloz hastasının retrospektif değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
TEVFİK KORAL HOCA
- Petkim-Yarımca Kaprolaktam Fabrikası anon ünitesi artık alkali çözeltisinin değerlendirilmesi
Utilization of the waste alkali solution from the anon unit of Petkim-Yarımca caprolactam plan
CEVDET AKOSMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Kimya MühendisliğiAnkara ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ Y. BİLGESÜ