İnfertilite tedavisi gören çiftlerde stres, stresle baş etme stratejileri ve öz-yeterlilik düzeylerinin incelenmesi
Examination of stress, stress coping strategies and self-efficacy levels in couples receiving infertility treatment
- Tez No: 989352
- Danışmanlar: PROF. DR. YILDA ARZU ABA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Hemşirelik, Obstetrics and Gynecology, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Baş etme stratejileri, Hemşirelik, Stres, Öz yeterlilik, İnfertilite, Coping strategies, Nursing, Stress, Self-efficacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, infertilite tedavisi gören çiftlerde infertiliteye bağlı stres, stresle başa çıkma stratejileri ve infertilite öz-yeterliliği düzeylerini incelemek ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı ve ilişkisel tasarımdaki araştırmanın örneklemini, Aralık 2024–Nisan 2025 tarihleri arasında Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezine başvuran ve basit rastgele örnekleme ile seçilen 224 kadın ve 125 erkek olmak üzere toplam 349 hasta oluşturmuştur. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, İnfertilite Stresi Ölçeği (İSÖ), İnfertilite Stresi ile Başa Çıkma Ölçeği (İSBÇÖ) ve İnfertilite Öz-Yeterlilik Ölçeği Kısa Formu ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 32,27±4,73'tür. Çiftlerin infertilite stresi genel olarak ortalamanın altında bulunmuş, kadınların stres düzeyi erkeklerden daha yüksek olup en yüksek stresin kişisel alanda yaşandığı saptanmıştır (kişisel stres: kadın 8,83±5,13; erkek 6,33±4,57). Öz-yeterlilik puanları kadın ve erkeklerde ortalamanın üzerinde iken, erkeklerin öz-yeterliliği daha yüksek bulunmuştur (kadın 21,89±5,75; erkek 23,62±5,68). Başa çıkma düzeylerinde aktif yok sayma ve aktif mücadele puan ortalamaları her iki cinsiyette ortalamanın altında, kadınların aktif yok sayma, aktif mücadele ve pasif yok sayma puanları erkeklerden anlamlı düzeyde yüksek ve anlam bulma açısından cinsiyetler arasında fark olmadığı belirlenmiştir. İSÖ alt boyutları (kişisel, evlilik, sosyal) birbirleriyle pozitif ve orta düzeyde ilişkilidir. Aktif yok sayma ile tüm stres alt boyutları arasında pozitif ve anlamlı ilişki saptanmış, öz-yeterlilik ile stresin tüm alt boyutları arasında negatif ve anlamlı ilişki bulunmuştur. İnfertilite tedavisi gören çiftlerde stres düzeyi genel olarak düşük olmakla birlikte kadınlar özellikle kişisel alanda daha fazla stres yaşamaktadır. İnfertil çiftlerde öz-yeterlilik puanları kadın ve erkeklerde ortalamanın üzerinde olup, erkeklerin puanları daha yüksektir. Stresle başa çıkmada aktif yok sayma ve aktif mücadele puanları her iki cinsiyette ortalamanın altında bulunmuştur. Kadınların aktif yok sayma, aktif mücadele ve pasif yok sayma puanları erkeklerden anlamlı düzeyde yüksekken, anlam bulmada cinsiyet farkı saptanmamıştır. İnfertilite stresinin kişisel, evlilik ve sosyal alt boyutları birbiriyle pozitif ve orta düzeyde ilişkilidir. Aktif yok sayma tüm stres alt boyutlarıyla pozitif; anlam bulma ise tüm başa çıkma alt boyutlarıyla pozitif ilişkili bulunmuştur. Öz-yeterlilik ile infertilite stresinin tüm alt boyutları arasında negatif ve anlamlı ilişki belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine stress related to infertility, stress coping strategies, and levels of infertility self-efficacy in couples undergoing infertility treatment, and to determine the relationships between these variables. The sample for this descriptive and correlational study consisted of a total of 349 patients, including 224 women and 125 men, who applied to the Assisted Reproductive Treatment Centre at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital between December 2024 and April 2025 and were selected by simple random sampling. Data were collected through face-to-face interviews using the Demographic Information Form, Infertility Stress Scale (ISS), Coping with Infertility Stress Scale (CISS), and Infertility Self-Efficacy Scale Short Form. The mean age of participants was 32.27±4.73. The couples' infertility stress was generally found to be below average, with women's stress levels higher than men's and the highest stress experienced in the personal domain (personal stress: women 8.83±5.13; men 6.33±4.57). Self-efficacy scores were above average for both women and men, with men's self-efficacy found to be higher (women 21.89±5.75; men 23.62±5.68). In terms of coping levels, the mean scores for active avoidance and active coping were below average in both genders. Women's scores for active avoidance, active coping, and passive avoidance were significantly higher than men's, and no difference was found between genders in terms of finding meaning. The ISÖ subdimensions (personal, marital, social) were positively and moderately correlated with each other. A positive and significant relationship was found between active avoidance and all stress sub-dimensions, while a negative and significant relationship was found between self-efficacy and all stress sub-dimensions. Although the stress level in couples undergoing infertility treatment is generally low, women experience more stress, particularly in the personal domain. Self-efficacy scores in infertile couples are above average for both women and men, with men scoring higher. Active avoidance and active coping scores in coping with stress were below average for both genders. Women's active avoidance, active coping, and passive avoidance scores were significantly higher than men's, while no gender difference was found in meaning-making. The personal, marital, and social subdimensions of infertility stress are positively and moderately related to each other. Active avoidance was positively related to all stress subdimensions, while finding meaning was positively related to all coping subdimensions. A negative and significant relationship was found between self-efficacy and all subdimensions of infertility stress.
Benzer Tezler
- Swanson bakım kuramına temellendirilmiş bakımın infertil çiftlerin stres düzeyleri ve stresle başa çıkma yaklaşımlarına etkisi
The effect of care based on swanson care theory on the stress levels and stress coping approaches
BİLGESU ARSLAN
- İnfertilite tedavisi uygulanan çiftlerde erkeklerin algıladıkları sosyal destek ve stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesi
Determination of men's perceived social support and coping with stress styles in infertility treatment couples
HATİCE KÜBRA TEKELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kadın Hastalıkları ve DoğumAnkara ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA ÖZDEMİR
- İnfertilite tedavisi gören çiftlerde belirsizliğe karşı tahammülsüzlük, infertilite stresi ile başa çıkma ve spiritüel iyi oluşluğun belirlenmesi
Determining intolerance of uncertainty, coping with infertility-related stress, and spiritual well-being in couples undergoing infertility treatment
BERFİN TAŞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikLokman Hekim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİDEM ŞİMŞEK KÜÇÜKKELEPÇE
- İnfertilite tedavisi alan kadınlarda algılanan sosyal destek ile stres ve stresle başa çıkma durumları arasındaki ilişki
Women receiving infertility treatment the relationship between perceived social support and stress and coping with stress
EDANUR ÇINKIR
- İnfertil çiftlerin infertilite stresiyle başa çıkma yöntemleri
Methods to cope with infertility stress of infertile couples
TÜLAY ŞAHİN YILMAZ
Doktora
Türkçe
2012
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMRAN YEŞİLTEPE OSKAY