Cerrahi hemşirelerinde öz şefkat ve duygusal zekâ ile bakım algısıarasındaki ilişki
The relationship between self-compassion, emotional intelligence and perception of care in surgical nurses
- Tez No: 989148
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLDEN KÜÇÜKAKÇA ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bakım, Duygusal zeka, Hemşirelik, Öz duyarlılık, Maintenance, Emotional intelligence, Nursing, Self compassion
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma; cerrahi kliniklerde ve ünitelerde çalışan hemşirelerin öz şefkat ve duygusal zekâ düzeyleri ile bakım davranış algıları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte olan araştırmanın örneklemini; cerrahi kliniklerde ve ünitelerde çalışan 209 hemşire oluşturdu. Verilerin toplanmasında;“Hemşire Tanıtıcı Özellikler Formu”,“Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği (DZÖ)”,“Öz Duyarlılık Ölçeği (ÖDÖ)”ve“Bakım Davranışları Ölçeği-24 (BDÖ-24)”kullanıldı. Yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak toplanan veriler; tanımlayıcı istatistikler, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), t testi, Pearson korelasyon analizi ile ölçeklerin birbiri üzerinde etkisi çoklu lineer regresyon ve anlamlı değişkenlerin etkilerinin belirlenmesi adımsal regresyon analizi kullanılarak değerlendirildi. Cerrahi hemşirelerin yaş ortalaması 34.00±7.840 yıl, %83.7'si kadın ve %78'i lisans mezunu olarak çalışmaktaydı. Hemşirelerin ÖDÖ, DZÖ ve BDÖ-24 ölçek toplam puan ortalamaları sırasıyla 33.33±14.60; 154.33±16.512; 5.25±0.553 olarak saptandı. Hemşirelerin bakım davranış algıları üzerinde çalışma şekli, çalışma biçimi, iş yaşamından ve çalıştığı cerrahi klinikten veya üniteden memnun olma durumunun etkili tanımlayıcı faktörler olduğu belirlendi. Cerrahi hemşirelerinde güven, bağlılık, saygı alt boyutları ile toplam bakım davranışı puanlarının öz sevecenlik, bilinçlilik ve paylaşımların bilincinde olma öz şefkat boyutları ile pozitif ilişkili; öz yargılama ve aşırı özdeşleşme ile negatif yönde ilişkili olduğu saptandı. Hemşirelerin duygusal zekâ puan ortalamaları ile bakım davranış algıları arasında ise pozitif yönlü ilişki olduğu tespit edildi (p<0.05). Cerrahi hemşirelerinin güvenceli, saygılı ve bağlılık çerçevesinde sunduğu bakım davranış algılarında paylaşımların bilincinde olan öz şefkatin ve duyguların değerlendirmesini sağlayan duygusal zekânın olumlu yordayıcılar arasında olduğu saptandı. Hemşirelerde paylaşımların bilincinde olma, bilinçlilik ve duyguların kullanım standart sapmasındaki artışın bilgi ve beceri boyutunda bakım davranış algılarının da pozitif yönde artışa neden olduğu belirlendi (p<0.05). Sonuç olarak cerrahi hemşirelerinin bakım davranış algılarında tanımlayıcı özellikler ile birlikte öz şefkatin ve duygusal zekânın alt boyutlarının etkili faktörler olabileceği saptandı. Bu sonuçlar doğrultusunda, bakım davranışlarını geliştirmede hemşirelerde öz şefkat ve duygusal zekâ gibi içsel güç kaynaklarına yönelik girişimler planlanması ve farklı kültürlerde ve örneklemlerde araştırmaların planlanması önerilir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the relationship between nurses' levels of selfcompassion and emotional intelligence and their perceptions of care behaviors in surgical clinics and units. The sample for this descriptive and correlational study consisted of 209 nurses working in surgical clinics and units. Data collection involved the use of the“Nurse Demographic Characteristics Form,”the“Revised Schutte Emotional Intelligence Scale (EIS),”the“Self-Awareness Scale (SAS),”and the“Caring Behaviors Inventory-24 (CBI-24).”Data collected through faceto-face interviews were evaluated using descriptive statistics, one-way analysis of variance (ANOVA), t-test, Pearson correlation analysis to determine the effect of the scales on each other, multiple linear regression, and stepwise regression analysis to determine the effects of significant variables. The average age of surgical nurses was 34.00±7.840 years, 83.7% were female, and 78% were working as bachelor's degree graduates. The mean total scores of nurses on the SAS, EIS, and CBI-24 scales were 33.33±14.60, 154.33±16.512, and 5.25±0.553, respectively. It was determined that the way nurses work, their work style, and their satisfaction with their work life and the surgical clinic/unit they work in are effective defining factors on their perceptions of care behavior. It was determined that the subdimensions of trust, commitment, and respect in surgical nurses were positively related to the total care behavior scores, while the subdimensions of self-compassion, awareness, and awareness of sharing were positively related to the total care behavior scores; self-judgment and excessive identification were negatively related. A positive relationship was also found between nurses' emotional intelligence mean scores and their perceptions of care behavior (p<0.05). It was determined that emotional intelligence, which enables the assessment of self-compassion and emotions that are aware of the sharing in the perceptions of care behaviors provided by surgical nurses within a framework of security, respect, and commitment, is among the positive predictors. It was determined that awareness of sharing among nurses, along with increased consciousness and emotional use standard deviation, led to a positive increase in perceptions of care behavior in terms of knowledge and skill (p<0.05). In conclusion, it was determined that self-compassion and sub-dimensions of emotional intelligence may be effective factors in the descriptive characteristics of surgical nurses' perceptions of care behaviors. In line with these results, it is recommended that initiatives targeting internal resources such as self-compassion and emotional intelligence in nurses be planned to improve care behaviors, and that studies be planned in different cultures and samples.
Benzer Tezler
- Hemşirelerin merhamet düzeylerinin sistematik incelemesi
Systematic compilation of nurses' compassion levels
BAHAR GÜVENDİR KARAGÖLLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hemşirelikİstanbul Aydın ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMRA BÜLBÜLOĞLU
- Cerrahi hemşirelerinde phubbing, zihinsel iş yükü ve öz yeterlik ile malpraktis riski arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between phubbing, mental workload, self-efficacy and malpractice risk in surgical nurses
ŞEVVAL TUĞBA GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikKocaeli ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ÖZHANLI
- Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin mesleki gurur tükenmişlik durumlarının ve cerrahi kliniklerde karşılanamayan hemşirelik bakımının incelenmesi
Investigation of professional pride and burnout status of nurses working in surgical clinics and, unaffordable nursing care in surgical clinics
FURKAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikDüzce ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİYE ERBAŞ
- Ameliyathanede dillendirmeyi etkileyen bireysel faktörler ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Study on the validity and reliability of the scale of individual factors affecting verbalization in the operating room in Turkish
ZEYNEP NUR ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK YILDIRIM TANK
- Yoğun bakım hemşirelerine kişisel koruyucu ekipman kullanımına yönelik verilen eğitimin etkinliğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of the education given to intensive care nurses on the use of personal protective equipment
HATİCE EDA YOLTAY
Doktora
Türkçe
2022
HemşirelikEge ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA DEMİR KORKMAZ