İncir bahçelerinde meyve zararlısı türlerin popülasyon değişimleri, zarar durumlarının saptanması ve mücadelelerinde besin cezbedici tuzakların kullanılma olanaklarının araştırılması
Studying population changes of fruit pest species in fig orchards, determining damage levels, and investigating the potential use of food-bait traps in pest control
- Tez No: 989118
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN BAŞPINAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması incir üretiminin yoğun olarak yapıldığı Aydın ilinde 2021-2024 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışmada örneklemeler 2021-2023 yıllarında iki Sarılop ve bir Bursa Siyahı incir çeşidi ile tesis edilmiş üç incir bahçesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk yılında (2021) farklı zararlıların her biri için farklı içeriklere sahip besin cezbedici tuzaklar ve bunların kombinasyonları kullanılmıştır. Aydın İncir Araştırma Enstitüsü Merkez İşletmesi'ndeki Sarılop çeşidi incir parselinde, meyvedeki mevcut zararlılar ve bunlardan her biri için tuzakların cezbedicilik etkinliği saptanmıştır. Çalışmanın ikinci ve üçüncü yıllarında (2022-2023) ise hem türlerin ve popülasyonlarının belirlenmesi hem de en etkili tuzakların zararlıların mücadelesindeki etkinlik denemeleri gerçekleştirilmiştir. Bunun için, üç bahçenin sınır ağaçlarının her birinin güney yönündeki dallara yerden 1,5-2,0 m yüksekliğe besin cezbedici tuzaklar asılmıştır. Ayrıca, bahçenin içinde kalan sıralarda bir sıra dolu bir sıra boş olacak şekilde tuzaklama yapılmıştır. Çalışmanın son yılında ise (2024) çalışma süresince örneklemelerden elde edilen türlerin teşhisleri yapılmıştır. Böylece, tuzakların etkinlikleri yakaladıkları zararlı sayıları ve zarar görmüş meyve oranları değerlendirilerek ortaya konulmuştur. Çalışma sonucunda, Ceratitis capitata Wiedemann (Diptera: Tephritidae) ile Drosophilidae ve Nitidulidae familyası türleri ve bunların popülasyon verileri elde edilmiştir. C. capitata erginleri incir meyvelerinin olgunlaşmaya başlamasıyla birlikte tuzaklarda saptanmış ve hasat sonuna kadar tuzaklarda görülmüştür. Drosophilidae ve Nitidulidae familyası türlerinin popülasyonlarının çalışma yapılan bahçelere göre değişmekle birlikte, genellikle sıcak yaz aylarında ve soğuk kış aylarında en düşük düzeyde olduğu ilkbahar ve sonbahar aylarında en yüksek değerlere ulaştığı belirlenmiştir. Bazı türler düşük değerlerde olsa da yıl boyunca incir bahçelerinde saptanmıştır. Drosophilidae türlerinden Drosophila subobscura Collin, Drosophila immigrans Sturtevant, Drosophila melanogaster Meigen, Zaprionus tuberculatus Malloch, Zaprionus indianus Gupta ve Drosophila suzukii Matsumura en yaygın ve yüksek popülasyonlara ulaşan türler olarak belirlenmiştir. Nitidulidae türlerinden Carpophilus hemipterus Linnaeus, Carpophilus mutilatus Erichson, Carpophilus obsoletus Erichson, Epuracea pallescens Stephens ve Nitidula carnaria Schaller tespit edilmiştir. Kitlesel tuzaklamalarda Ceratitis capitata Wiedemann mücadelesinde cezbedici etkisi en yüksek bulunan amonyum asetat içerikli tuzaklar, Drosophilidae ve Nitidulidae familyasına bağlı türler için ise kuru incir ve maya (Saccharomyces cerevisiae) içerikli tuzaklar kullanılmıştır. Sonuç olarak, kitlesel tuzaklama yapılan deneme bahçelerinde kitlesel tuzaklamaların etkisi 2022 yılında en düşük %53,8 ve en yüksek %57,6 ve 2023 yılında ise sırasıyla %59,7 ve %72,9 olarak saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis study was conducted in the province of Aydın, where fig production is intensive, between 2021 and 2024. Sampling was performed in three fig orchards established with two Sarılop fig one Bursa Siyahı varieties between 2021 and 2023. In the first year of the study (2021), food bait traps with different food attractant contents for each pest and combinations were used to determine the pest species and the attractiveness of the traps for each pest group in the fruit of the Sarılop fig variety plantations located at the Aydın Fig Research Institute. In the second and third years of the study (2022-2023), trials were conducted to determine the species and their population fluctuations in the orchards and to test the most attractive traps in controlling these pests. For this purpose, in these three study orchards, traps were installed on the southern branches of each boundary tree, 1.5-2.0 m above the ground, without skipping any trees. Additionally, trapping was carried out in the rows within the garden, with one row full and one row empty. In the final year of the study (2024), species identification was performed on the specimens collected during the study period. Thus, the effectiveness of the traps was determined by evaluating both the number of pests captured and the percentage of damaged fruit. As a result of the study, numerical data were obtained for Ceratitis capitata Wiedemann (Diptera: Tephritidae) and species of the Drosophilidae and Nitidulidae families. Adult C. capitata were detected in traps as fig fruits began to ripen and were observed in traps until the end of harvest. Although the populations of Drosophilidae and Nitidulidae family species varied depending on the orchards studied, it was determined that their populations generally reached their lowest levels during the hot summer months and cold winter months while their highest levels during the spring and autumn months. Although low in some months, they were detected in fig gardens almost throughout the year. Drosophila subobscura Collin, Drosophila immigrans Sturtevant, Drosophila melanogaster Meigen, Zaprionus tuberculatus Malloch, Zaprionus indianus Gupta, and Drosophila suzukii Matsumura from the Drosophilidae family were identified as common species reaching high population levels. Besides, Carpophilus hemipterus Linnaeus, Carpophilus mutilatus Erichson, Carpophilus obsoletus Erichson and Epuracea pallescens Stephens ve Nitidula carnaria Schaller were identified species from the Nitidulidae family. In mass trapping trials, for C. capitata control, traps containing ammonium acetate, which had the highest attractiveness, were used, while traps containing dried figs and yeast (Saccharomyces cerevisiae) were used for species belonging to the Drosophilidae and Nitidulidae families. As a result, the effectiveness of mass trapping in trial gardens where mass trapping was conducted was determined to be between a minimum of 53.8% and a maximum of 57.6% in 2022, and between a minimum of 59.7% and a maximum of 72.9% in 2023.
Benzer Tezler
- Doğu Akdeniz Bölgesi meyve bahçelerinde zararlı Drosophila suzukii Matsumara (Diptera: Drosophilidae) parazitoitlerinin belirlenmesi ve bunların mücadelede kullanım olanaklarının araştırılması
Determination of parasitoids of Drosophila suzukii Matsumara (Diptera: Drosophilidae) and investigation of usage areas in orchards of the Eastern Mediterranean Region
ADNAN TUSUN
- Mardin ilinde Akdeniz meyvesineği (Ceratitis capitata Wied. Diptera: Tephritidae)'nin bazı meyve bahçelerinde popülasyon değişiminin belirlenmesi
Determination of population dynamics of the Mediterranean fruit fly (Ceratitis capitata Wied. Diptera: Tephritidae) in some fruit orchards in Mardin province
SEYİTHAN BEDİRHANOĞLU
- Doğu akdeniz bölgesi meyve bahçelerinde zararlı drosophıla suzukii matsumura (Diptera: Drosophilidae)'nin biyoekolojisi ve mücadelesine esas bazı kriterlerin belirlenmesi
Determination of some criteria for bioecology and control of pest drosophila suzukii (Matsumura) (Diptera: Drosophilidae) in orchards of the eastern mediterranean region
PINAR ARIDICI KARA
Doktora
Türkçe
2020
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET RİFAT ULUSOY
- Bayramiç (Çanakkale) ilçesinde Akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitata (Wiedemann, 1824)'nın farklı meyve bahçelerinde popülasyon gelişmesinin belirlenmesi
Determination of the population development of Mediterranean fruit fly, Ceratitis capitata (Wiedemann, 1824) different orchards in Bayramiç (Çanakkale) district
MESTAN AKÇİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK POLAT
- Ceratitis capitata Wied. (Diptera: Tephritidae)'nın Balcalı (Adana)'da farklı meyve bahçelerindeki populasyon dalgalanması ve laboratuvar koşullarında sıcaklığın gelişme süresine etkisi
Ceratitis capitata Wied. (Diptera: Tephritidae) of population fluctations different fruits orchards in Balcalı (Adana) and laboratuary condition affecting at the devolepment time
GÜLSEVİM TİRİNG