Rembrandt Harmenszoon van Rijn'in eserlerinde dini ikonografinin panofsky metodolojisine göre değerlendirilmesi
Evaluation of religious iconography in Rembrandt Harmenszoon van Rijn's works according to panofsky methodology
- Tez No: 989077
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜL TUNÇEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Avrupa sanatı, Barok, Barok Çağ, Barok üslubu, Rembrandt, Resim sanatı, Rijn, Van Rembrandt, Sanat tarihi, İkonografi, European art, Baroque, Baroque Age, Baroque styles, Rembrandt, Painting art, Rijn, Van Rembrandt, Art history, Iconograpy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
17. yüzyılda Protestan Reformu'na karşı üstünlük kurma ve eski gücüne yeniden kavuşma amacıyla Katolik Kilisesi'nin başlattığı Karşı-Reform hareketinin sanatsal ifade biçimi olarak ortaya çıkan Barok sanatın önde gelen temsilcilerinden, Hollanda Altın Çağ ressamı Rembrandt Harmenszoon van Rijn'in dini ikonografili eserleri tez çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmamızda incelenen 72 adet eserden 33'ü Tevrat, 39'u İncil ikonografisi ile bağlantılı resimlerdir. Tevrat ikonografisi doğrultusunda Rembrandt'ın en çok resmettiği konu Apokrif Tobit Kitabı ile ilişkili Tobit ve Ailesi olmuştur. İncil ikonografisi çerçevesinde ise İsa'nın Çarmıha Gerilmesi ve bu olayın sonraki süreci ağırlıkta resmedilmiştir. Tasvir edilen eserlerde Rembrandt, ikonografik metnin anlatısına büyük ölçüde sadık kalmış olsa da kimi zaman bireyselliği yönünde hareket etmiştir. Tezimiz kapsamında incelenen resimler, dramatik ışık-gölge kullanımıyla tanımlanan Barok dönemin etkilerini taşımakta olup sanatçımız bazı resimlerinde chiaroscuro tekniğini aydınlık alanlardan karanlık kısma yumuşak bir geçiş sağlayacak şekilde; bazı eserlerinde ise yüksek kontrast oluşturan tenebrizm yaklaşımıyla ele almıştır. Sahnelerinde figürlerin yüz ifadeleri, jestleri ve duruşları olay anının psikolojik etkisini yansıtacak biçimde tasarlanmıştır. Anatomik detaylar, giysi dokuları ve sahneye eşlik eden nesneler gerçekçi biçimde işlenmiş; figürlerin idealize edilmeden, doğal ve gözlemci bir yaklaşımla betimlenmesi sanatçının üslubunun belirgin bir özelliği olmuştur; bununla birlikte, eserlerin bazılarında sınırlı düzeyde Barok öncesi Klasik döneme özgü üslup izlerine de rastlanmıştır. Rembrandt'ın dini ikonografili resimleri Panofsky Metodolojisi çerçevesinde ayrıntılı biçimde incelenmiş ve önce kendi aralarında daha sonra aynı dönemde üretilmiş benzer konudaki eserlerle karşılaştırılıp değerlendirilerek sanatçının Avrupa Tasvir Sanatı içindeki özgün konumu belirginleştirilmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the religious iconography in the works of Rembrandt Harmenszoon Rijn, a leading representative of Baroque art and a central figure of the Dutch Golden Age. Baroque art, which emerged in the 17th century as the artistic expression of the Catholic Counter-Reformation, sought to reassert the Church's supremacy against the Protestant Reformation. Within this framework, Rembrandt's oeuvre provides a distinctive case study. Of the 72 works analyzed, 33 depict Old Testament themes and 39 focus on New Testament narratives. In the Old Testament corpus, the subject most frequently represented is Tobit and his Family, drawn from the Apocryphal Book of Tobit. In the New Testament, the Crucifixion of Christ and subsequent events dominate. While Rembrandt generally adhered to the textual foundations of iconography, he occasionally introduced individual interpretations. His paintings reflect the hallmarks of the Baroque period, particularly the dramatic interplay of light and shadow. He employed chiaroscuro to create soft transitions between illuminated and darkened areas, and in other works adopted the stark contrasts of tenebrism. Figures are rendered with expressive gestures, postures, and facial expressions that convey psychological depth. Anatomical precision, realistic textures of clothing, and carefully observed objects underscore his naturalistic approach, which eschews idealization. Nevertheless, limited traces of pre-Baroque Classical stylistic elements are also discernible. The study applies Panofsky's Methodology to analyze Rembrandt's religious works, comparing them internally and with contemporary treatments of similar subjects. This approach highlights Rembrandt's unique position within European pictorial art and his contribution to the development of religious iconography.
Benzer Tezler
- Modern resimde espri kopyası ve Manolo Valdes'in plastiği
Humor copy in modern painting and plastic by Manolo Valdes
BURCU TAYHAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Güzel SanatlarTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DOÇ. DALİLA ÖZBAY
- Hans Holbein, Rembrandt ve Lucian Freud'da portre bilincinin ortaklığı
Common understanding of Hans Holbein, Rembrandt and Lucian Freud in portraiture
CİVAN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. ALİ KEMAL İSKENDER
- XVII. yüzyıl Hollanda resim sanatında 'Tronie'
Başlık çevirisi yok
ZEYNEP KÖKLÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Güzel SanatlarYeditepe ÜniversitesiPlastik Sanatlar ve Resim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEYMUR RZAYEV
- Rembrandt Van Rijn'ın kimi yapıtlarında Max Weber'in“Protestan Ahlakı”anlayışının izleri
The traces of Max Weber's“Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism”comprehension in some of the works by Rembrandt Van Rijn
NURTAÇ ELÇİ AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Sanat Tarihiİstanbul ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UŞUN TÜKEL
- Rembrandt'ın portrelerinde ışık gölge
Ligh shade in Rembrandt's portraits
MURAT SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarKütahya Dumlupınar ÜniversitesiSeramik ve Cam Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. SELDA MANT MENAY