Geri Dön

Konum tabanlı platform çalışma ekosisteminin değerlendirilmesi: Nitel bir araştırma

Evaluation of the location-based platform work ecosystem: A qualitative study

PDF İndir

  1. Tez No: 988804
  2. Yazar: GÖKHAN MURAT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. LEVENT ŞAHİN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Dijitalleşme ve teknolojik gelişmelerin hız kazanmasıyla birlikte giderek yaygınlaşan platform çalışma, günümüz emek piyasasında yeni bir istihdam biçimi olarak öne çıkmaktadır. Platform çalışmaları farklı şekillerde sınıflandırılmakla birlikte, tüketicilerin günlük ihtiyaçlarını anında karşılamaya yönelik konum tabanlı platform çalışması daha önemli bir konum kazanmaktadır. Son yıllarda gerek dünya genelinde gerekse Türkiye'de sayıları hızla artan bu çalışanların, işgücü piyasasında pek çok sorunla karşı karşıya kaldıkları gözlemlenmektedir. Özellikle uzun çalışma saatleri, iş kazaları, iş sağlığı ve güvenliği ve hız ve zaman baskısı ile konularındaki yetersiz önlemler öne çıkan problemler olarak dikkat çekmektedir. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacı, Türkiye'de dijital platformlar aracılığıyla yaygınlaşan, hizmet talebine hızlıca yanıt veren ve teslimat sektörü içerisinde kilit rol üstlenen konum tabanlı platform çalışanlarının, çalışma yaşamında karşılaştıkları sorunları ve psikososyal riskleri derinlemesine incelemektir. Araştırma, platform ekonomisinin emek piyasasında yarattığı dönüşümleri ortaya koymak ve Türkiye ölçeğinde saha verilerine dayalı bulgularla platform ekonomisi literatürüne katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Çalışmanın kapsamını, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden ve yirmi farklı şehirden seçilen, kırk yedi konum tabanlı platform çalışanı oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Örneklem seçiminde“kartopu”ve“maksimum çeşitlilik”örnekleme teknikleri birlikte uygulanmıştır. Elde edilen veriler, MAXQDA 24.9.1 nitel veri analizi programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma bulgularında, konum tabanlı platform çalışanlarının kayıt dışı çalışma, uzun çalışma saatleri, ücret sorunları, hukuki statü belirsizliği, örgütlenme önündeki engeller ve bunlara yönelik yaptırımlar gibi çeşitli sorunlar yaşadığını ortaya konulmuştur. Ayrıca, çalışanların gözetim ve denetime bağlı iş stresi, hız-zaman baskısı, iş-yaşam dengesizliği ve yetersiz mesleki eğitim gibi pek çok psikososyal riskle de karşı karşıya oldukları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, tespit edilen sorunlara yönelik olarak çeşitli çözüm önerileri geliştirilmiştir. Öncelikle statü belirsizliğinin giderilmesi amacıyla alternatif statü modellerinin oluşturulması ve örgütlenme hakkının güçlendirilmesine yönelik düzenlemelere gitmesi önerilmektedir. Ayrıca, platformların iş kazaları sonrasında çalışanların sosyo-ekonomik ile psikolojik açıdan desteklenmesi, sorumluluk üstlenmesi, mesleki yeterlilik belgesinin zorunlu hale getirilmesi ve bu belgeye sahip olmayan ya da yeterli mesleki eğitimi almayan kişilerin çalıştırılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Bunun yanı sıra, süreç boyunca idari makamlarca düzenli ve yeterli denetimlerin yapılması, kapsamlı iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesi ve çalışma standartlarının belirlenerek uygulanması da çalışma koşullarını iyileştirecek başlıca faktörler arasında yer almaktadır.

Özet (Çeviri)

With the acceleration of digitalization and technological advancements, platform work, which has become increasingly widespread, is emerging as a new form of employment in today's labor market. While platform work is categorized in various ways, location-based platform work, which aims to instantly meet consumers' daily needs, is gaining more prominence. It has been observed that these workers, whose numbers have rapidly increased both globally and in Turkey in recent years, face numerous challenges in the labor market. Long working hours, workplace accidents, inadequate measures regarding occupational health and safety, and speed and time pressure are particularly noteworthy. Based on this perspective, the aim of this study is to thoroughly examine the problems and psychosocial risks faced by location-based platform workers, who have become widespread through digital platforms in Turkey, respond quickly to service demands, and play a key role in the delivery sector. This research aims to reveal the transformations that the platform economy has created in the labor market and to contribute to the platform economy literature with findings based on field data from Turkey. The study comprised forty-seven location-based platform employees selected from seven geographic regions and twenty different cities across Turkey. Qualitative research methods were employed in the study, with semi-structured interviews used as the data collection tool. A combination of snowball and maximum variation sampling techniques was employed in sample selection. The resulting data was analyzed using the MAXQDA 24.9.1 qualitative data analysis program. Research findings reveal that location-based platform workers face various challenges, including unregistered work, long working hours, wage issues, legal status uncertainty, barriers to organizing, and sanctions. Furthermore, workers are also found to face numerous psychosocial risks, including job stress due to surveillance and control, speed and time pressure, work-life imbalance, and inadequate vocational training. As a result of the research, various solutions have been developed to address the identified problems. First, it is recommended that alternative status models be created to address status uncertainty and that regulations be implemented to strengthen the right to organize. Furthermore, it is emphasized that platforms should provide socio-economic and psychological support to employees following workplace accidents, encourage them to assume responsibility, make professional qualification certificates mandatory, and prevent employment of individuals who do not possess such certificates or who have not received adequate vocational training. Furthermore, regular and adequate inspections by administrative authorities throughout the process, comprehensive occupational health and safety training, and the establishment and implementation of working standards are among the key factors that will improve working conditions

Benzer Tezler

  1. Tez No

    534297

    Sürdürülebilirlik ilkesi doğrultusunda güneş enerjisi potansiyelinin fotovoltaik sistemler ile değerlendirilmesi; Kadıköy-Fikirtepe kentsel dönüşüm alanı test uygulaması

    Evaluation of solar energy potential by photovoltaic systems in accordance with sustainability principle; Kadiköy-Fikirtepe urban transformation area test application

    SELMA URFAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Enerjiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FİLİZ BEKTAŞ BALÇIK

  2. Tez No

    421257

    Exploring the potential of online platforms in product design: A study on integrating craftsmen into systems of design

    Ürün tasarımında çevrimiçi platformların potansiyeli: Zanaatkarların tasarım sistemlerine entegrasyonu üzerine bir çalışma

    BARIŞ GÜMÜŞTAŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2015

    Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik Üniversitesi

    Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞEBNEM TİMUR ÖĞÜT

  3. Tez No

    1017673

    Forecasting solar irradiance using deep learning and big data analytics techniques in Sakarya and Damascus

    Sakarya ve Şam'da derin öğrenme ve büyük veri analitiği teknikleri kullanılarak güneş ışınımının tahmini

    MARYA ALHAJMOHAMMADOTHMAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya Üniversitesi

    Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CEYDA AKSOY TIRMIKÇI

    DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ BALTA

  4. Tez No

    859294

    Blockchain temelli platform ekonomilerinde rekabet avantajı sağlama: Coınbase bünyesinde işlem gören platformlar

    Gaining competitive advantage in blockchain-based platform economies: Platforms traded on coinbase

    MELİH ARAT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İşletmeİstanbul Nişantaşı Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZCAN

  5. Tez No

    995601

    Aligning reviewer guidelines and reviewer feedback: A data-driven study

    Hakem yönergeleri ile geri bildirimlerinin uyumu: Veri temelli bir çalişma

    ÖZER TANRISEVER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    DilbilimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Veri Bilimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TUĞBA TAŞKAYA TEMİZEL

Geri Dön