Laodıkeıa Kiliseli Perıstylli Ev örneği üzerinden Geç Antik Çağ harç ve sıvaların karakterizasyonu
Characterization of Late Antiquity mortars and plasters through the example of a Peristylli House around the Church of Laodikeia
- Tez No: 988732
- Danışmanlar: PROF. DR. CELAL ŞİMŞEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Arkeometri, Archeology, Archaeometry
- Anahtar Kelimeler: Laodikeia, Laodiceia
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Arkeoloji Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Harç ve sıvalar, çağdaş yapı mühendisliğinde olduğu gibi, tarihi yapıların strüktürel bütünlüğünün sağlanması ve estetik karakterlerinin korunmasında vazgeçilmez unsurlardır. Bu malzemeler, yapıların inşa süreçlerinden sonraki kullanım ömürleri boyunca gösterdikleri işlevsellikle, kültürel mirasın ayakta kalmasında kilit bir rol oynamaktadır. Dolayısıyla, tarihi yapıların restorasyon ve konservasyon uygulamaları, mevcut yapının özgünlüğüne saygı duyan ve uzun vadeli sürdürülebilirliği hedefleyen son derece titiz ve bilimsel bir yaklaşım gerektirmektedir. Restorasyon projelerinde, geçmiş deneyimler göstermiştir ki, uygunsuz oranlarda veya yapıların orijinal malzemeleriyle uyumsuz seçilen harç ve sıvaların kullanımı, antik strüktürler üzerinde geri dönüşü olmayan fiziksel ve kimyasal bozunmalara yol açabilmektedir. Bu olumsuz sonuçları bertaraf etmek ve tarihi dokuyla bütünleşen, uzun ömürlü harç ve sıva çözümleri geliştirebilmek için, orijinal bağlayıcı ve kaplama malzemelerinin kimyasal kompozisyonlarının ve fiziksel özelliklerinin detaylı bir şekilde karakterize edilmesi mutlak bir zorunluluktur. Bu bağlamda elinizdeki çalışma, Laodikeia Antik Kenti'nde yer alan Kiliseli Peristylli Ev yapısından alınan harç ve sıva örnekleri üzerinde gerçekleştirilen kapsamlı analizlerle, bu malzemelerin özelliklerini aydınlatmayı amaçlamıştır. Yürütülen gelişmiş laboratuvar analizleri X-ışını floresansı (XRF) ile elementel kompozisyon analizi, petrografik analizler ile agrega ve bağlayıcı morfolojisinin tespiti, termal analizler (TGA/DTA) ile karbonatlaşma derecesi ve bağlayıcı tipinin belirlenmesi, nokta yükleme deneyi ile mekanik dayanıklılık tespiti, asit kaybı analizi ile karbonat içeriğinin ve bağlayıcı-agrega oranının tahmini, kalsinasyon analizi ile uçucu madde ve karbonat kaybı, spot testler ile belirli iyonların varlığı, iletkenlik ölçümleri ile çözünür tuz içeriği, puzolanik aktivite deneyi ile bağlayıcının hidrolik özellikleri ve porozite analizleri ile malzemenin gözeneklilik yapısı sayesinde elde edilen veriler bilimsel bir çerçevede değerlendirilmiştir. Bu derinlemesine analizlerin çıktıları doğrultusunda, Kiliseli Peristylli Ev'in mimari karakteristikleriyle ve çevresel koşullarıyla tamamen uyumlu, hassas ve özgün harç reçeteleri formüle edilmiştir. Bu metodolojik yaklaşım, gelecekteki konservasyon ve restorasyon müdahaleleri için sağlam, bilimsel temelli bir rehber niteliği taşımakta ve tarihi yapıların gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir adım teşkil etmektedir.
Özet (Çeviri)
Mortars and plasters, much like in contemporary civil engineering, are indispensable elements in ensuring the structural integrity and preserving the aesthetic character of historical monuments. These materials, through their functional performance during the construction phase and throughout the subsequent lifespan of a structure, play a pivotal role in the endurance of cultural heritage. Consequently, restoration and conservation interventions on historical buildings demand an exceptionally meticulous and scientifically grounded approach that respects the authenticity of the existing structure and aims for long-term sustainability. Past experiences in restoration projects have unequivocally demonstrated that the use of mortars and plasters prepared with inappropriate proportions or materials incompatible with the original structure can lead to irreversible physical and chemical degradation of ancient structures. To counteract these detrimental outcomes and to develop durable mortar and plaster solutions that seamlessly integrate with the historical fabric, a detailed characterization of the chemical composition and physical properties of the original binding and finishing materials is an absolute imperative. In this context, the present study aimed to comprehensively elucidate the properties of mortar and plaster samples obtained from the Church-Peristyle House in the ancient city of Laodikeia through extensive analyses. The advanced laboratory analyses conducted within the scope of this research include: X-ray fluorescence (XRF) for elemental composition analysis, petrographic analyses for the determination of aggregate and binder morphology, thermal analyses (TGA/DTA) for assessing the degree of carbonation and identifying the binder type, point load testing for mechanical strength determination, acid loss analysis for estimating carbonate content and binder-aggregate ratio, calcination analysis for quantifying volatile matter and carbonate loss, spot tests for identifying the presence of specific ions, conductivity measurements for determining soluble salt content, pozzolanic activity testing for evaluating the hydraulic properties of the binder, and porosity analyses for characterizing the pore structure of the material. The data acquired through these comprehensive analyses were rigorously evaluated within a scientific framework. Based on the insights derived from these in-depth analytical results, precise and authentic mortar recipes that are fully compatible with the architectural characteristics and environmental conditions of the Church-Peristyle House have been formulated. This methodological approach serves as a robust, scientifically-grounded guideline for future conservation and restoration interventions, marking a significant step in transmitting this important historical structure in Laodikeia to future generations.
Benzer Tezler
- Hierapolis güney nekropolü
The Southern necropolis at Hierapolis
CELAL ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
1997
Sanat TarihiSelçuk ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ÖZGAN
- İstanbul arkeoloji müzelerinde bulunan S. Severus sikkeleri
Septimius Severus coins in İstanbul archaeology museums
VEDAT KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
ArkeolojiAtatürk ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEVAT BAŞARAN
- Cumhuriyet Döneminde Denizli kazası
In the period of republic, Denizli destrict
MEHMET ALİ UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
TarihAfyon Kocatepe ÜniversitesiTarih Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEJAT GÖYÜNÇ
- Eski Denizli evleri Denizli geleneksel konut mimarisinin şehrin gelişimi ve değişimiyle oluşan yeni yapısı
Old Denizli houses Denizli's traditional house architecture's new edifice according to the city's development and change
RAHİME EBRU MARIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT TARIM