Irâkî (806/1404) ve hadisçiliği
Al-ʿIrāqī (d. 806/1404) and his hadith scholarship
- Tez No: 988571
- Danışmanlar: PROF. DR. SAFFET SANCAKLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Irâkî'nin hadis ilmindeki katkılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Irâkî (ö. 806/1404) ve Hadisçiliği başlığı altında hazırlanan araştırma, bir giriş, dört bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın konusu, yöntemi ve kaynakları açıklanmış; ayrıca Türkiye ve yurt dışında Irâkî üzerine yapılan akademik çalışmalar kısaca tanıtılarak değerlendirilmiştir. Bunun yanında, Irâkî'nin yaşadığı dönemin siyasi, sosyal, kültürel ve ilmî koşullarına dair bilgiler aktarılmıştır. Birinci bölümde Irâkî'nin hayatı, ilmî tahsili, gerçekleştirdiği seyahatleri, hocaları, talebeleri ele alınmış; ayrıca telif ettiği eserler ayrıntılı şekilde incelenmiştir. İkinci bölüm, Irâkî'nin hadis usûlcülüğüne ayrılmıştır; bu bölümde onun hadis usûlüne dair görüşleri ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde, Irâkî'nin hadis tahrîc faaliyetleri incelenmiş; özellikle İhyâü ulûmi'd-dîn başta olmak üzere tahrîc çalışmalarındaki yöntemi değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde ise Irâkî'nin Câmiu't-Tirmizî üzerine kaleme aldığı Tekmile şerhindeki metod analiz edilmiştir. Sonuç kısmında araştırmadan elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Netice itibarıyla bu çalışmada Irâkî'nin hadis usûlüne dair görüşleri tespit edilip değerlendirilmiş; ayrıca onun tahrîc ve şerh yöntemi ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Irâkî, hadis usûlüne ilişkin meseleleri ele alarak hadis türlerinin ve kavramlarının anlaşılmasını kolaylaştırmıştır. Önceki âlimlerin görüşlerini aktarmakla yetinmemiş, ihtilaflı konularda objektif değerlendirmeler yaparak kendi tercihini ortaya koymuştur. Tahrîc faaliyetlerinde ise kapsamlı ve düzenli bir yöntem benimsemiş; rivayetleri yalnızca isnâd yönünden değil, metin açısından da dikkatle incelemiş ve bu süreçte geniş bir kaynak yelpazesinden yararlanmıştır. Bu yönüyle onun tahrîc çalışmaları, yalnızca kendi döneminde değil, sonraki nesillerde de hadis ilminin sağlam temeller üzerine oturmasına önemli katkılar sunmuştur. Irâkî'nin Hocası İbn Seyyidünnâs'ın yarım kalan en-Nefhu'ş-Şezî adlı eserini tamamlamak amacıyla kaleme aldığı Tekmile, bir tamamlama çalışmasının ötesinde özgün katkılar ihtiva etmiştir. Bu çalışmada rivayetlerin tahrîci, ricâl ve fıkhî hükümlere dair açıklamalar ile cümle ve kelime tahlilleri detaylı bir şekilde ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the contributions of al-ʿIrāqī (d. 806/1404) to the science of ḥadīth. Prepared under the title al-ʿIrāqī and His Scholarship in Ḥadīth, the research consists of an introduction, four chapters, and a conclusion. In the introduction, the subject, methodology, and sources of the study are presented, and academic works conducted on al-ʿIrāqī in Turkey and abroad are briefly introduced and evaluated. In addition, information is provided on the political, social, cultural, and intellectual conditions of the period in which he lived. The first chapter discusses al-ʿIrāqī's life, scholarly training, travels, teachers, and students, as well as the works he authored. The second chapter is devoted to his role as a scholar of ḥadīth methodology, presenting his views on the subject. The third chapter focuses on his takhrīj activities, with particular emphasis on his method in works such as the takhrīj of al-Ghazālī's Iḥyāʾ ʿUlūm al-Dīn. The fourth chapter analyzes his methodology in the Takmila, a commentary on al-Tirmidhī's al-Jāmiʿ. The conclusion section presents the findings of the research. In conclusion, this study has identified and evaluated al-ʿIrāqī's views on ḥadīth methodology and examined in detail his approach to takhrīj and commentary. He addressed methodological issues in a systematic manner, facilitating the understanding of ḥadīth categories and concepts. Rather than merely transmitting the opinions of earlier scholars, he provided objective evaluations and expressed his own views on disputed matters. In his takhrīj works, he adopted a comprehensive and systematic method, analyzing narrations not only in terms of isnād but also matn, while utilizing a wide range of sources. In this respect, his works contributed significantly to strengthening the foundations of ḥadīth studies both in his own time and for subsequent generations. Al-ʿIrāqī's work al-Takmila, written to complete his teacher Ibn Sayyid al-Nās's unfinished al-Nafḥ al-Shadhī, goes beyond a mere continuation and contains original scholarly contributions. In this work, al-ʿIrāqī provides detailed analyses of the takhrīj of narrations, explanations concerning the narrators (rijāl) and legal rulings (fiqhī judgments), as well as comprehensive linguistic and grammatical examinations of words and sentences.
Benzer Tezler
- İbnü's-Salâh'ın sahih hadis ile ilgili görüşlerine yöneltilen tenkitler: Irâkî ve İbn Hacer özelinde
The criticism made of Ibn al-Salah's views on authentic hadith: In point of view of Iraqi and Ibn Hajar
NAGİHAN YANAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL LÜTFİ ÇAKAN
- Hadis usûlü literatüründe manzûmeler ve Türkçe manzûm hadis usûlü çalışması
Poetic books in the literature of the methodology of hadith and a Turkish poetry work in the methodology of hadith
FEHMİ ÇİÇEK
Doktora
Türkçe
2020
Doğu Dilleri ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM KUTLAY
- موغولتاي بن قليج (المتوفى سنة 762هـ/1361م) وكتابه «المعراج الشريف»
Moğultay B. Kılıç (d. 762/1361) and his work titled Al- Mi'râcü'ş-Şerif
HIDIR HASAN
Yüksek Lisans
Arapça
2024
DinHarran Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDURRAHİM ARSLAN
- Hadiste akran rivayeti
Narrating hadith from peers
HATİCE SEVER ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR URALER