Hatay ili iskenderun ve arsuz ilçelerinde mısır üretim alanlarındaki spodoptera frugiperda [smith, 1797] (lepidoptera: noctuidae)'nın yayılışının, zarar oranının ve predatörlerinin belirlenmesi
Determination of distribution area, damage rate and predators of spodoptera frugiperda [smith, 1797] (lepidoptera: noctuidae) in maize cultivation areas in iskenderun and arsuz district of hatay province
- Tez No: 988554
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK ULAŞLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de yetiştiriciliği en çok yapılan tarla bitkilerinden biri olan mısır (Zea mays L.), hem hayvancılık hem de gıda sanayisinde önemli bir yere sahiptir. Hatay, Akdeniz Bölgesi'nde mısır üretiminin yoğun olarak yapıldığı illerden biri olup, özellikle İskenderun ve Arsuz ilçeleri mısır yetiştiriciliğinde öne çıkan ilçelerindendir. Son yıllarda, mısır yetiştiriciliğinin en önemli zararlılardan birisi olup doğrudan istilacı bir tür olan Güz tırtılı (Spodoptera frugiperda [J.E. Smith, 1797]; Lepidoptera: Noctuidae) ülkeye 2022 yılında giriş yapmıştır. Bu çalışmada Hatay ilinin İskenderun ve Arsuz ilçelerinde mısır üretim alanlarında S. frugiperda'nın yayılışı, zarar oranı ve predatörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2025 yılı Nisan-Kasım ayları arasında birinci ve ikinci ürün mısır tarlalarında yapılmıştır. S. frugiperda'nın varlığı birinci ürünlerde (Nisan-Temmuz) tespit edilememiş, ancak ikinci ürünlerde (Temmuz-Kasım) tespit edilmiştir. Bölgedeki birinci ürünlerdeki Chilo partellus (Swinnhoe, 1885) ve Mythimna loreyi (Duponchel, 1827) türlerinin, ikinci ürünlerde ise S. frugiperda'nın baskın tür olduğu saptanmıştır. Böylelikle S. frugiperda'nın Arsuz Ovasında yaklaşık dört ay boyunca (Temmuz-Kasım) doğada aktif olduğu belirlenmiştir. Zararlının özellikle denize yakın bölgelerde daha yoğun popülasyonlarda görüldüğü ve bitkinin daha hassas olduğu erken gelişim dönemlerinde (6-8-10 yapraklı dönem) daha şiddetli zarara yol açtığı belirlenmiştir. İskenderun (1) ve Arsuz (5)'da 6 farklı lokasyonda zararlının zarar oranları haftalık olarak takip edilmiştir. Zararlının ilk tespitinden sonra belirlenmiş en düşük zarar oranı 2-4 yapraklı dönemde İskenderun'da %2, hasat dönemine yaklaşırken ise en yüksek zarar oranı 10-12 yapraklı dönemden itibaren Arsuz'da %100 olarak tespit edilmiştir. Sabit tarlalardaki incelenen bitkilerin 6-8-10 yapraklı döneminde en hassas olduğu ve sonraki fenolojik evrelerinde ise zarar oranının çoğunlukla artış gösterdiği belirlenmiştir. Bu tez çalışması ile belirlenen predatör türler genel avcı olma özelliklerinden dolayı geçmişte Türkiye faunasına kaydedilmiştir ancak S. frugiperda'nın predatörleri olarak ilk defa tespit edilmiştir. Coleoptera takımının Cocinellidae familyasından Scymnus sp. Kugelann, 1794, Hippodamia variegata Goeze, 1777, Coccinella septempunctata Linnaeus, 1758, Propylea quatuordecimpunctata Linnaeus, 1758, Adalia decempunctata Linnaeus, 1767, ve Neuroptera takımının Chrysopidae familyasından Chrysoperla carnea Stephens, 1836 olmak üzere toplam 6 farklı tür belirlenmiştir. Bu çalışma ile S. frugiperda'nın Hatay ilinin Arsuz ve İskenderun ilçelerinde varlığı ilk kez tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Maize (Zea mays L.), one of the most widely cultivated field crops in Türkiye, holds significant importance for both the livestock sector and the food industry. Hatay is one of the provinces in the Mediterranean region where maize is intensively produced, with the districts of Iskenderun and Arsuz being particularly notable for their maize cultivation. In recent years, the fall armyworm, (Spodoptera frugiperda [J.E. Smith, 1797]; Lepidoptera: Noctuidae) has become one of the most significant pests of maize cultivation and, as an invasive species, was introduced into the country in 2022. In addition, this study aimed to determine the distribution, damage rate, and predators of Spodoptera frugiperda in maize production areas in the İskenderun and Arsuz districts of Hatay Province. The study was conducted in first and second crop corn fields between April and November 2025. The presence of S. frugiperda was not detected in the first crops (April-July), but it was detected in the second crops (July-November). The primary species identified in the first crop in the region were Chilo partellus (Swinnhoe, 1885) and Mythimna loreyi (Duponchel, 1827), while S. frugiperda dominated the second crop. Accordingly, S. frugiperda was active in the Arsuz plain for approximately four months (July–November). It was determined that the pest occurred at higher population densities particularly in areas close to the coast and caused more severe damage during the early growth stages of the plant (6-8-10 leaf stages), when the plant is more susceptible. Damage rates were monitored weekly across six locations-one in Iskenderun and five in Arsuz. Following the initial detection, the lowest damage rate was 2% at the 2-4leaf stage in Iskenderun, whereas the highest reached 100% from the 10-12leaf stage onward, approaching harvest, in Arsuz. Plants in fixed plots were most susceptible at the 6-8-10leaf stages, and damage generally increased in subsequent phenological phases. The predator species identified in this thesis study have previously been recorded in Türkiye's fauna due to their general predatory characteristics. However, it is the first time they've been seen as predators of S. frugiperda. A total of six predator species were identified: Scymnus sp. Hippodamia variegata Goez e, 1777, Coccinella septempunctata Linnaeus, 1758, Propylea quatuordecimpunctata Linnaeus, 1758, Adalia decempunctata Linnaeus, 1767 (Coleoptera: Coccinellidae), and Chrysoperla carnea Stephens, 1836 (Neuroptera: Chrysopidae). This study provides the first record of S.frugiperda in the Arsuz and Iskenderun districts of Hatay Province.
Benzer Tezler
- Hatay ilinde zeytin dal kanseri (Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi) hastalığının tespiti ve biyolojik mücadele olanaklarının araştırılması
Detection of olive knot (Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi) disease in Hatay province and investigation of biological control possibilities
SENEM FİLİZ DOKSÖZ
Doktora
Türkçe
2020
ZiraatHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İMAM ADEM BOZKURT
- Hatay'da Osmanlı dönemi Arap Ortodoks (Rum Ortodoks) Hıristiyan Kiliselerinde ikonalar
Icons in Arab Orthodox (Greek Orthodox) Christian Churches of the Ottoman period in Hatay
SEZER ARSLAN
- Hatay ili küçük ölçekli balıkçılığının durumu
Status of small-scale fishery of the Hatay region
BURCU ATAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Su Ürünleriİskenderun Teknik ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEVLÜT GÜRLEK
- Betonarme okul binalarında kullanıcı konforunun araştırılması; Hatay ili örneği
Investigation of user comfort in reinforced concrete school buildings; Hatay province example
MERVE YILDIZBER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MimarlıkHasan Kalyoncu ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEVZİYE AKÖZ
- 6360 sayılı Kanun'un temsil ve hizmet kalitesi yönünden kapatılan belde belediyelerine etkisi ve vatandaşın algısı: Hatay ili örneği
The effect of law no. 6360 on the closed town municipalities in terms of representation and quality of service, and the perception of the community: Hatay province sample
EMRE EKİNCİ
Doktora
Türkçe
2020
Kamu YönetimiKırıkkale ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFİK YASLIKAYA