منهج نقد العهد القديم بين ابن حزم وإرنست رينان
İbn Hazm ile Ernest Renan arasında Eski Ahit'in eleştiri yöntemi
- Tez No: 988395
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDEL HAMİD ABDEL MONEİM MADKOUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Felsefe, İbn Hazm... Renan... Tevrat... Dinler tarihi... Eski Ahit... Metin tenkidi, Philosophy
- Yıl: 2010
- Dil: Arapça
- Üniversite: Caıro Unıversıty (جامعة القاهرة)
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
كانت البداية الحقيقية لنقد العهد القديم مع المسلمين، والتي بدأت بجهود متواضعة مع الجاحظ وعلي بن ربن الطبري وذلك في القرن الثالث الهجري، وكانت تلك الجهود النقدية ترد أحياناً ضمن المؤلفات الكلامية لعلماء الكلام المسلمين، الذين تناولوا النقد في إطار الجدل ودفع المطاعن عن الإسلام، مثل كتاب“تمهيد الأوائل وتلخيص الدلائل”للباقلاني و“المغني في أبواب التوحيد والعدل ”للقاضي عبد الجبار، كما أفرد علماء المسلمين أحياناً مؤلفات خاصة بنقد الكتاب المقدس مثل كتاب أبو المعالي الجويني“شفاء الغليل في بيان ما وقع في التوراة والإنجيل من التبديل”، وكتاب علي الباجي“على التوراة”. وبحلول القرن الخامس الهجري بدأ نقد العهد القديم يتخذ منهجاً رصيناً مع جهود ابن حزم الأندلسي، الذي تميز عن سابقيه، وأثر فيمن أتى بعده. تبين من دراسة الحجج القرآنية النقدية تجاه التوراة أنها الأصل الأول الذي استقى منه المسلمون أصولهم النقدية، كما ظهر واضحاً كيف استفاد علماء الأديان المسلمين من منهج نقد الروايات الذي أسسه علماء نقد الحديث. وانتقلت جهود المسلمين النقدية إلى الغرب بفضل مؤلفات الجدل الديني، التي ترجمت إلى اللاتينية مع نهاية العصر الوسيط وبداية عصر النهضة. ومن هنا ظهر أثر ابن حزم على علماء الغرب في هذا المجال ومنهم إرنست رينان الذي كان منهج نقد العهد القديم لديه علامة فارقة في تاريخ النقد التاريخي، وعلى الرغم من اختلاف المنطلقات بين ابن حزم ورينان، ابن حزم الذي انطلق من عقلٍ معانقٍ للوحي مؤمنٍ به، ورينان الذي انطلق من عقل ٍمفارقٍ للوحي منكرٍ له- فإن كلاهما قد اتفقا على أن العهد القديم كتاب مُحرَّف ملئ بالتناقضات والخرافات، وأنه خضع عبر قرون طويلة للتحريف والتشويه والحذف والإضافة. وقد اشتملت الرسالة على مقدمة، وخمسة فصول، وخاتمة، وقائمة بالمصادر والمراجع. حيث جاء الفصل الأول بعنوان مقدمات البحث، وتحدث عن نسخ العهد القديم، ونشأة علم نقد العهد القديم، وتاريخ تطوره. كما اشتمل على سيرة حياة ابن حزم وإرنست رينان. والفصل الثاني بعنوان المصادر الإسلامية في نقد العهد القديم، أما الفصل الثالث فجاء بعنوان النقد النصي والتاريخي لروايات العهد القديم بين ابن حزم ورينان، وجاء الفصل الرابع بعنوان النقد المصدري للعهد القديم بين ابن حزم ورينان، أما الفصل الخامس والأخير فجاء بعنوان منهج كل من ابن حزم ورينان في دراسة العهد القديم. والخاتمة بها نتائج البحث والتوصيات. الكلمات المفتاحيَّة: ابن حزم...رينان.. التَّوراة ...تاريخ الأديان .. العهد القديم.... النَّقد النَّصِّيِّ.
Özet (Çeviri)
Eski Ahit'e yönelik eleştirinin asıl başlangıcı Müslümanlarla oldu ve bu eleştiri, Hicri üçüncü yüzyılda Cahiz ve Ali bin Raban El-Tabari ile mütevazı çabalarla başladı. Bu eleştirel çabalar, bazen Müslüman ilahiyatçıların teolojik çalışmalarında da yer aldı. Bakalânî'nin“Temhîdü'l-Evâli ve Tlîhu'd-Dâleîl”adlı kitabı ve Hakim Abdül-Hakim'in“El-Muğni fi Tevhid ve Adalet Fasılları”gibi İslam'a yönelik ihtilaf ve uzaklaştırıcı saldırılar çerçevesinde eleştirileri ele almıştır. Cebbar'da Müslüman alimler bazen Ebu'l-Ma'ali el-Cuveyni'nin“Şifa' el-Ghalīl fi Tevrat'ta ve Yer Değiştirme İncili'nde Meydana Gelenleri Açıklamak”adlı kitabı gibi Kutsal Kitabı tenkit etmeye özel kitaplar ayırmışlardır. Ali Al-Baji,“Tevrat Üzerine”kitabı. H. 5. yüzyıla gelindiğinde, seleflerinden ayrılan ve kendisinden sonra gelenleri etkileyen İbn Hazm Endülüs'ün çabalarıyla Eski Ahit eleştirisi daha ciddi bir yaklaşıma bürünmeye başladı. Kur'an'ın Tevrat'a yönelik eleştirel argümanları incelendiğinde, Tevrat'ın Müslümanların tenkit ilkelerini türettiği ilk kaynak olduğu ortaya çıktı. Aynı zamanda Müslüman din alimlerinin, hadis tenkidi alimlerinin oluşturduğu rivayet tenkidi yönteminden nasıl faydalandıkları da ortaya çıktı. Orta Çağ'ın sonu ve Rönesans'ın başlarında Latince'ye tercüme edilen dinî ihtilaf eserleri sayesinde Müslümanların eleştirel çabaları Batı'ya kaydı. Böylece İbn Hazm ile Renan arasındaki başlangıç noktaları farklılığına rağmen, Eski Ahit eleştirisine yaklaşımı bir dönüm noktası olan Ernest Renan'ın da aralarında bulunduğu Batılı bilim adamları üzerinde İbn Hazm'ın etkisi ortaya çıkmıştır. Vahiy'i benimseyen ve ona inanan bir akıldan yola çıkan Renan ise, vahye yabancılaşmış ve onu inkar etmiş bir akıldan yola çıkarak, Eski Ahit'in çelişkiler ve mitlerle dolu çarpık bir kitap olduğu ve tabi tutulduğu konusunda hemfikirdi. yüzyıllar boyunca çarpıtılmaya, çarpıtılmaya, silinmeye ve eklemelere maruz kalmıştır. Tez bir giriş, beş bölüm, bir sonuç ve kaynak ve referansların bir listesini içeriyordu. Araştırma Girişleri başlıklı ilk bölümde Eski Ahit'in nüshaları, Eski Ahit eleştirisi biliminin ortaya çıkışı ve gelişim tarihi anlatıldı. Aynı zamanda İbn Hazm ve Ernest Renan'ın biyografilerini de içeriyordu. İkinci bölüm Eski Ahit Tenkidinde İslami Kaynaklar başlığını, üçüncü bölüm İbn Hazm ile Renan arasındaki Eski Ahit Rivayetlerinin Metinsel ve Tarihsel Eleştirisi, dördüncü bölüm ise İbn Hazm ile Eski Ahit'in Kaynak Tenkidi başlığını içermektedir. ve Renan, beşinci ve son bölüm ise Eski Ahit Çalışmalarında İbn Hazm'ın Her Birinin Yaklaşımı başlığını taşıyor. Sonuç bölümünde araştırma sonuçları ve öneriler yer almaktadır.
Benzer Tezler
- منهج نقد الحديث عند محمد مرتضى الزبيدي في كتابه إتحاف السادة المتقين بشرحأسرار إحياء علوم الدين
Methodology of hadeeth evaluation in Mohammed Murtaza ez-Zebidi's book Ithafü's-Sadeti'l- Müttakin bi Şerhi Esrari İhya'i Ulumi'd-Din
YOUNUS YOUNUS
Yüksek Lisans
Arapça
2024
DinEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTOPRAK
- النقد في التفسير عند مستجي زاده في كتابه“المعيار لما في تفسير القاضي من الأغيار”(سورة الفاتحة والبقرة وآل عمران نموذجا)/Mestçizade'nin“el-Mi'yâr li-mâ fî Tefsîri'l-Kâdî mine'l-Ağyâr”Adlı Eserinde Tefsir Eleştirisi (Fâtiha, Bakara ve Âl-i İmrân Sûreleri Özelinde)
The critical approach of mestçizade's quran interpretation in his book 'al-mi'yar lima fi tafsiri al-qadi min al-aghyar': A study of surahs Al-Fatiha, Al-Baqarah, and Al ʿİmrān.
AHMET AKIL
Doktora
Arapça
2024
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYATİ AYDIN
- El-kara'in ve eseruha fi ta'lili'l-ehadis dirâsetetün te'sîliyyettün tatbîkiyye
Başlık çevirisi yok
ABDULGANI ADA
- منهج المحدثين المتقدمين والمعاصرين في التصحيح والتضعيف
Mütekaddim ve muasır hadis alimlerinin tashih ve tad'ifteki metodu
HUNAR NOORI ABDULAH ABDULLAH
Yüksek Lisans
Arapça
2016
DinYüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ARİF GEZER
- منهج محمد سعيد رمضان البوطي وآراؤه الفقهية
Muhammed Said Ramazan El-Bûtî'nin fıkhî görüşleri ve metodu
SHAWISH MURAD
Doktora
Arapça
2019
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET SELİM ASLAN