Beliren yetişkinlerin önemsenme ve önemsizlikleri ile psikolojik özellikleri arasındaki ilişki
The relationship between mattering, anti-mattering and the psychological characteristics of emerging adults
- Tez No: 988019
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Olumsuz benlik, Psikopatolojik semptomlar, Sosyal benlik, Negative self, psychopathological symptoms, Social self
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, beliren yetişkinlerde önemsenme ve önemsizlik puanları ile psikolojik belirtiler ve pozitif ruh sağlığı arasındaki ilişkileri incelemek ve bu değişkenler arasındaki dolaylı etkileri belirlemektir. Araştırma ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemi yaşları 18 ile 29 arasında değişen 440 kişiden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Genel Önemlilik Ölçeği, Önemsizlik Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri ve Pozitif Ruh Sağlığı Ölçeği kullanılmıştır. Bu çalışmanın bir parçası olarak Önemsizlik Ölçeği'nin Türk kültürüne uyarlanması gerçekleştirilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Pearson korelasyon analizi sonrasında değişkenlerin yordayıcılık gücünü belirlemek amacıyla basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgular, önemsenme ve önemsizlik arasındaki niteliksel farklılıkları açıkça ortaya koymuştur. Gerçekleştirilen korelasyon analizleri, önemsizliğin tüm psikolojik belirtilerle (depresyon, anksiyete, olumsuz benlik, hostilite ve somatizasyon) daha yüksek ilişki düzeylerine sahip olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde önemsizliğin psikolojik belirtileri yordama gücünün önemsenmeye göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan önemsenme ve önemsizliğin pozitif ruh sağlığı ile ilişkileri incelendiğinde önemsenmenin önemsizliğe kıyasla biraz daha yüksek ilişki ve yordama gücü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hayes'in Process Model 4 kullanılarak yapılan aracılık analizleri doğrultusunda önemsenmenin tüm psikolojik belirtiler ile pozitif ruh sağlığı arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlendiğini sonucuna ulaşılmıştır. Önemsizlik değişkenin de tüm psikolojik belirtiler ile pozitif ruh sağlığı arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlendiğini sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle somatizasyon ve hostilite ile pozitif ruh sağlığı arasında önemsizliğin aracılık rolünün yüksek olması dikkat çekici bir sonuç olarak ilgili literatür doğrultusunda tartışılmıştır. Bu bulgular, beliren yetişkinlerin psikolojik iyi oluşlarının artırılmasında ve psikolojik belirtilerinin azaltılmasında müdahalelere ihtiyaç olduğunu işaret etmektedir. Araştırma sonuçları ilgili literatür doğrultusunda tartışılmış olup bazı önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to examine the relationships between mattering and anti-mattering scores, psychological symptoms, and positive mental health in emerging adults, and to determine the indirect effects among these variables. The research was conducted using a correlational survey design. The study sample consists of 440 individuals aged 18 to 29. The General Mattering Scale, the Anti-Mattering Scale, the Brief Symptom Inventory, and the Positive Mental Health Scale were used as data collection tools. As part of this study, the adaptation of the Anti-Mattering Scale into Turkish culture was carried out. Following Pearson correlation analysis to determine the relationships between variables, simple linear regression analysis was conducted to determine the predictive power of the variables. The findings clearly revealed the qualitative differences between mattering and anti-mattering. The correlation analyses showed that anti-mattering had higher levels of association with all psychological symptoms (depression, anxiety, negative self, hostility, and somatization). Similarly, it was concluded that the predictive power of anti-mattering for psychological symptoms was higher than that of mattering. On the other hand, when the relationships of mattering and anti-mattering with positive mental health were examined, it was found that mattering had a slightly higher association and predictive power compared to anti-mattering. In line with the mediation analyses conducted using Hayes' Process Model 4, it was concluded that mattering plays a significant mediating role in the relationship between all psychological symptoms and positive mental health. It was also concluded that the anti-mattering variable plays a significant mediating role in the relationship between all psychological symptoms and positive mental health. In particular, the high mediating role of anti-mattering between somatization and hostility and positive mental health was discussed as a notable result in accordance with the relevant literature. These findings indicate a need for interventions to enhance the psychological well-being and reduce the psychological symptoms of emerging adults. The research results were discussed in light of the relevant literature, and various recommendations were made.
Benzer Tezler
- Commitment in long distance romantic relationships: The role of perceived responses to capitalization attempts and perceived mattering
Uzak mesafe romantik ilişkilerde bağlılık: Mutluluk paylaşımı ve önemsenme algısının rolü
DENİZ ÖZMERİÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP HATİPOĞLU SÜMER
- Beliren yetişkinlerin yalnızlık ve umutsuzluk düzeyleri ile aile işlevleri arasındaki ilişki
Family functions in predicting loneliness and hopelessness among emerging adulthoods
CAHİDE GALİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
PsikolojiMersin ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜNDOĞDU
- Beliren yetişkinlerin psikolojik dayanıklılık düzeylerinde yordayıcı değişkenler olarak yaşam doyumu ve yalnızlık
Life satisfaction and loneliness as preditor variables in emerging adulthood's psychological endurance levels
ESMA GÜLER YAKICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZELİHA TRAŞ
- Beliren yetişkinlerin psikolojik iyi oluşlarını açıklamada yalnızlık, sosyal destek, kardeş ilişkileri ve bazı demografik değişkenlerin rolü
Psychological well-being in emerging adulthood: The role of loneliness, social support, sibling relationships and some demographic variables
EZGİ ALABUCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ESRA İŞMEN GAZİOĞLU
- Beliren yetişkinlerin algıladıkları ebeveynlik davranışları, kimlik statüleri ve iyi oluşları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
The investigation of relations between emerging adults' perceived parenting behaviors, identity statuses and well-being
YAĞMUR TELEFONCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TELAT GÜL ŞENDİL