Yoğun bakım hemşirelerinin dijital okuryazarlık ,yapay zekâ hazırbulunuşlukları ve yapay zekâ kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between intensive care nurses' digital literacy, artificial intelligence readiness and artificial intelligence anxiety
- Tez No: 987961
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE ŞENYUVA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Hemşirelik, Education and Training, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Dijital okuryazarlık, Yoğun bakım, Digital literacy, Intensive care
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelikte Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelikte Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmada yoğun bakım hemşirelerinin dijital okuryazarlık düzeyleri, yapay zekâ hazırbulunuşlukları ve yapay zekâ kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi; dijital okuryazarlık ve yapay zekâ hazırbulunuşluk düzeylerinin yapay zekâ kaygısını yordama gücünü ortaya koymaktır. Araştırma, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı (correlational) niteliktedir. Bu değişkenlerin birbirini yordama gücünü değerlendirmek amacıyla makine öğrenmesi (machine learning) temelli yordayıcı (predictive) modelleme yaklaşımı kullanılmıştır. Bu yönüyle araştırma, ilişkisel-kestirimsel (correlational-predictive) nicel araştırma deseni kapsamında değerlendirilmektedir. Araştırmanın örneklemi kartopu örnekleme yöntemi ile ulaşılan, araştırmaya dâhil edilme kriterlerine sahip 352 yoğun bakım hemşiresi ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak; Bilgi Formu, Dijital Okuryazarlık Ölçeği, Tıbbi Yapay Zekâ Hazırbulunuşluk Ölçeği Yapay Zekâ Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS Statistics for Windows 25.0 programı ve Python kullanılmıştır. Araştırmada yoğun bakım hemşirelerinin dijital okuryazarlık düzeyi (102,39±12,30), tıbbi yapay zekâya yönelik hazır bulunuşluk düzeylerinin orta düzeydedir (67,94±15,86), yapay zekâ kaygısı (89,82±19,11) orta düzeyin üzerindedir. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda DOÖ'nin toplamı ile; TYZHÖ'nin bilişsel, beceri, öngörü, etik alt boyutu ve toplamı arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişki vardır. Dijital okuryazarlığın TYZHÖ üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre : dijital okuryazarlığın günlük kullanım ve profesyonel üretim boyutları yapay zekâ hazır bulunuşluk üzerinde pozitif etkiye sahiptir, buna karşılık etik ve sorumluluk boyutunun negatif etkisi bulunmaktadır. Makine öğrenmesi analizine göre, dijital okuryazarlık ve tıbbi yapay zekâ hazırbulunuşluğu alt boyutları, yapay zekâ kaygısı üzerinde belirleyicidir (R² = 0,68). Feature importance analizi, kaygıyı en çok etkileyen faktörün bilişsel farkındalık olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda yoğun bakım hemşirelerinin dijital okuryazarlık ve yapay zekâ hazırbulunuşluk düzeylerini artırmak için kapsamlı eğitim programları düzenlenmelidir. Eğitim ve teknoloji entegrasyon programları, gece vardiyası ve farklı yoğun bakım birimlerinde çalışan hemşirelerin ihtiyaçları göz önünde bulundurularak planlanmalıdır. Kaygıyı azaltmak için hemşirelere yapay zekâ tabanlı uygulamalar planlanırken geri bildirimleri dikkate alınması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The study examines the relationship between intensive care nurses' digital literacy levels, artificial intelligence readiness, and artificial intelligence anxiety; it aims to reveal the predictive power of digital literacy and artificial intelligence readiness levels on artificial intelligence anxiety. This research is descriptive and correlational in nature. A machine learning–based predictive modeling approach wasemployed to evaluate the predictive strength among the variables. Thus, the study is classifiedunder the correlational-predictive quantitative research design.The research sample consisted of 352 intensive care nurses who met the inclusion criteria and were reached using the snowball sampling method.Data were collected using the Information Form, Digital Literacy Scale, Medical Artificial Intelligence Readiness Scale, and Artificial Intelligence Anxiety Scale. Data analysis was conducted using SPSS Statistics for Windows 25.0 and Python. The finding srevealed that intensive care nurses had a high level of digital literacy (102.39 ± 12.30), a moderate level of medical artificial intelligence readiness (67.94 ± 15.86), and above-moderate artificial intelligence anxiety (89.82 ± 19.11). According to the results, there was a significant and positive relationship between total digital literacy scores and the cognitive, skill, foresight, ethics sub dimensions, and total scores of the Medical AI Readiness Scale. Multiple linear regression analysis showed that the“dailyuse”and“Professional production”sub dimensions of digital literacy positively affected AI readiness, whereasthe“ethics and responsibility”subdimension had a negative effect. Machine learning analysis indicated that digital literacy and medical AI readiness sub dimensions were determinants of artificial intelligence anxiety (R² = 0.68). Feature importance analysis identified cognitive awareness as the most influential factor on anxiety. Based on the findings, it is recommended to organize comprehensive training programs to enhance intensive care nurses' digital literacy and AI readiness levels. Education and technology integration programs should be planned considering the needs of nurses working nightshift sand in various intensive care units. It is also suggested that feedback from nurses be considered when designing AI-based applications to helpreduce anxiety.
Benzer Tezler
- Yoğun bakım ünitesi'nde çalışan hemşirelerin COVID 19 pandemisinde izolasyon önlemlerine uyumunun ve sağlık kaygısı düzeylerinin incelenmesi
Investigation of nurses working in the intensive care unit of the compliance with isolation measures and the levels of health concerns in the COVID 19 pandemic
SALİH BARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN ALTINBAŞ
- Yoğun bakım ünitelerinde tıbbi kayıtların dijitalleşmesinin iş süreçlerine etkisi
The effect of digitalization of medical records in intensive care units on work processes
NEVİN YILMAZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sağlık Kurumları Yönetimiİstanbul Medipol ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKER KÖSE
- Dijital eğitimin hemşirelerin basınç yarası ile ilgili bilgi düzeyi ve bakım uygulamalarına etkisi
The effect of digital education on nurses' knowledge level and care practices about pressure ulcers
TUBA ETİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM ŞEN
- Tip 2 diyabet hastalarında bakım kalitesi ve tedaviye uyum düzeyi ile yaşam kalitesi ve yatış maliyetleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between quality of care and level of compliance with treatment and quality of life and hospitalization costs in Type 2 diabetes patients
MEHMET IŞIK
Doktora
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiAnkara ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN AKBULUT