Firma düzeyinde Ar-Ge yatırımlarının belirleyicileri: Almanya ve Türkiye imalat sektörlerinin karşılaştırmalı analizi
Determinants of firm-level R&D investments: A comparative analysis of the manufacturing firms in Germany and Türkiye
- Tez No: 987883
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİN HÜSEYİN ÇETENAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge), şirket düzeyinde yenilikçiliğin, rekabetçiliğin ve ekonomik büyümenin temel itici gücüdür. Tüketiciler en yaratıcı ve yenilikçi ürünleri daha az yaratıcı olanlara tercih etmektedir. Rekabetin giderek arttığı bir piyasa, ticari yenilikçiliği teşvik edebilir. Böyle bir ortamda şirketler yeni ürünleri daha hızlı ve verimli bir şekilde geliştirmek ve üretmek zorunda kalmakta, bu da araştırma ve geliştirmeye daha fazla yatırım yapılmasına yol açmaktadır. Günümüzde, artan rekabet baskısıyla birlikte, bazı şirketlerin inovasyon eksikliği nedeniyle iflas ettiği veya cirolarında düşüş yaşandığı görülmektedir. Bununla birlikte, Ar-Ge yatırım seviyeleri şirketler arasında, hatta aynı sektör içinde bile önemli farklılıklar göstermektedir. Ampirik ve teorik analizlere dayanan bu çalışma, şirketlerdeki Ar-Ge harcamalarının iç belirleyicilerini incelemektedir. Çalışmada, Firma Büyüklüğü , Nakit Tutumu, Aktif Kârlılığı (ROA), Kaldıraç ve Gelecek Fırsatları (Tobin's q) gibi içsel veya mikro ekonomik faktörlerin incelenmesi planlanmaktadır. Ayrıca çalışmada, GSYH büyümesi, kurumsal kalite, enflasyon oranı ve ticari açıklık gibi dışsal faktörlerin ekonomik performans üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde incelenecektir. Çalışmanın temel amacı, 1980-2021 dönemi için yıllık veriler kullanılarak İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (BİST) ve Hamburg Menkul Kıymetler Borsası'nda imalat sanayinde faaliyet gösteren şirketlerin Ar-Ge yatırımlarını etkileyen içsel faktörleri belirlemektir. Analiz sonuçlarına göre, kaldıraç, firma büyüklüğü ve gelecek fırsatları (Tobin's q), her iki ülke için oluşturulan modellerin genelinde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş ve Ar-Ge yatırımları üzerinde etkili oldukları tespit edilmiştir. Ancak, Nakit Tutumu ve aktif kârlılık (ROA) Almanya modelinde istatistiksel olarak anlamlı bulunurken, Türkiye modelinde anlamlı bir etki göstermemektedir. Gecikmeli bağımlı (Lag.R&D) değişkenine ait katsayı her iki ülke için de pozitif ve yüksek düzeyde anlamlıdır.
Özet (Çeviri)
Research and Development (R&D) is a fundamental driving force behind innovation, competitiveness, and economic growth at the firm level. Consumers tend to prefer the most creative and innovative products over less creative alternatives. In increasingly competitive markets, commercial innovation is often encouraged. In such an environment, firms are compelled to develop and produce new products more rapidly and efficiently, leading to greater investment in R&D activities. Today, under growing competitive pressure, some companies have gone bankrupt or experienced declines in turnover due to a lack of innovation. However, R&D investment levels vary significantly across firms, even within the same industry. This study, based on both empirical and theoretical analyses, investigates the internal determinants of R&D expenditures within firms. It focuses on internal or microeconomic factors such as Firm Size, Cash Holdings, Return on Assets (ROA), Leverage, Tobin's q, and Sales. In addition, the study examines the impact of external factors such as GDP growth, institutional quality, inflation rate, and trade openness on economic performance in detail. The main objective of the study is to identify the internal factors influencing R&D investments of manufacturing firms listed on the Istanbul Stock Exchange and the Hamburg Stock Exchange over the period 1980–2021, using annual data. According to the analysis results, Leverage, Firm Size and Tobin's q were found to be statistically significant and influential on R&D investments across both countries. However, Cash Holdings and Return on Assets (ROA), showed a statistically significant effect only in the German model, while no significant effect was observed in the Turkish model. The coefficient of the lagged dependent variable (Lag.R&D) is positive and highly significant for both countries.
Benzer Tezler
- Yenilenebilir enerji firmalarında karlılık performansının belirleyicileri: ESG, inovasyon ve finansal göstergelerin doğrusal olmayan panel modelleri ve makine öğrenmesi ile analizi
Determinants of profitability performance in renewable energy firms: Analysis of ESG, innovation, and financial indicators using non-linear panel models and machine learning
GÖKHAN KARAMAN
Doktora
Türkçe
2025
EkonomiNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP ÇOBAN
- Türkiye'de Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine yönelik devlet teşviklerinin etki analizi
Impact analysis of government incentives for R&D and innovation activities in Turkey
EBRU YALÇIN
Doktora
Türkçe
2025
MaliyeHacettepe ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPARSLAN ABDURRAHMAN BAŞARAN
- Impact of innovation and R&D activities on firm-level labor productivity: The case of Turkish manufacturing sector
İnovasyon ve Ar-Ge faaliyetlerinin firma düzeyinde işgücü verimliliğine etkisi: Türkiye imalat sektörü örneği
FAZAL RAHMAN AMIRZAI
- Ar-Ge faaliyetlerinin firmaların finansal performansına olan etkileri üzerine bir araştırma
A research on the effects of R&D activities on the financial performance of firms
PELİN LATİFOĞLU ÇİFTÇİ
- Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının kadın istihdamına dair ekonometrik analiz
Econometric analysis of women's employment of foreign direct investment in Turkey
DESTEGÜL HAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU KILINÇ SAVRUL
