Jön Türk hareketinin düşünsel arka planı: Pozitivizm, Milliyetçilik ve Bireycilik bağlamında bir karşılaştırma
The intellectual background of the Young Turk movement: A comparison within the context of Positivism, Nationalism, and Individualism
- Tez No: 987880
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İLHAN BİLİCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Jön Türkler, Milliyetçilik, Pozitivizm, Sosyal Darwinizm, Jön Turks, Nationalism, Positivism, Social Darwinism
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Jön Türk hareketi, Osmanlı modernleşmesi sürecinde ve Cumhuriyet'in kuruluşunda önemli rol oynamıştır. Hareket, yalnızca siyasi bir örgütlenme değil; aynı zamanda dönemin fikrî atmosferini şekillendiren ve toplumsal-siyasal düzene yön vermiş bir yapı olarak öne çıkmıştır. Bu bağlamda çalışmada, hareketin politik yönelimlerini şekillendiren düşünsel arka planı ele alınmıştır. Pozitivizm, sosyal Darwinizm, solidarizm ve milliyetçilik gibi akımların yanı sıra, Gustave Le Bon ve Edmond Demolins gibi Batılı düşünürlerin fikirleri değerlendirilmiştir. Ayrıca, Ahmet Rıza, Abdullah Cevdet ve Ziya Gökalp gibi aydınların bu akımlar ve düşünürlerden etkilenerek geliştirdikleri görüşler üzerinden hareketin entelektüel dünyası ele alınmıştır. Jön Türk hareketi içinde muhalif ve özgün yönleriyle öne çıkan Prens Sabahattin'in fikir dünyası ve bu düşüncelerin ne ölçüde yankı bulduğu da irdelenmiştir. Hareketin bir yandan bilim ve akıl yoluyla toplumu dönüştürme iddiası taşıdığı, diğer yandan da merkeziyetçi ve toplum mühendisliğine dayalı bir anlayışı benimsediği görülmüştür. Çalışmanın, Türk siyasal hayatında önemli bir yere sahip olan Jön Türk hareketinin hangi içsel motivasyonlarla hareket ettiği ve nasıl bir iktidar-toplum tahayyülüne sahip olduğunun anlaşılmasına katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The Young Turk movement played a crucial role in the Ottoman modernization as well as in the foundation of the Republic. More than merely a political organization, it emerged as a movement that shaped the intellectual climate of its time and exerted a profound influence on the socio-political order. In this context, the study examines the intellectual background that shaped the political orientations of the movement. It focuses on ideological currents such as positivism, social Darwinism, solidarism and nationalism as well as on the ideas of Western thinkers including Gustave Le Bon and Edmond Demolins. The intellectual world of the movement is analyzed through the views developed by prominent intellectuals such as Ahmet Rıza, Abdullah Cevdet and Ziya Gökalp who were influenced by these currents and thinkers. The intellectual sphere of Prens Sabahattin, who stood out within the Young Turk movement with his oppositional and original ideas, and the extent to which these ideas resonated within the movement, is also examined. The analysis demonstrates that while the Young Turk movement pursued the transformation of society through science and reason, it simultaneously adopted a centralist and socially engineering approach. The study aims to contribute to a deeper understanding of the internal motivations guiding the Young Turk movement which occupies a significant place in Turkish political life and of its conception of the relationship between state and society.
Benzer Tezler
- Modernleşme sürecinde Türkiye'de gençlik hareketleri: Örgütsel, düşünsel, fonksiyonel ve tarihsel bir değerlendirme (1865 - 1960)
Youth movements in Turkey in modernization process: Organizational, intellectual, functional and historical evaluation (1865 - 1960)
ASİL KAYA
Doktora
Türkçe
2020
TarihDokuz Eylül ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DOĞAN DUMAN
- 1919-1950 arası dönemde Türkiye'de muhalefetin benzer siyasal argümanları
Between 1919-1950 period in Turkey's opposition political similar arguments
TAHİR ANIL GÜNGÖRDÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Kamu YönetimiDokuz Eylül ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT YILMAZ
- Osmanlı - Türk modernleşme serüveni ve bugünkü durumunun değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
CENGİZ BECERMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Kamu YönetimiAbant İzzet Baysal ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL ÜLKER
- Jön Türk ihtilali (1908): Temel dinamikler, propaganda ve ihtilal
The young Turk revolution (1908): The main dynamics, propaganda and revolution
YASİN ERSİN