Otizmli çocuklarda iletişim başlatma becerilerinin öğretiminde güç kartı stratejisinin etkililiği
The effectiveness of power card strategy in teaching communication initiation skills in children with autism
- Tez No: 987878
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KOÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Otizm Spektrum Bozukluğu Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı almış çocuklara iletişim başlatma becerisinin kazandırılmasında güç kartı stratejisinin etkililiği incelenmiştir. İletişim başlatma, bireylerin sosyal etkileşimde bulunabilmeleri ve akran ilişkilerini sürdürebilmeleri açısından kritik bir beceridir. OSB olan bireylerde iletişim başlatma davranışlarının sınırlı olması, onların sosyal kabulünü ve günlük yaşam uyumunu zorlaştırmaktadır. Alan yazında öykü temelli uygulamaların sosyal becerilerin öğretiminde etkili olduğuna dair bulgular bulunmakla birlikte, güç kartı stratejisinin özellikle iletişim başlatma becerilerine yönelik etkililiğini ortaya koyan çalışmaların sınırlı olduğu dikkat çekmektedir. Bu bağlamda çalışma, güç kartı stratejisinin iletişim başlatma becerilerinin öğretimindeki işlevselliğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, katılımcılar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli ile yürütülmüştür. Bu modelin tercih edilmesinde, güç kartı stratejisinin farklı katılımcılar üzerindeki etkisini eşzamanlı biçimde değerlendirme olanağı sağlaması ve iletişim başlatma becerisinin geriye dönüşü olmayan bir davranış niteliği taşıması belirleyici olmuştur. Araştırmaya 18-20 yaş aralığında üç OSB'li öğrenci katılmış, her bir öğrenciden beş gün üst üste başlama düzeyi verileri toplanmış ve kararlı veriye ulaşıldıktan sonra uygulama süreci başlatılmıştır. Uygulama sürecinde her bir katılımcıya haftada beş gün, bire bir öğretim oturumları düzenlenmiştir. Katılımcıların iletişim başlatma becerileri, öğretim oturumlarında sistematik olarak gözlemlenmiş ve uygulamanın etkililiği aşamalı olarak değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular, güç kartı stratejisinin iletişim başlatma becerilerinin öğretiminde etkili olduğunu göstermiştir. Katılımcıların başlama düzeyi verilerinde düşük düzeyde olan iletişim başlatma davranışları, uygulama sürecinde anlamlı biçimde artış göstermiş ve hedeflenen %80'in üzerinde kararlı düzeye ulaşmıştır. İzleme oturumlarında da bu becerilerin sürdürüldüğü, ayrıca farklı sosyal bağlamlarda (örneğin; sınıf ortamı, okul servisi, aile içi etkileşimler) genellenebildiği gözlemlenmiştir. Bu sonuç, güç kartı stratejisinin yalnızca kısa vadeli bir öğretim aracı değil, aynı zamanda kalıcılığı ve genellenebilirliği yüksek bir müdahale yöntemi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu araştırma güç kartı stratejisinin OSB'li öğrencilerden iletişim başlatma becerilerinin kazandırılmasında etkili, sürdürülebilir ve sosyal geçerliği yüksek bir yöntem olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, özel eğitim alanında güç kartı stratejisinin iletişim becerilerine yönelik kullanılabileceğine dair güçlü kanıtlar sunmakta; öğretmenler, aileler ve uygulayıcılar için pratik ve işlevsel bir araç olarak değerlendirilmesini önermektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the effectiveness of the Power Card strategy in teaching initiation of communication skills tochildren diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) was examined. Initiating communication is a critical skill for individuals to engage in social interactions and maintain peer relationships. Limited communication initiation behaviors in individuals with ASD make social acceptance and adaptation to daily life more difficult. Although the literature includes findings indicating that story-based interventions are effective in teaching social skills, studies specifically examining the effectiveness of the Power Card strategy in teaching communication initiation skills remain limited. In this context, the present study aimed to reveal the functionality of the Power Card strategy in teaching communication initiation skills. The study was conducted using a multiple-probe design across participants. This design was selected because it allows for the simultaneous evaluation of the effects of the Power Card strategy across different participants and because communication initiation is considered a non-reversible behavior. Three students aged 18-20 with autism spectrum disorder participated in the study. Baseline data were collected from each participant for five consecutive days, and the intervention phase was initiated once stable data were obtained. During the intervention process, one-to-one instructional sessions were conducted with each participant five days per week. Participants' communication initiation skills were systematically observed during instructional sessions, and the effectiveness of the intervention was evaluated progressively. The findings of the study indicated that the Power Card strategy was effective in teaching communication initiation skills. Communication initiation behaviors, which were observed at low levels during the baseline phase, increased significantly during the intervention and reached a stable performance level of 80% or higher. Followup sessions demonstrated that these skills were maintained over time and generalized to different social contexts (e.g., classroom settings, school transportation, and family interactions). These results suggest that the Power Card strategy is not only a short-term instructional tool but also an intervention with high levels of maintenance and generalization. Overall, this study demonstrated that the Power Card strategy is an effective, sustainable, and socially valid method for teaching communication initiation skills to students with ASD. The findings provide strong evidence for the use of the Power Card strategy in teaching communication skills in special education and suggest that it can be considered a practical and functional tool for teachers, families, and practitioners.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara ortak dikkat davranışlarının kazandırılmasında çoklu uyaran destekli insansı robot aracılı öğretim uygulamasının etkililiği: Bütüncül bir modül önerisi
The effectiveness of a multi-stimulus supported humanoid robot-mediated instructional intervention in teaching joint attention behaviors to children with autism spectrum disorder: A holistic module proposal
TAHA YASİN AKYILDIZ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURHAN AKPINAR
DOÇ. DR. ZÜLFÜ GENÇ
- Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklara 'kim','ne' ve 'nerede' soru kalıplarını kullanarak soru sorma becerilerinin öğretiminde replikli öğretimin etkililiği
The effectiveness of scripts and scripts fading procedure in teaching children with ASD to ask using 'who', 'what' and 'where' questions patterns
OSMAN TANRIVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBiruni ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİNYAMİN BİRKAN
- Replikli öğretimin otizmli çocukların iletişime girme ve sohbet başlatma becerileri üzerine etkisi
The effect of repetition teaching on the ability of children with autism to communicate and i̇nitiate conversations
ABDULKADİR ELÇİBOĞA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KOÇAK
- Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere tanımadığı kişilere uygun şekilde cevap verme becerilerinin öğretimi
Teaching individuals with autism to respond appropriately to strangers
MUHAMMED GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBiruni ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİNYAMİN BİRKAN
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların oyun becerilerinin incelenmesi
Examination of play skills of children with autism spectrum disorder
EZGİ YAZGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE MERVE İMİR