Alevi müziğini yaratmak: Söylem çeşitliliği ve otantik eğilimler
Creating Alevi music: Discourse diversity and authentic trends
- Tez No: 987726
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OLTAN EVCİMEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Alevi müziği, söylem analizi, kimlik, gömülü teori, kültür politikası, kültürel dönüşüm, Alevi music, discourse analysis, identity, grounded theory, cultural policy, cultural transformation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze uzanan süreçte Alevi müziğinin farklı söylem alanlarında nasıl yeniden tanımlandığını ve bu söylemlerin tarihsel dönüşümünü incelemektedir. Alevi müziği, Türkiye bağlamında yalnızca bir inanç müziği değil; modernleşme, ulus inşası, kimlik politikaları ve kültürel çoğulluk gibi toplumsal süreçlerin izlenebildiği önemli bir kültürel gösterge niteliği taşımaktadır. Çalışmada Alevi müziğinin söylemsel dönüşümü tarihsel bağlam içinde ele alınmış; her dönemin ideolojik ve kültürel koşullarının müziğin anlam dünyasında yarattığı değişimler analiz edilmiştir. Bu tezde sınanan temel hipotez, postmodern dönemde meta-anlatıların çözülmesiyle kimlik temelli kültürel ürünlerin makro projelerle ilişkilenmeden kendini ifade etme eğiliminin güçlendiği; Alevi müziğinin de bu küresel eğilimle uyumlu biçimde yeni söylem alanlarında yeniden konumlandığıdır. Bu kapsamda şu sorulara yanıt aranmıştır: 1) Alevi müziği, Cumhuriyet kültür tarihi içerisinde hangi söylemsel alanlarda nasıl var olmuştur? 2) 1990'larda kimlik hareketleriyle belirginleşen süreçte Alevi müziği, kimliğe dayalı kültürel ürünlerle hangi söylem stratejileri üzerinden ilişki kurmuştur? 3) 2000 sonrasında Alevi müziği kültürel üretimleri hangi söylem alanlarında çoğullaşmış ve büyük anlatıdan nasıl ayrışmıştır? Bu araştırma sorularına yönelik elde edilen veriler söylem analizi ve gömülü teori yaklaşımlarına dayanmaktadır. Çalışma, alan verileri üzerinden Alevi müziğinin Türkiye'de kimlik ve kültür politikaları bağlamında nasıl yeniden üretildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu yönüyle hem kültür tarihini hem de güncel müzik piyasasını anlamaya katkı sunan özgün bir çalışma niteliği taşımaktadır. Araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlara göre Alevi müziği, artık tek bir ideolojik anlatının sınırları içinde değerlendirilemeyecek bir yapıdadır; dini, etnik, mitik, ulusötesi, otantiklik temelli ve dünya müziği eksenli söylemler arasında salınan çoğulcu bir temsil alanı olarak varlık göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how Alevi music has been redefined in different discursive fields and the historical transformation of these discourses in the period from the founding of the Republic to the present. In the Turkish context, Alevi music is not merely a music of faith; it is an important cultural indicator through which social processes such as modernization, nation-building, identity politics, and cultural pluralism can be traced. This study examines the discursive transformation of Alevi music within a historical context, analyzing the changes in the semantic world of music brought about by the ideological and cultural conditions of each period. The fundamental hypothesis tested in this thesis is that, with the dissolution of meta-narratives in the postmodern era, the tendency for identity-based cultural products to express themselves without being associated with macro projects has strengthened. Alevi music has also been repositioned in new discursive fields in line with this global trend. In this context, the following questions are sought: 1) How and in which discursive fields has Alevi music existed within the cultural history of the Republic? 2) Through what discursive strategies did Alevi music engage with identity-based cultural products during the period marked by identity movements in the 1990s? 3) In what discursive domains did Alevi musical cultural productions become pluralized after 2000, and how did they differentiate from the grand narrative? The data obtained for these research questions are based on discourse analysis and grounded theory approaches. Using field data, the study aims to reveal how Alevi music is reproduced within the context of identity and cultural politics in Turkey. In this respect, it is an original study that contributes to understanding both cultural history and the contemporary music market. According to the results of the research, Alevi music can no longer be evaluated within the boundaries of a single ideological narrative; it exists as a pluralistic representational field oscillating between religious, ethnic, mythic, transnational, authenticity-based, and world music-oriented discourses.
Benzer Tezler
- Siyasal iletişimde şarkı kullanımı: 2019 yerel seçimlerinde AK Parti örneği
The use of songs in political communication: The case of AK Parti in 2019 local elections
HAKAN SİPAHİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜN GÜVENLİ
- Geri dönüşümde kâğıt atıkların enstrüman yapımında değerlendirilmesi: Karadeniz kemençesi örneği
Using of recycled paper for instrument making: Example of Karadeniz kemençe
CEYHUN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MüzikÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiMüzik Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FİKRET MERVE EKEN KÜÇÜKAKSOY
- Designing digital interfaces for enhanced musical interaction and digital instrument mapping strategies to improvise alongside acoustic instruments
Müzikal etkileşimi arttıracak dijital arayüz tasarımları ve akustik enstrümanlarla birlikte doğaçlamalar için dijital enstrümanlara yönelik eşleme stratejileri
ONUR DAĞDEVİREN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN DENEÇ
DR. ÖĞR. ÜYESİ KONSTANTINOS VASILAKOS
- Bir kimlik göstergesi olarak Alevi müziği ve popülerleşmesi
Alevi music and popularization as an indicator of identity
ÇAĞDAŞ DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiErciyes ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KORAY DEĞİRMENCİ
- Alevi Bektaşi kültüründe tevhit temalı nefeslerin incelenmesi“Hüseyin Emektar örneği”
The examination of poems theme of tunity in alevi Bektaşi culture“The example of Hüseyin Emektar”
GÜRCAN EMEKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MüzikHitit Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NADİR KARAKUŞ