BİST'te işlem gören savunma sanayi firmalarının çok kriterli karar verme yöntemlerine dayalı finansal performans analizi
Performance analysis of defense industry companies traded on BIST with multi-criteria decision making methods
- Tez No: 987709
- Danışmanlar: PROF. DR. YÜKSEL AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Maliye, Business Administration, Finance
- Anahtar Kelimeler: Finansal kararlar, Finansal performans, Kurumsal performans, Türk savunma endüstrisi, Çok amaçlı karar verme, Financial decisions, Financial performance, Institutional performance, Turkish defense industry, Multiobjective decision making
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Savunma sanayi sektörü, ülkeler açısından sadece ulusal güvenliğin teminatı değil, aynı zamanda ekonomik kalkınmanın, teknolojik bağımsızlığın ve stratejik özerkliğin de bir göstergesi konumunda olan stratejik sektörlerden biridir. Bu bakımdan değerlendirildiğinde, finansal sistem bünyesinde üstlenmiş olduğu kritik görevler göz önüne alınarak, söz konusu sektörün ve bu sektörde faaliyet gösteren firmaların finansal açıdan performansının değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Dolayısıyla bu çalışma kapsamında, firma performansının sistematik bir şekilde ölçülerek değerlendirilmesine yönelik olarak yeni bir bütünleşik karar verme yaklaşımının sunulması amaçlanmıştır. Bu karar verme yaklaşımı, CRISUS ve AROMAN prosedürlerinin entegrasyonundan oluşmaktadır. Söz konusu karar verme modelinin geçerliliği ve uygulanabilirliği ise, pay senetleri BİST'te işlem görmekte olan savunma sanayi firmalarınından oluşan bir örneklem kullanılarak gerçek zamanlı bir vaka analizi üzerinden test edilmiştir. Bu vaka analizi için söz konusu firmaların 2020-2024 dönemine ilişkin yıllık finansal verilerinden faydalanılmıştır. Analiz sürecinin ilk aşamasında, CRISUS objektif kriter ağırlıklandırma yaklaşımı kullanılarak, seçilen performans göstergelerine ilişkin kriter ağırlıklar tespit edilmiştir. Buna göre, analizler kapsamında değerlendirilen dönemler için firma finansal performansına etki eden en önemli performans ölçütü nakit oran olarak tespit edilmiştir. Ardından değerlendirme sürecinin ikinci aşamasında ise, AROMAN yaklaşımı kullanılarak firmalarının başarı sıralamaları tespit edilmiştir. AROMAN yaklaşımından elde edilen bulgular, söz konusu dönemde finansal performans açısından en başarılı firmanın Otokar olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan, önerilen modelin sağlamlığını kontrol etmek amacıyla çeşitli duyarlılık ve kıyaslama analizleri yapılmıştır. Yapılan duyarlılık ve karşılaştırma analizleri, bu çalışmada önerilen bütünleişik karar metodolojisinin firma performansının değerlendirilmesinde kullanılabilecek güçlü, güvenilir ve faydalı bir karar aracı olduğuna işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The defence sector is of critical importance to national security and is also a significant economic development indicator, as well as a measure of technological independence and strategic autonomy. In this regard, given the critical tasks it undertakes within the financial system, it is essential to assess the financial performance of this sector and the firms operating within it. Therefore, within the scope of this study, a novel integrated decision-making model is introduced, which is aimed at systematically measuring and assessing firm performance. This decision-making approach consists of integrating the CRISUS and AROMAN procedures. The validity and applicability of this decision-making model were tested through a real-time case analysis using a sample of defence industry firms whose shares are traded on the BIST. In conducting this case analysis, the financial data of the companies in question was drawn from their annual reports, covering the period from 2020 to 2024. In the first stage of the analysis process, the objective criteria weighting approach of CRISUS was employed to determine the criteria weights for the chosen performance indicators. Accordingly, the most significant performance indicator impacting the firm's financial performance across the periods examined in the analysis was identified as the cash ratio. In the second stage of the assessment process, the success rankings of the firms were calculated utilising the AROMAN approach. The findings obtained from the AROMAN approach indicate that Otokar was the most successful firm in terms of financial performance during the period in question. Conversely, a series of sensitivity and validation analyses were conducted to ascertain the reliability of the proposed model. The sensitivity and comparison analyses indicate that the integrated decision-making methodology proposed in this study is a powerful, reliable, and useful tool for evaluating company performance.
Benzer Tezler
- BIST'te işlem gören işletmelerin hisse senedi değerini etkileyen faktörler
Factors affecting the value of equities of companies traded in BIST
EMRE CİHAN
- BİST' te ı̇şlem gören ı̇malat sektöründekı̇ ı̇şletmelerı̇n TMS 8 muhasebe polı̇tı̇kaları, muhasebe tahmı̇nlerı̇ndekı̇ değı̇şı̇klı̇kler ve hatalar standardı açısından ı̇ncelenmesı̇
Analysing the publicly trading businesses in the manufacturing sector in the BİST in terms of IAS 8 accounting policies, changes in accounting estimations and errors standard
MERVE BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeManisa Celal Bayar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT KARĞIN
- BİST'te işlem gören gıda sektöründeki işletmelerin performanslarını entropi ağırlıklandırmaya dayalı yöntemlerle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
Comparative evaluation of the performance of companies in the food sector traded in BIST with methods based on entropy weighting
BÜŞRA MEŞE
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeAfyon Kocatepe Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LETİFE ÖZDEMİR
- BİST'te işlem gören bankaların finansal analizi
Financial analysis of banks traded on BIST
MARWAH RIDHA MAQSAD ALSAFI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÖCAL
- BİST'te işlem gören turizm işletmelerinin finansal performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile analizi
Analysis of financial performances of tourism enterprises traded on BİST using multi-criteria decision making methods
FUAT ÇAMLIBEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TurizmSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Turizmi İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM TUĞKAN ŞEKER