Siyasi coğrafya açısından kuşak ve yol girişimi: Orta koridor kapsamında Türkiye'nin rolü
Belt and road initiative in terms of political geography: Türkiye's role in the scope of the middle corridor
- Tez No: 987520
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA MUTLUER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Coğrafya, Siyasal Bilimler, Geography, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2013 yılında Çin Halk Cumhuriyeti tarafından ilan edilen ve literatürde farklı isimlerle anılan son güncel çalışmalarda 'Kuşak ve Yol Girişimi' olarak adlandırılan proje çok geniş kapsamlı yeni bir küreselleşme modeli olarak karşımıza çıkmaktadır. Çin projenin amaç ve hedeflerini açıklarken insan-insan ilişkileri, politika koordinasyonu, tesis bağlantıları, finansal entegrasyon, engelsiz ticaret sloganlarıyla yola çıkmıştır. Bütün dünyada büyük bir yankı uyandıran bazı ülkelerin karşı çıktığı, bazı ülkelerin çekimser yaklaştığı ve çoğu ülkenin dahil olduğu bu devasa projeye Çin büyük bir yatırım yapmış, pek çok ülke ve uluslararası kuruluşlarla anlaşmalar imzalamış ve altyapı yatırımlarına başlamıştır. Türkiye ise Orta koridor kapsamında girişime katılmış kendi ekonomik projeleri ve altyapı çalışmalarıyla girişime katkı sağlamıştır. Farklı bilim dallarının çalışmalarına konu olan bu girişim Türkiye'de Siyasi coğrafya çalışmalarında eksik kalan bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, Çin Halk Cumhuriyeti tarafından 2013 yılında ilan edilen Kuşak ve Yol Girişimi (KYG) çerçevesinde Orta Koridor stratejisinin jeopolitik ve ekonomik yönlerini, jeopolitik kuramlar ışığında analiz etmekte ve bu bağlamda Türkiye'nin rolünü çok boyutlu bir şekilde değerlendirmektedir. Tez, küresel güç dengelerinin yeniden inşa edildiği 21. yüzyılda Avrasya'nın artan stratejik önemine odaklanmakta, Çin'in yükselen küresel gücünün mekânsal stratejileriyle şekillenen yeni bir dünya düzeninde, Türkiye'nin merkezî konumunu tartışmaktadır. Tez çalışmasında literatür taramasına dayalı bir araştırma yapılmış nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasından yararlanılmıştır. Veri kaynağı olarak konu ile ilgili yapılmış ulusal ve uluslararası tezler, makaleler, kitaplar, resmi kurumların raporları, gazete haberleri ve resmi kuruluşların web siteleri derinlemesine taranmış ve analiz edilmiştir. Türkiye coğrafi konumu ile Kuşak ve Yol Girişimi bağlamında Orta Koridor'un stratejik eksenini oluşturarak transit güzergâh ve aynı zamanda Avrasya'nın ekonomik, siyasi ve lojistik entegrasyonunu yönlendirme kapasitesine sahip, bölgesel ölçekte etkili ve dönüştürücü bir aktör konumundadır. Kuzey ve güney koridorlarda yaşanan savaşlar, iç karışıklıklar ve ülkelere uygulanan yaptırımlardan dolayı Orta Koridor, Çin'den Avrupa'ya uzanan kara koridorlarının en kısa ve en güvenli koridoru olarak görülmektedir. Orta Koridor'un etkin kullanımı ile Türkiye ekonomik ve kültürel kazanımlar elde edebilecek, enerji transit noktası haline gelebilecek, tarihi ve kültürel bağlara sahip olduğu Orta Asya ülkeleri ile ilişkilerini güçlendirecektir. Ayrıca dış siyasette AB ve ABD'ye alternatif bir denge siyaseti unsuru olarak farklı küresel ve bölgesel oluşumlarda yer alması elini güçlendirecektir. Diğer taraftan bazı kesimlerce Çin'in borç diploması tuzağı olarak adlandırdıkları KYG içinde Türkiye'yi bekleyen riskler de bulunmaktadır. Bu riskler, Çin ve Türkiye arasındaki dış ticarette Türkiye aleyhine olan dış ticaret açığının artması, iki ülkenin girişimi farklı algılamalarından kaynaklı yaşanabilecek gerilimler, Doğu Türkistan meselesi, bölgede yaşanan jeopolitik çıkar çatışmaları, güzergah üzerinde yer alan ülkelerdeki siyasi istikrarsızlık, sosyal ve çevresel sorunlardır.
Özet (Çeviri)
Announced by the People's Republic of China in 2013 and referred to by various names in the literature, the project, referred to as the“Belt and Road Initiative,”emerges as a comprehensive new globalization model. China, in its stated aims and objectives, championed human-to-human relations, policy coordination, facility connections, financial integration, and unhindered trade. This massive project, which has resonated globally and has been opposed by some countries, resisted by others, and involved many others, has made a significant investment in China, signing agreements with numerous countries and international organizations and initiating infrastructure investments. Türkiye, on the other hand, has joined the initiative as part of the Middle Corridor, contributing to it with its own economic projects and infrastructure projects. This initiative, which has been the subject of studies across various disciplines, remains a missing area in political geography studies in Türkiye. This study analyzes the geopolitical and economic aspects of the Middle Corridor strategy within the framework of the Belt and Road Initiative (BRI), announced by the People's Republic of China in 2013, in light of geopolitical theories and provides a multidimensional assessment of Türkiye's role in this context. The thesis focuses on the increasing strategic importance of Eurasia in the 21st century, a time when global power balances are being reshaped, and discusses Türkiye's central position in a new world order shaped by the spatial strategies of China's rising global power. The thesis utilizes a literature review, utilizing qualitative research methods such as a case study. The data sources used were in-depth review and analysis of relevant national and international theses, articles, books, official reports, newspaper articles, and official websites. Türkiye, with its geographical location, is an influential and transformative actor on a regional scale, having the capacity to form the strategic axis of the Middle Corridor within the context of the Belt and Road Initiative, as well as a transit route and to direct the economic, political and logistical integration of Eurasia. Due to the wars, civil unrest, and sanctions imposed on countries in the northern and southern corridors, the Middle Corridor is considered the shortest and safest land corridor from China to Europe. Effective use of the Middle Corridor will allow Türkiye to achieve economic and cultural gains, become an energy transit hub, and strengthen its relations with Central Asian countries with which it shares historical and cultural ties. Furthermore, its participation in various global and regional initiatives will strengthen its position as an alternative balancing act to the EU and the US in foreign policy. Furthermore, some groups label the BRI as China's debt diplomacy trap, which also poses risks for Türkiye. These risks include the increase in the foreign trade deficit between China and Türkiye, which is detrimental to Türkiye, tensions that may arise from the different perceptions of the initiative by the two countries, the East Turkestan issue, geopolitical conflicts of interest in the region, political instability in the countries located on the route, and social and environmental problems.
Benzer Tezler
- Güç, teknoloji ve mekan kavramları üzerinden Çin'in siyasi coğrafyası
China's political geography through the concepts of power, technology and space
BÜŞRA ERASLAN
- Doğu-Batı, Kuzey-Güneye karşı: Aras Havzası'nın jeopolitik analizi
East-West versus North-South: The geopolitical analysis of the Aras Basin
JİLA KHAKIKHOEI
- Kuşanlar Dönemi'nden Selçuklular Dönemi'nin sonuna Afganistan şehirleri
Afghan cities from Kushan Empire to at the end of Seljuq Empire
DİLEK HASBAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTarih Bölümü
PROF. DR. AHMET TAŞAĞIL
- Körfez İşbirliği Konseyi'ne (KİK) üye ülkelerin petrol ve doğal gaz kaynakları
Oil & natural gas resources of the member states of the Gulf Cooperation Council (GCC)
HAWBASH ABDALLA AHMED AHMED
- Orta Asya'da atın ehlîleştirilmesi, yetiştirilmesi ve bölgeye özgü at ırkları
Horse tale, breeding, and region-special horse breeds in Central Asia
AHMET ÜNAL