Kapsayıcı liderliğin çalışan sesliliğine etkisinde psikolojik güçlendirmenin aracılık rolü
The mediating role of psychological empowerment in the effect of inclusive leadership on voice behavior
- Tez No: 987482
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET FATİH KARACABEY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, kapsayıcı liderliğin çalışan sesliliği üzerindeki etkisini ve bu ilişkide psikolojik güçlendirmenin aracılık rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Liderlik literatüründe kapsayıcı liderlik; farklılıkları değerli gören, çalışanların görüşlerini dikkate alan, şeffaf, ulaşılabilir ve katılımcı bir yaklaşım olarak tanımlanırken; çalışan sesliliği, bireylerin örgütsel süreçlere yönelik önerilerini, eleştirilerini ve çözüm fikirlerini ifade etmeleriyle örgütsel iyileştirme ve yenilikçilik süreçlerine katkıda bulunmalarını ifade etmektedir. Bu bağlamda psikolojik güçlendirme, bireylerin işlerine anlam katmalarını, özerklik ve yeterlilik algılarını güçlendirmelerini ve iş yerinde etkili olduklarını hissetmelerini sağlayan bir motivasyon kaynağı olarak kapsayıcı liderlik ve seslilik arasındaki ilişkiye aracılık edebilecek kritik bir değişken olarak öne çıkmaktadır. Nicel araştırma yöntemiyle yürütülen bu araştırmanın örneklemini, Şanlıurfa ilinde çeşitli ortaöğretim kurumlarında görev yapan 554 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde Kapsayıcı Liderlik Ölçeği, Çalışan Sesliliği Ölçeği ve Psikolojik Güçlendirme Ölçeği kullanılmış; elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesi (YEM) aracılığıyla analiz edilerek değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkiler test edilmiştir. Bulgular, kapsayıcı liderliğin çalışan sesliliğini anlamlı ve pozitif biçimde etkilediğini; psikolojik güçlendirmenin ise bu ilişki üzerinde kısmi aracılık rolü oynadığını ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, kapsayıcı liderlik davranışlarının çalışanların örgütsel süreçlere aktif katılımını desteklediğini, onların fikirlerini özgürce dile getirmelerini kolaylaştırdığını ve psikolojik güçlendirmenin bu süreci bireylerin anlam, özerklik, yeterlilik ve etki algıları üzerinden pekiştirdiğini göstermektedir. Bu araştırma, kapsayıcı liderlik uygulamalarının eğitim kurumlarında demokratik ve katılımcı bir okul kültürü oluşturduğunu, öğretmenlerin karar alma süreçlerine katılımını artırdığını ve örgütsel performansı desteklediğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak araştırma, liderlik literatürüne teorik katkılar sunarken eğitim yönetimi alanı için de pratik öneriler geliştirmekte; kapsayıcı liderlik ile psikolojik güçlendirme arasındaki dinamiklerin çalışan sesliliğini güçlendiren önemli bir mekanizma sunduğunu kanıtlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This research aims to examine the effect of inclusive leadership on employee voice behavior and the mediating role of psychological empowerment in this relationship. In leadership literature, inclusive leadership is defined as a participatory and transparent approach in which leaders value diversity, listen to employees' views, and adopt accessible and supportive behaviors, while employee voice behavior refers to individuals' voluntary expressions of suggestions, concerns, and ideas that contribute to organizational improvement and innovation. Psychological empowerment, characterized by employees' sense of meaning, autonomy, competence, and impact in their work, emerges as a critical factor that can mediate the relationship between inclusive leadership and voice behavior. Adopting a quantitative research design, this research was conducted with a sample of 554 teachers working in various high schools in the province of Şanlıurfa, Türkiye. Data were collected through the Inclusive Leadership Scale, Employee Voice Behavior Scale, and Psychological Empowerment Scale, and analyzed using structural equation modeling (SEM) to test direct and indirect relationships among the variables. The findings demonstrate that inclusive leadership significantly and positively influences employee voice behavior, while psychological empowerment partially mediates this relationship. The results indicate that inclusive leadership behaviors such as transparency, accessibility, and participation enhance teachers' willingness to engage in organizational processes and express their opinions, and that psychological empowerment reinforces this process by strengthening employees' perceptions of meaning, autonomy, competence, and impact in their professional roles. This research highlights that inclusive leadership practices contribute to the development of a democratic and participatory school culture, increase teachers' involvement in decision making processes, and support organizational effectiveness. In conclusion, the research provides theoretical contributions to the leadership literature and practical implications for educational management, demonstrating that the dynamics between inclusive leadership and psychological empowerment constitute a vital mechanism for promoting employee voice behavior.
Benzer Tezler
- Mütevazı liderliğin iş performansına etkisinde çalışan sesliliğinin aracı rolü
The mediating role of employee voice in the effect of humble leadership on job performance
ŞEHNAZ SARIGÜL GÖKÇE
- The impact of inclusive leadership on employee engagement: The mediating effect of percieved organizational support
Kapsayıcı liderliğin çalışan adanmışlığına etkisi: Algılanan örgütsel desteğin aracı rolü
MUHAMMAD AHWAR BUTT
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA ESEN
- Kapsayıcı liderliğin iş performansı üzerindeki etkisinde psikolojik güvenliğin aracılık rolü
The mediating role of psychological safety in the impact of inclusive leadership on job performance
EMRE GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeKaramanoğlu Mehmetbey Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BURHAN ÇAKICI
- Tıbbi sekreterlerde kapsayıcı liderliğin örgütsel sessizliküzerine etkisi
The effect of inclusive leadership on organizational silenceamong medical secretaries
ELİF ÇAVDAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiNecmettin Erbakan ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSUN YEŞİLTAŞ
- How inclusive leaders foster employee well-being: The roles of person-job fit and self-efficacy
Kapsayıcı liderler çalışan iyi oluşunu nasıl geliştirir: Kişi-iş uyumu ve öz-yeterliliğin rolü
ZEHRANUR KARADENİZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GERGELY CZUKOR