İnsan hakları kentleri için normatif bir model önerisi
A normative model proposal for human rights cities
- Tez No: 987259
- Danışmanlar: PROF. DR. CEMAL GÜZEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Mimarlık, Şehircilik ve Bölge Planlama, Philosophy, Architecture, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnsan Hakları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnsan Hakları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
YILMAZ, Mehmet Onur. 'İnsan Hakları Kentleri için Normatif bir Model Önerisi, Doktora, Ankara, 2025 Bu tez, küresel ölçekte yaygınlaşan İnsan Hakları Kentleri (İHK) hareketinin felsefi temellerini sorgulamaktadır. Hareketin kavramsal çıkış noktası olan Henri Lefebvre'in 'şehir hakkı' talebinin, epistemolojik bir temelden ziyade politik bir iddia olmasından kaynaklanan kavram karmaşasını ve uygulama tutarsızlıklarını ve İHK'lar için yeni bir normatif çerçeve ihtiyacını ortaya koymaktadır. Bu çalışma, söz konusu boşluğu doldurmayı amaçlamakta ve Prof. Dr. İoanna Kuçuradi'nin felsefi antropolojik temelli insan hakları görüşünün, İHK hareketine bilgisel ve etik açıdan sağlam bir zemin sunabileceğini iddia etmektedir. Tezin hipotezi, Kuçuradi'nin insan hakları görüşüne dayanan bir modelin, tek bir kişinin dahi haksızlığa uğramadığı bir kamu yararı zemininde insanın değerini korumanın olanaklarını gösterebileceğidir. Bu doğrultuda, 'şehir hakkı' kavramı eleştirel bir analize tabi tutulmuş; Barselona, Bogotá, Gwangju, Lund ve Viyana gibi öncü İHK pratikleri incelenmiştir. Tezin özgün katkısı, Kuçuradi'ye dayanarak insan onuru, devletin varlık nedeni ve hakların çatışmazlığı gibi temel kavramlardan türetilen altı maddelik 'İnsan Hakları Temelli Eylem İlkeleri' modelini önermesidir. Bu model, kent yönetiminin amacını, kamu yararını ve adalet anlayışını insan hakları ekseninde yeniden tanımlamaktadır. Modelin işlevselliği, suya erişim, toplu taşıma ve barınma gibi temel kentsel hizmetler üzerinden sınanarak ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
YILMAZ, Mehmet Onur. A Normative Model Proposal for Human Rights Cities', PhD, Ankara, 2025 This dissertation interrogates the philosophical foundations of the globally expanding Human Rights Cities (HRC) movement. It contends that the movement's conceptual point of departure—Henri Lefebvre's claim to a“right to the city”—operates primarily as a political demand rather than an epistemic grounding, generating conceptual ambiguity and implementation inconsistencies that necessitate a new normative framework. The study argues that Prof. Ioanna Kuçuradi's philosophical-anthropological account of human rights can provide an epistemically and ethically robust basis for HRCs. The central hypothesis is that a model grounded in Kuçuradi's philosophy can demonstrate how to safeguard the value of the human person on a conception of the public interest in which not even a single individual is wronged. Accordingly, the“right to the city”is subjected to critical analysis, and leading HRC practices—Barcelona, Bogotá, Gwangju, Lund, and Vienna—are examined. The thesis's original contribution is a six-part“Human Rights-Based Principles of Action”model derived from Kuçuradi's core concepts of human dignity, the state's raison d'être, and the non-conflictuality of fundamental rights. This model redefines the purpose of urban governance, the public interest, and the conception of justice through the lens of human rights. Its practicality is demonstrated by testing it across basic urban services—access to water, public transport, and housing—thereby showing how the principles inform budgeting, planning, and service delivery.
Benzer Tezler
- Les villes des droits de l'homme: Une etude sur la Municipalite De Karşıyaka
İnsan hakları kentleri: Karşıyaka Belediyesi üzerine bir arastırma
KÜBRA GEYSİ
Yüksek Lisans
Fransızca
2024
Siyasal BilimlerGalatasaray ÜniversitesiSiyaset Bilimi Bilim Dalı
PROF. DR. YEŞEREN ELİÇİN
- İnsan haklarının yerelleştirilmesi: İnsan hakları kentlerinin yapabilirlikler yaklaşımıyla değerlendirilmesi
Localisation of human rights: An assessment of the human rights cities from the capabilities approach
ERDAL BAYRAKTAR
Doktora
Türkçe
2023
Kamu Yönetimiİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY GÜNLÜK ŞENESEN
- Kent planlamada demografik dönüşüm etkileri ve yaş dostu kentler, Antalya kenti örneği
Demographic transition effects in urban planning and age-friendly cities, Antalya case
ELİFNUR ULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DemografiAkdeniz ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLÜFER GÜRER
- İnsan odaklı akıllı kentleşme: Türkiye için bir çerçeve önerisi
People-centered smart urbanization: A framework proposal for Türkiye
PELİN BABAOĞLU
Doktora
Türkçe
2024
Kamu YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM AKMAN
- Türkiye'de kentli hakları bağlamında su hakkı: Büyükşehir belediyelerinde su hakkı uygulamaları üzerine bir araştırma
Right to water in the context of urban rights in Turkey: A research on right to water practices in metropolitan municipalities
BÜŞRA BALLIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kamu Yönetimiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET NOHUTÇU