Pir Mehmed Arapşah'a ait mushafın tezhip sanatı açısından incelenmesi
An analysis of the illumination art of the mushaf belonging to Pir Mehmed Arapşah
- Tez No: 987231
- Danışmanlar: PROF. DR. EYÜP NEFES
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Osmanlı sanatı, Tezhib sanatı, Türk tezhib sanatı, Türk-İslam sanatı, İslam sanatı, Ottoman art, Illumination art, Turkish illumination art, Turkish-Islamic art, Islamic art
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Giresun Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Milli Kütüphane koleksiyonunda yer almakla birlikte, Nevşehir Gülşehir Karavezir İlçe Halk Kütüphanesi'ne ait olan 50 Gül-Kara 265 numarada kayıtlı ve Pir Mehmed Arapşah tarafından 1441 yılında yazılmış Kur'ân-ı Kerim yazmasında bulunan tezhip bezemelerinin tezyinî açıdan incelenmesini kapsamaktadır. Araştırmanın amacı, söz konusu yazma eseri 15. yüzyıl Türk tezhip sanatının karakteristik özellikleri üzerinden analiz ederek, dönemin bezeme anlayışına ve sanat tarihine bir katkı sağlamaktır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, araştırmanın konusu, amacı, kapsamı, yöntemi ile birlikte 15. yüzyıla kadar Osmanlı tarihine genel bir bakış sunulmuştur. İkinci bölümde, dönemin siyasi ve tarihî arka planı ışığında tezhip sanatının gelişimi ele alınmıştır. Üçüncü bölüm, yazma eserde yer alan bezemelerin desen analizlerine ayrılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise elde edilen bulgular değerlendirilmiş ve genel bir sonuca ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında, söz konusu yazma eserin tezhipli sayfalarına Milli Kütüphane aracılığıyla dijital ortamda ulaşılmış, bu sayfalar detaylı biçimde incelenmiş ve desen kalıpları çıkarılmıştır. Ardından, elde edilen bulgular doğrultusunda yazmadaki süslemeler tezyinî açıdan dönemsel özellikler bağlamında değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study covers the decorative aspects of the illumination found in the Qur'an manuscript written by Pir Mehmed Arapşah in 1441, registered under number 50 Gül-Kara 265, which is listed in the Milli Kütüphane catalogues but actually belongs to the collection of the Nevşehir Gülşehir Karavezir Public Library. The aim of the research is to examine this manuscript in the context of the characteristic features of 15th-century Turkish illumination art, thereby contributing to the understanding of the decorative tradition and the broader field of art history of the period. The study is structured into four main chapters. The first chapter introduces the subject, purpose, scope, and methodology of the research, along with a general overview of Ottoman history up to the 15th century. The second chapter explores the development of illumination art within the political and historical context of the period. The third chapter is dedicated to the analysis of the decorative motifs found in the manuscript. The final chapter presents an evaluation of the findings and the overall conclusions drawn from the study. As part of the research process, the illuminated pages of the manuscript were accessed in digital format via the Milli Kütüphane, thoroughly examined, and the decorative patterns were extracted. Subsequently, based on the findings obtained, the decorations in the manuscript were evaluated in terms of their ornamental characteristics within the context of the period.
Benzer Tezler
- Ankara Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi'nde bulunan 50 Gül-Kara 265 yer numaralı el yazması Kur'an-ı Kerim'in tezhiplerinin incelenmesi
A study of the illuminations in the manuscript Qur'an with inventory number 50 Gül-Kara 265, located in the Ankara Regional Manuscript Library
HATİCE YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat TarihiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEÇİL KARTOPU
- Tercümȃn el-Lüga( Lügat-ı Karapȋrȋ), Pȋr Mehmed bin Yusuf el Ankaravȋ, Elif maddesi (İnceleme-Metin-Dizin)
Tercümȃn el-lüga( Lügat-i Karapȋrȋ), Pȋr Mehmed bi̇n Yusuf el Ankaravȋ, about Eli̇f (Investigation-Text-Indexed)
RIFAT KEMAL DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıPamukkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGUT TOK
- Pįr Mehmed bin Yusuf el Ankaravį'nin Tercümān el-Lüga (Kara Pįrį Lügati)“ ظ ط ض ص ش س ژ ز ر ذ د ”maddeleri: İnceleme - metin
Başlık çevirisi yok
HANDAN AYMELEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DilbilimPamukkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGUT TOK
- Pîr Mehmed Bin Yusuf El Ankaravî'nin Tercümân El-Lüga (Lügat-ı Kara Pîrî) ﺐ ﺖ ﺚ ﺞ ﺢ ﺦ maddeleri inceleme-metin
Tercümân El-Lüga (Lügat-i Kara Pîrî) of Pîr Mehmed Bin Yusuf El Ankaravî items of ﺐ ﺖ ﺚ ﺞ ﺢ ﺦ analysis-text
İSMAİL KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıPamukkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGUT TOK
- Azmî Pir Mehmed'in Enîsü'l-Arifîn'i (İnceleme-tenkitli metin)
Enîsü'l-ârifîn of Azmî Pir Mehmed (Revi̇ew-cri̇ti̇cal edi̇ti̇on)
FATİH KOYUNCU
Doktora
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıCelal Bayar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM CEYHAN