الحاجة العامة تنزل منزلة الضرورة عامة كانت أو خاصة في المعاملات المالية المعاصرة دراسة تحليلية
“Hâcet umumî olsun husûsî olsun zaruret menzilesine tenzîl olunur”fıkhî kaidesinin güncel mali işlemlere etkisi
- Tez No: 987198
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RABIE MOHAMED MOHAMED HEFNY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma,“ihtiyaçlar genel olsun özel olsun zaruret menzilesine tenzil olunur”kaidesini ve bunun güncel sorunlar üzerindeki etkilerini incelemektedir. Bununla beraber çalışmada bu kaidenin açıklığa kavuşturulması amaçlanmaktadır; bu nedenle kavramın manası ve şartları belirtilmiş, ihtiyaç (el-hace) ve zorunluluk (ez-zarûra) kavramları dilsel ve teknik olarak tanımlanmış, aralarındaki benzerlikler ve farklılıklar açıklanmıştır. Aynı zamanda bu kaidenin mutlak olmadığı, aksine meydana gelen yeni meselelerde uygulanabilmesi için belirlenmiş ilkelerinin mevcut olması gerektiği vurgulanmıştır. Bu mekanizmalar mevcutsa, zaman, yer ve insanlar için uygun çözümlere ulaşmak mümkün olacaktır. Bu kaidenin önemi, diğer kaideler arasındaki konumunda ve güncel meselelerin fıkhî hükümlerinde yaptığı etkiden kaynaklanmaktadır. Araştırmanın problemi, güncel malî işlemlerde (muâmelât) yeni sorunların çokluğundan ortaya çıkmıştır. Bu durum, söz konusu güncel meselelere ışık tutarak araştırmayı, ayrıca kaidenin uygulanmasının bu meselelerle ilgili hükümler üzerindeki etkisini incelemeyi gerektirmektedir. Kaide ve onun delilleri konusunun analiz edilip kullanılış biçiminde, güncel mali işlemlere olası etkisi ve bunun uygulanmasına yönelik ilkelerin araştırılmasında betimleyici analitik yöntem kullanılmıştır. Bu yöntemle aynı zamanda, kaideyle ilgili iki zıt görüş sahibi fakihlerin görüşleri, bununla ilgili ileri sürdükleri deliller, aralarındaki farklılıklar ve tartışmalar klasik kaynaklardan elde edilen bilgilerle birlikte sunulmuştur. Çalışma, muteber ve şerî şartlarının varlığıyla beraber ihtiyaç (el-hace) ve zorunluluğun (ez-zarura), sübut ve delalet yönünden zannî olan metinler içeren bazı güncel malî işlemlerdeki hükmü değiştirebileceği sonucuna varmıştır. Buna karma şirketlerin hisselerinde, zekât fonlarının yatırım araçlarında kullanılmasında ve teavün sigortasında (tekafül) örnek olarak verilebilir. Ancak faizden elde edilmiş parayla ev satın alma veya rehin gibi diğer bazı malî işlemlerde ise ihtiyaç ve zorunluluk muteber olmadığı için fıkhî hükmü etkilemedikleri görülmektedir. Araştırma, bu tür konular için de fıkıh kurullarının bu konularda alternatif çözümler üretmeleri ve şüphelerden olabildiğince uzak durulması görüşünün daha uygun olacağı sonucuna varmıştır.
Özet (Çeviri)
This research examines the legal maxim:“A public need is treated as a necessity, whether it is general or specific,”and its impact on contemporary issues. The study aims to clarify this maxim by explaining its concept and controls. It defines need and necessity linguistically and technically, clarifies the similarities and differences between them, and demonstrates that the maxim is not absolute; rather, it is subject to specific conditions that must be met for its application to newly arising issues. When these conditions are fulfilled, appropriate solutions can be reached that are suitable for different times, places, and individuals. The importance of this maxim lies in its position among juristic maxims and its significant effectiveness in the juristic adaptation (fiqhī classification) of rulings for contemporary developments. The research problem arises from the abundance of new cases in contemporary financial transactions, which necessitates focused study of these issues and an examination of the impact of applying this maxim to the related rulings. The descriptive–analytical method was employed to analyze the maxim, its evidences, and the use of argumentation based on it. The study also reviews the extent of its influence on contemporary juristic issues in financial transactions, the conditions for its application, and presents the opinions of both prohibiting and permitting jurists along with their evidences, as well as the differences, discussions, and viewpoints between them, all documented from their original sources. The research concludes that need and necessity, when accompanied by their legally recognized conditions and controls, may lead to a change in the ruling of certain contemporary financial transactions that are based on texts with speculative indication or authenticity. In other transactions, however, they do not affect the legal ruling because need or necessity is not considered valid in those cases, such as purchasing homes with interest-based loans or possessory pledges. Conversely, need and necessity have had an effect in cases such as shares of mixed companies, investment of zakat funds, and cooperative insurance. The researcher recommends that juristic councils develop alternatives and solutions for these contemporary issues and that people avoid doubtful matters as much as possible.
Benzer Tezler
- حاشية جمال الدين إسحاق بن محمد القرماني على تفسير البيضاوي ( من أول سورة الفتح إلى نهاية سورة القمر) دراسة وتحقيق
Cemâleddin Ishak b. Muhammed el-Karamânî'nin Beydâvî Haşiyesi ( AL-Fetih Suresini başından Al-Kamer suresinin sonuna kadar): İnceleme ve tahkîk.
AMAR NAFE EIFAN AL-JANABI
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURHAN ÇONKOR
- لجواز السوريين إلى تركيا وأثره في التعليم الشرعيمدينة غازي عنتاب نموذجا
Suriyelilerin Türkiye'ye Göçü ve Şeri Eğitime Etkisi“Örnek olarak Gaziantep Şehri”
MUHAMMED ZELAN
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinOuzaı Unıversıty College (ouc) - جامعة الامام الاوزاعيIsı Tekniği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYÜP DEHL- ALLAH
- التقييم الفقهي للحسابات الجارية الخاصة في نظام المصارف التشاركية التركية
Türkiye katılım bankacılık sistemindeki özel cari hesapların fıkhi değerlendirmesi
ŞUHEDA NUR YEŞİLYURT
Yüksek Lisans
Arapça
2024
BankacılıkAnkara Sosyal Bilimler Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT SAMAR
- التجديد في الفقه إلاسالمي من منظور د. وهبة الزحيلي د. جمال عطية د. محمد العوا دراسة مقارنة وتقييم
İslam Hukuku'nda tecdit arayışları Vehbe Zühayli, Cemal Atiyye ve M. Selim Avva örneği
NAWZAD SALAM IBRAHIM
Yüksek Lisans
Arapça
2020
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZDEMİR
- المنهج التحليلي في تعليم المحادثة
Konuşma öğreti̇mi̇nde anali̇zci̇ metod
AHMED ALDYAB
Doktora
Arapça
2015
Doğu Dilleri ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZAY