Kaynaştırma öğrencilerine yönelik akademik motivasyon seviyeleri ile sosyal kabul durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between academic motivation levels and social acceptance statuses of inclusive students
- Tez No: 987196
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET NUR TUĞLUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Akran ilişkileri, Kaynaştırma eğitimi, Sosyal kabul, Özel eğitim, Öğretmen tutumu, İlkokul öğrencileri, İlkokul öğretmenleri, İlkokullar, İlköğretim, Peer relationships, Inclusive education, Social acceptance, Special education, Teacher attitude, Primary school students, Primary school teachers, Primary schools, Primary education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, ilkokul 3. ve 4. sınıflardaki kaynaştırma öğrencilerinin sosyal kabul düzeyleri ile akademik motivasyonları arasındaki ilişkinin nicel veriler aracılığıyla ortaya konulması amaçlanmaktadır. İlişkisel tarama yaklaşımıyla tasarlanan araştırmada, aynı sınıf ekosistemi içinde yer alan kaynaştırma öğrencileri, tipik gelişim gösteren akranları ve sınıf öğretmenlerinden eşzamanlı veri toplanmıştır. Çalışma grubu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul'daki 6 ilkokulda öğrenim gören 60 kaynaştırma öğrencisi (3. ve 4. sınıf), 832 tipik gelişim gösteren öğrenci ve bu öğrencilerin sınıf öğretmenleri olan 34 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler, Sosyal Kabul Ölçeği–Akran Formu, İlkokul Öğrencileri Motivasyon Ölçeği, Sosyal Kabul Ölçeği–Öğretmen Formu ve Öğretmen Formu aracılığıyla toplanmış; elde edilen ölçümler betimsel çözümler, ikili ilişkiler ve çok değişkenli yordama modelleriyle analiz edilmiştir. Bulgular, kaynaştırma öğrencilerinin motivasyon alt boyutlarında belirgin bir çeşitlilik bulunduğunu, buna karşılık sınıf bağlamında gözlenen sosyal kabul göstergelerinin genel olarak olumlu bir düzende seyrettiğini göstermektedir. İlişkisel çözümlemeler, akran temelli sosyal kabul ile içsel güdülenme arasında; öğretmen ve akran temelli sosyal kabul ile özdeşleşmiş dışsal ve dışsal güdülenme arasında olumsuz yönelimli ilişkiler ortaya koymuştur. Çok değişkenli modeller, öğretmen ve akran sosyal kabulünün özellikle özdeşleşmiş dışsal güdülenmeyi açıklamada anlamlı katkılar sağladığını; kabulün alt boyutlarından“kabul çabası”ve“sosyal beceriler”in öne çıktığını göstermektedir. Demografik karşılaştırmalar cinsiyet ve engel türü bakımından belirgin bir ayrışma işaret etmezken, sınıf düzeyine göre bazı göstergelerde farklılaşmalar saptanmıştır. Bu bulgular, kaynaştırma sınıflarında sosyal kabulün tek başına koruyucu bir etki yaratmaktan ziyade, kabulün niteliği ile öğrencinin özerklik ve yeterlik algılarının etkileşimi üzerinden motivasyon yapıları üzerinde farklı sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir. Uygulama düzeyinde, akran etkileşimini güçlendirirken öğrencinin seçim hakkını, öz düzenlemesini ve yeterlik deneyimlerini destekleyen sınıf tasarımları; öğretmen–aile–akran iş birliğinin sistematik olarak yapılandırılması; kabulün“aktif katılım”ve öğrenmeye yönelimle ilişkilendirilmesi önerilmektedir. İlişkisel desenin nedensel çıkarımları sınırlaması ve örneklemin tek bir bölgeden derlenmiş olması genellenebilirliği kısıtlamaktadır; izleyen boylamsal ve müdahale temelli çalışmaların bulguları sınaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine, through quantitative data, the relationship between the social acceptance levels and academic motivation of inclusive education students in the 3rd and 4th grades of primary school. The research was designed within the framework of a relational survey model, and simultaneous data were obtained from inclusion students, their typically developing peers, and classroom teachers who share the same classroom ecosystem. The study group consisted of 60 students in inclusive settings (3rd and 4th grade), 832 typically developing students, and 34 classroom teachers from 6 primary schools in Istanbul during the 2024–2025 academic year. Data were gathered using the Social Acceptance Scale–Peer Form, the Motivation Scale for Primary School Students, the Social Acceptance Scale–Teacher Form, and a Teacher Questionnaire. The collected data were analyzed using descriptive statistics, bivariate correlations, and multivariate predictive models. The findings indicate significant variability in the motivation sub-dimensions of students in inclusion, whereas indicators of social acceptance within the classroom context generally exhibited a positive pattern. Correlational analyses revealed negative relationships between peer-based social acceptance and intrinsic motivation, as well as between both teacher- and peer-based social acceptance and identified and external regulation. Multivariate models demonstrated that teacher and peer social acceptance made significant contributions to explaining identified regulation, with the sub-dimensions of“effort to be accepted”and“social skills”emerging as prominent predictors. While demographic comparisons did not show significant differentiation by gender or disability type, some variations were detected across grade levels. These findings indicate that, rather than functioning as a protective factor on its own, social acceptance in inclusive classrooms may lead to different outcomes in students' motivational structures through the interaction between the quality of acceptance and their perceptions of autonomy and competence.On a practical level, the study recommends designing classroom environments that support student choice, self-regulation, and experiences of competence while strengthening peer interactions; systematically structuring teacher-family-peer collaboration; and linking the concept of acceptance to“active participation”and an orientation towards learning. The correlational design limits causal inferences, and the sample being drawn from a single region restricts generalizability. It is anticipated that future longitudinal and intervention-based studies will further test these findings.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sınıflarındaki özel gereksinimli öğrencilerine sundukları etkili öğretimsel uygulamalara ilişkin görüş ve deneyimleri
Social studies teachers' opinions and experiences regarding effective instructional practices provided to students with special needs in their classrooms
GÜLŞAH PABUÇÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA NUR AKÇİN
- Mühendislik tasarım temelli fen öğretiminin kaynaştırma ve diğer öğrencilerin akademik başarılarına ve bazı duyuşsal değişkenlerine etkisi
The effect of engineering design-based science teaching on the academic achievements and some affective variables of included and other students
ELİF ERKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSEL KOCAKÜLAH
- Genel eğitim sınıflarındaki özel gereksinimli öğrencilerin akran zorbalığına maruz kalmalarına ilişkin anne ve öğretmen görüşleri
Mothers' and teachers' views on the exposure of students with special educational needs to peer bullying in general education classrooms
MEDİNE ALIEVA TOPAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİMEN ACAR
- İlkokulda yürütülen destek eğitim odası hizmetlerinin incelenmesi: bir durum çalışması
A case study on the implementation of resource room services in an elementary school
DAMLA EKEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASUMAN SEDA SARACALOĞLU
- Fen bilgisi öğretmen eğitimi programının özel yetenekliler için bireyselleştirilmiş öğretim uygulama yeterliği kazandırma açısından incelenmesi
Research of science teacher education programme for special talents in terms of providing individualized teaching practice proficiency
NİLGÜN AVCI ENGÜDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAMZE DOLU