Postmenopozal dönemdeki kadınlarda Akdeniz diyeti uyumluluk durumu ile depresyon, anksiyete ve stres durumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between Mediterranean diet adherence and depression, anxiety, and stress among postmenopausal women
- Tez No: 987153
- Danışmanlar: PROF. DR. VİLDAN MEVSİM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Aile Hekimliği, Psychiatry, Obstetrics and Gynecology, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, 45–65 yaş arası postmenopozal kadınlarda Akdeniz diyetine uyum ile depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma evrenini, Dokuz Eylül Üniversitesi Aile Sağlığı Merkezine (DEÜ-EASM) kayıtlı yaklaşık 3.000 postmenopozal kadın oluşturmuştur. %95 güven düzeyi, %20 tahmini prevalans ve %10 kayıp payı dikkate alınarak örneklem büyüklüğü 251 olarak hesaplanmış, çalışmaya toplam 260 kadın dahil edilmiştir. Veriler yüz yüze görüşmeler yoluyla; sosyodemografik anket, Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği (MEDAS), Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 (DASS-21) ve Menopoz Şikayetleri Değerlendirme Ölçeği (MRS) ile toplanmıştır. Analizler SPSS 27.0 programıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 54,97±7,04 yıl olup, %86,2'si evli ve %63,8'inde kronik hastalık mevcuttu. Ortalama MEDAS puanı 7,95±1,84 olarak saptandı (%46,5 yüksek, %31,5 orta, %21,9 düşük uyum). Depresyon ve anksiyete düzeyleri eğitim durumuna göre anlamlı farklılık göstermiştir (sırasıyla p=0,004 ve p=0,001). Depresyon, anksiyete ve stres puanları; gelir durumu (tümü için p<0,001), sigara kullanımı (anksiyete p<0,001; stres p=0,029), uyku süresi (depresyon p=0,002) ve kronik hastalık varlığına göre anlamlı olarak farklı bulunmuştur (sırasıyla p=0,011, p=0,005 ve p=0,008). MEDAS puanı arttıkça psikolojik belirti düzeylerinin azaldığı saptanmıştır (p<0,01). Lojistik regresyon analizinde, düşük ve orta düzeyde Akdeniz diyeti uyumunun depresyon riskini sırasıyla 7,5 kat ve 4,6 kat artırdığı görülmüştür. Anksiyete için yalnızca MRS puanı anlamlı bulunurken, stres modelinde gelir durumu ve MRS puanı anlamlı yordayıcılar olarak belirlenmiştir. MRS puanındaki her bir puanlık artış, depresyon, anksiyete ve stres görülme olasılığını sırasıyla 1,15, 1,32 ve 1,17 kat artırmıştır (sırasıyla p<0,001, p<0,001 ve p<0,001). Sonuç: Akdeniz diyetine daha yüksek uyum, depresyon düzeylerinin daha düşük olmasıyla anlamlı şekilde ilişkili bulunmuş; ancak çok değişkenli modellerde anksiyete ve stres ile olan ilişkisi anlamlı değildir. Menopoz semptomlarının şiddeti psikolojik sıkıntıyı artırırken, evli olmak, uyku süresi ve gelir yeterliliği koruyucu etki göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Objective:This study aimed to examine the relationship between adherence to the Mediterranean diet and levels of depression, anxiety, and stress among postmenopausal women aged 45–65 years. Materials and Methods: The study population included approximately 3,000 postmenopausal women registered at Dokuz Eylül University Family Health Center (DEÜ-EASM). Based on a 95% confidence level, 20% estimated prevalence, and 10% loss margin, the minimum required sample size was calculated as 251; a total of 260 women were included. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic questionnaire, the Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS), the Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21), and the Menopause Rating Scale (MRS). Analyses were conducted using SPSS version 27.0. Results: The mean age was 54.97±7.04 years; 86.2% were married, and 63.8% had chronic illness. The mean MEDAS score was 7.95±1.84 (46.5% high, 31.5% moderate, 21.9% low adherence). Depression and anxiety differed significantly by education level(p=0.004 and p=0.001). Depression, anxiety, and stress scores varied significantly by income status (all p<0.001), smoking status(anxiety p<0.001; stress p=0.029), sleep duration (depression p=0.002), and chronic illness status (p=0.011, p=0.005, and p=0.008). Higher MEDAS adherence was associated with lower psychological symptom levels (p<0.01). Logistic regression showed that low and moderate adherence increased depression risk by 7.5-fold and 4.6-fold, respectively. Only the MRS score remained significant for anxiety, while income status and the MRS score were significant predictors in the stress model. Each one-point increase in MRS score increased the likelihood of depression, anxiety and stress by 1.15, 1.32 and 1.17 times (p<0.001, p<0.001, and p<0.001, respectively). Conclusion: Higher adherence to the Mediterranean diet was significantly associated with lower levels of depression; however, its association with anxiety and stress was not significant in multivariate models. While severity of menopausal symptoms increased psychological distress, being married, sleep duration, and income adequacy had protective effects.
Benzer Tezler
- Post menopozal meme kanseri kadınlarda Beden Kütle İndeksi, besin tüketimi ve Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeğinin değerlendirilmesi
Evaluation of Body Mass Index, food consumption and Mediterranean Diet adherence scale in post menopausal breast cancer women
MERVE ELDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikÜsküdar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. TUĞÇE AYTULU
- Postmenopozal kadınlarda gövde stabiliteeğitiminin omuz kas kuvveti ve dinamik stabilitesiile yaşam kalitesine etkisinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
Buse Sezerel
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Fizyoterapi ve RehabilitasyonDogu Akdenız Unıversıtesı-Eastern Medıterranean UnıversıtyFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Sağlıklı premenopozal ve postmenopozal kadınlarda endoservikal intraepitelyal gamma delta T lenfosit popülasyonunun incelenmesi
Investigation of endocervical intraepithelial gammadelta T lymphocyte population in healthy premenopausal and postmenopausal women
BURCU YAĞMUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve DoğumAkdeniz ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELEN DOĞAN
- Kadınlarda kıyafet seçiminin kemik mineral yoğunluğu ve serum d vitamini düzeylerine etkisi
The effect of outfitting style in women on bone mineral density and serum vitamin d levels
TUBA GÜLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık BakanlığıFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KÜRŞAT ÖZORAN
- Osteoporoz tanılı ve osteoporoz riski olan postmenopozal kadınlarda kantitatif MR görüntülemenin tanıya katkısının değerlendirilmesi
The assessment of quantitative MR imaging contributing to diagnosis in postmenopausal women with osteoporosis and at risk of osteoporosis
MUALLA AKDENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Radyoloji ve Nükleer TıpGazi ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİL TOKGÖZ