Bulanık çok kriterli karar verme problemlerinde çözüm yöntemleri ve bir uygulama
Solution methods in fuzzy multi-criteria decision-making problems and an application
- Tez No: 986948
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA KARAKAŞ GEYİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonometri, Econometrics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekonometri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yöneylem Araştırması Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Suç korkusu, yalnızca kişisel mağduriyetle sınırlı olmayıp bireysel güvenlik algısını şekillendiren çok boyutlu ve dinamik bir olgudur. Sosyal çevre, fiziksel mekân özellikleri, toplumsal cinsiyet rolleri, medya ve güvenlik politikalarıyla etkileşim içinde oluşur. Bireysel bir tepki olmasının ötesinde, toplumsal yaşam kalitesi, kamusal alan kullanımı, sosyal bütünleşme ve ekonomik faaliyetler üzerine etkili olup, özellikle kentleşmenin hızlandığı ve gelir eşitsizliğinin arttığı toplumlarda kritik önemdedir. Ölçüm sürecindeki öznel değerlendirmeler ve belirsizlikler Bulanık Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerini gerekli kılar. Bu çalışmada, suç korkusunun mekânsal dağılımı, İstanbul ilçeleri düzeyinde Bulanık TOPSIS, Bulanık EDAS ve Bulanık CoCoSo yöntemleriyle incelenmiştir. Birleştirilmiş nihai bir sıralama oluşturmak adına COPELAND yöntemi kullanılmıştır. İBB'nin“Veriye Dayalı Yönetim Modeli Araştırması”kapsamında toplanan dilsel veriler üçgensel bulanık sayılarla modellenmiştir, belirsizlik Bulanık Çok Kriterli Karar Verme yaklaşımlarıyla analiz edilmiştir. Bulgular Bahçelievler, Bağcılar, Beyoğlu ve Arnavutköy gibi ilçelerde suç korkusunun yoğunlaştığını göstermiştir. Yöntemlerin tutarlılığı Spearman Sıra Korelasyonu ile değerlendirilmiştir. Yüksek korelasyon katsayıları, farklı yöntemlerin benzer sıralama sonuçları üretebildiğini ortaya koymuştur. Bu durum Bulanık Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinin belirsizlik içeren sosyal olguların analizinde geçerli ve güvenilir araçlar olduğunu göstermektedir. Sonuçlar kentsel güvenlik politikalarının bölgesel ve toplumsal duyarlılık temelli olarak yeniden ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Fear of crime is a multidimensional and dynamic phenomenon that shapes individuals' perceptions of safety and extends beyond personal victimization. It emerges through interactions with social environments, physical characteristics of neighborhoods, gender roles, media influences, and public security policies. Beyond being an individual psychological response, it affects quality of life, public space use, social cohesion, and economic activity and thus carries particular importance in societies experiancing rapid urbanization and rising income inequally. The subjectivity and uncertainty inherent in its measurement necessitate the use of fuzzy multi-criteria decision-making methods. This study examines the distribution of fear of crime across Istanbul districts using Fuzzy TOPSIS, Fuzzy EDAS, and Fuzzy CoCoSo methods. To generate an aggregated final ranking the COPELAND method was employed. Data from the Istanbul Metropolitan Municipality's“Data-Driven Management Model Research”were collected in linguistic form, modeled with triangular fuzzy numbers and analyzed using fuzzy multi-criteria decision-making approaches to address uncertainty. Findings reveal that fear of crime is particularly concentrated in districts such as Bahçelievler, Bağcılar, Beyoğlu and Arnavutköy. The consistency of the methods was assessed using Spearman's rank correlation. High correlation coefficients reveal that different fuzzy methods yield similar ranking outcomes, demonstrating their validity and reliability in analyzing uncertainty-laden social phenomena. Overall, the results underscore the need for urban security policies to be reformulated with attention to regional disparities and social sensitivity.
Benzer Tezler
- Bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ve uygulama
Fuzzy multi-criteria decision making methods and application
NİLSEN KARAKAŞOĞLU
- İnovasyon performansına etki eden faktörlerin bulanık bilişsel haritalama yöntemi ile önceliklendirilmesi ve telekomünikasyon sektöründe bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ile proje seçimi
Prioritization of factors affecting innovation performance using fuzzy cognitive mind mapping method and project selection in the telecommunication sector using fuzzy multi-criteria decision making techniques
ALİ CAN MUHTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA YANIK ÖZBAY
- Application de la mesure floue et de l'integral floue en aide multicritere a la decision
Çok ölçütlü karar vermede bulanık ölçüm ve bulanık entegral uygulamaları
SEVİN SÖZER
Yüksek Lisans
Fransızca
2001
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiDOÇ. DR. E. ERTUĞRUL KARSAK
- Tarım sektöründe tedarik zinciri işbirliğine yönelik çok kriterli karar verme yaklaşımı
Multi-criteria decision-making approach to supply chain collaboration in agricultural sector
HÜSEYİN FATİH ATLI
- Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye'nin makroekonomik performans göstergelerine göre bulanık GRA-TRIL Zero yöntemi ile sınıflandırılması
Classification of European Union countries and Turkey according to their macroeconomic performance indicators with fuzzy GRA-TRIL Zero method
CANSU AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN AVNİ ES