Yatılı bölge ortaokullarında okuma kültürü eğitimi: Olgu bilimsel bir araştırma
Reading culture education in boarding schools: A factual scientific research
- Tez No: 986723
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ALİ BAHAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: okuma, okuma eğitimi, okuma kültürü, yatılı bölge ortaokulu, eleştirel okuma, yaratıcı okuma, evrensel okuma, reading, reading education, reading culture, boarding middle school, critical reading, creative reading, universal reading
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Okuma kültürü gelişmiş bireyler yetiştirmek, sağlıklı bir toplum ve insanoğluna yaraşır bir evren düzeni oluşturmanın temel koşullarından biridir. Bu durum, okuma kültürü edindirme ve geliştirme bakımından ana dili eğitimine önemli sorumluluklar yüklemektedir. Okullardan beklenen en temel işlevlerden biri bireylerin okuma kültürlerini geliştirmektir. Öğrencilerin gündüzlü okullara göre çok geniş bir süre geçirdikleri yatılı bölge okulları (YBO), öğrencilerine günün her anında okuma kültürünü geliştirici uzam ve etkinliklere erişim olanağı tanıma işlevi açısından öne çıkmaktadır. Ancak YBO'ların bu işlevi ne ölçüde yerine getirdiği, bu okullarda görev yapan Türkçe öğretmenlerinin okuma kültürünü geliştirmeye yönelik çalışmaları, karşılaştıkları güçlükler ve önerileri ile öğrencilerin okulda uygulanan okuma kültürü etkinliklerine dair görüşleri yeterince incelenmemiştir. Bu eksiklikten hareketle gerçekleştirilen bu araştırmada Kayseri ilinde bulunan beş YBO'da Türkçe öğretmeni ve öğrencilerin okuma kültürü öğretim/öğrenim deneyimleri ve görüşleri olgu bilimsel araştırma yöntemiyle incelenmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla derlenen katılımcı görüşleri, içerik çözümlemesiyle incelenmiştir. Buna göre ana hatlarıyla çalışma kapsamındaki bütün okulların z-kütüphane olanağına sahip olduğu ancak bu alanların etkin bir biçimde kullanılmadığı; kimi köylerden gelen öğrencilerde ilk okuma ve yazma becerisinin ortaokul dönemine geçilmesine karşın hâlen gelişmemesi nedeniyle öğretmenlerin ileri düzey okuma etkinlikleri yerine temel okuryazarlığı geliştirici etkinliklere ağırlık verdiği görülmüştür. Öğrenciler, kütüphanede bulunan kitapların ilgilerini çekmediğini ve gelişim düzeylerine uygun olmadığını, ders kitapları dışında başka metinlere yönlendirilmediklerini ifade etmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, YBO'da okuma kültürü öğretimi ve öğreniminin beklenen potansiyeli ortaya koymaktan uzak olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışma, YBO'larda okuma kültürü eğitimini ele almasıyla öne çıkmakta, Türkçe öğretmeni ve öğrencilerin görüşlerine aynı çalışmada yer vermesiyle dikkat çekmektedir.
Özet (Çeviri)
Raising individuals with a developed reading culture is one of the fundamental conditions for creating a healthy society and a universe order befitting humankind. This situation places significant responsibilities on mother tongue education in terms of acquiring and developing a reading culture. One of the most basic functions expected of schools is to develop individuals' reading cultures. Boarding regional schools (YBO), where students spend much more time than in day schools, stand out in terms of providing students with access to spaces and activities that develop their reading culture at all times of the day. However, the extent to which YBOs fulfil this function, the efforts of Turkish teachers working in these schools to develop reading culture, the difficulties they encounter and their suggestions, and the views of students on the reading culture activities implemented in schools have not been sufficiently investigated. Based on this deficiency, this study examined the teaching/learning experiences and opinions of Turkish teachers and students in five YBOs in Kayseri province using a phenomenological research method. The participants' opinions, collected through semi-structured interview forms, were examined through content analysis. Accordingly, it was observed that all schools within the scope of the study had z-library facilities, but these areas were not used effectively; teachers focused on activities that developed basic literacy rather than advanced reading activities due to the fact that some students from villages still had not developed basic reading and writing skills despite having entered secondary school. Students stated that the books in the library did not interest them and were not appropriate for their developmental level, and that they were not directed to other texts besides textbooks. Based on the findings, it was concluded that the teaching and learning of reading culture in YBO schools fall short of their expected potential. This study stands out for its separate examination of reading culture education in YBO schools and for including the views of Turkish language teachers and students in the same study.
Benzer Tezler
- Yatılı bölge ortaokullarında okuyan öğrencilerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ile algılanan sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between psychological resilience levels and perceived social support levels of students studying at regional boarding secondary schools
EROL PEKSÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILDIZ ÖZTAN ULUSOY
- Yatılı bölge ortaokullarında öğrenim gören ergenlerin ebeveyne, akrana ve okula bağlanma düzeylerinin incelenmesi
The survey of parents, peers and school's attachment levels of adolescents in the regional boarding secondary
NADİRE TOPÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP DENİZ YÖNDEM
- Yatılı bölge ortaokullarının işleyişine ilişkin öğrenci görüşleri (Hatay İli örneği)
Regional secondary boarding school students' views on the functioning of their schools(example of Hatay Province)
ALİ RIZA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimZirve ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİYAZİ CAN
- Yatılı bölge ortaokulu öğrencilerinin atılganlık ve yalnızlık düzeyleri ile aralarındaki ilişkinin incelenmesi (Muş ili örneği)
Analysis of regional boarding secondary school students' assertiveness and loneliness levels and relationships between these factors: The case of Muş
CEMAL KARADAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Psikolojiİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KUTLU
- Exploring the nuances of school attachment in Türkiye: A nationwide descriptive study
Türkiyede okula bağlanmanın ayrıntılarının araştırılması: Ülke çapında betimleyici bir çalışma
AYŞENUR ÖZGÖZTAŞI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL KAZAK BERUMENT