Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde görevli 18 yaş üstü sağlık çalışanlarında anksiyete ve sağlık anksiyetesi düzeyleri ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of anxiety and health anxiety levels and associated factors among healthcare workers aged 18 and over at Akdeniz University Hospital
- Tez No: 986653
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI, PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sağlık anksiyetesi, Health anxiety
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde görev yapan 18 yaş üstü sağlık çalışanlarında anksiyete ve sağlık anksiyetesi düzeylerini belirlemeyi ve bu düzeylerle ilişkili bireysel ve mesleki faktörleri değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Sağlık çalışanlarında anksiyete ve sağlık anksiyetesinin yaygınlığını ortaya koymak, bu duruma etki eden belirleyici değişkenleri incelemek ve ruh sağlığının desteklenmesine yönelik öneriler geliştirmek hedeflenmiştir. Yöntem: Kesitsel ve ilişki arayıcı nitelikte bir araştırmadır. Belirtilen kriterlere uyan toplam 241 sağlık çalışanı çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler, yüz yüze görüşme ve çevrim içi uygulama yöntemiyle gerçekleştirilen üç bölümden oluşan bir anketaracılığıyla toplanmıştır. Anketin ilk bölümünde sosyodemografik ve mesleki özellikleri içeren bilgi formu; ikinci bölümünde Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ); üçüncü bölümünde ise Sağlık Anksiyetesi Ölçeği (SAÖ) yer almıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yöntem: Katılımcıların yaş ortalaması 34,23±8,21 yıl olup %73,4'ü kadın, %51,5'i evli ve %63,9'u lisans mezunudur. Katılımcıların %35,3'ünde en az bir kronik hastalık bulunduğu; %22,4'ünün ailesinde ruhsal hastalık öyküsü olduğu belirlenmiştir. Çalışmada Sağlık Anksiyetesi Ölçeği (SAÖ) toplam puan ortalaması 17,51±12,20; Beck Anksiyete Ölçeği puan ortalaması ise 15,32±7,38 olarak saptanmıştır. Ölçekler arasındaki ilişki değerlendirildiğinde, SAÖ ve Beck Anksiyete Skorları arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir korelasyon olduğu belirlenmiştir (r=0,484; p<0,001). Yaş, eğitim durumu, medeni durum, mesleki deneyim süresi ve haftalık çalışma saatinin her iki ölçek üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür (p>0,05). Cinsiyete göre yapılan değerlendirmede kadın katılımcıların hem SAÖ hem de BAÖ korlarının erkeklere göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Görev unvanı açısından, hemşirelerin sağlık anksiyetesi skorlarının yardımcı sağlık personeline göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,022). Kronik hastalık tanısı olan 84 bireylerde Beck Anksiyete Skorları anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p=0,008). Migren ve kas–eklem hastalığı bulunan katılımcıların sağlık anksiyetesi ve anksiyete düzeyleri de istatistiksel olarak anlamlı biçimde daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Ruhsal hastalık desteği alan katılımcıların hem sağlık anksiyete hem de genel anksiyete düzeylerinin anlamlı şekilde yüksek olduğu görülmüştür (p<0,001). Sigara ve alkol kullanım durumunun ölçek puanları üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Regresyon analizine göre sağlık anksiyetesini anlamlı biçimde yordayan değişkenler cinsiyet, eğitim düzeyi, görev unvanı, ruh sağlığı destek öyküsü ve sigara kullanmama durumu olurken; genel anksiyeteyi yordayan değişkenler arasında cinsiyet, ruh sağlığı desteği alma durumu, kronik hastalık varlığı ve sigara kullanmama yer almıştır (p<0,05). Sonuç ve Öneriler: Bu çalışma, sağlık çalışanlarının orta düzeyde anksiyete ve sağlık anksiyetesi yaşadığını ve bu iki değişken arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Kronik hastalık, migren, kas–eklem hastalıkları ve ruh sağlığı desteği alma öyküsü risk artırıcı faktörler olarak öne çıkmaktadır. Sağlık çalışanlarının ruh sağlığını desteklemeye yönelik düzenli taramalar yapılması, psikososyal destek hizmetlerinin erişilebilirliği artırılması ve iş yükünü azaltmaya yönelik çalışma koşullarının iyileştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine the levels of anxiety and health anxiety among healthcare workers aged 18 years and older employed at Akdeniz University Hospital, and to evaluate the individual and occupational factors associated with these levels. The study sought to reveal the prevalence of anxiety and health anxiety in healthcare professionals, identify the determining variables influencing these conditions, and develop recommendations to support mental well- being. Methods: This cross-sectional and correlational study included 241 healthcare workers who met the inclusion criteria. Data were collected through a three-part questionnaire administered via face-to-face interviews and an online survey. The first section consisted of a sociodemographic and occupational information form; the second included the Beck Anxiety Inventory (BAI); and the third comprised the Health Anxiety Inventory (HAI). Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0. Results: The mean age of the participants was 34.23±8.21 years; 73.4% were female, 51.5% were married, and 63.9% held a bachelor's degree. Among the participants, 35.3% had at least one chronic disease, and 22.4% reported a family history of mental illness. The mean total score of the Health Anxiety Inventory was 17.51±12.20, while the mean Beck Anxiety Inventory score was 15.32±7.38. A positive and moderate correlation was found between health anxiety and general anxiety scores (r=0.484; p<0.001). Age, educational status, marital status, professional experience, and weekly working hours had no significant effect on either scale (p>0,05). Female participants had significantly higher HAI and BAI scores compared to males (p<0.05). Based on professional roles, nurses exhibited significantly higher health anxiety scores compared to allied healthcare personnel (p=0.022). Participants with chronic diseases had significantly higher BAI scores (p=0.008). Those with migraine and musculoskeletal-related conditions also had higher levels of health anxiety and general anxiety (p<0.05). Participants receiving 86 psychiatric or psychological support demonstrated significantly higher health anxiety and general anxiety levels (p<0.001). Smoking and alcohol use did not result in significant differences in scale scores (p>0.05). Regression analysis indicated that gender, educational level, job title, history of mental health support, and non-smoking status significantly predicted health anxiety; whereas gender, receiving mental health support, presence of chronic disease, and non-smoking predicted general anxiety (p<0.05). Conclusion and Recommendations: This study demonstrates that healthcare workers experience moderate levels of anxiety and health anxiety, and that there is a significant positive relationship between the two. Chronic disease, migraine, musculoskeletal disorders, and receiving mental health support emerged as risk- enhancing factors. It is recommended to implement regular mental health screenings, enhance access to psychosocial support services, and improve working conditions to reduce workload and strengthen the mental well-being of healthcare workers.
Benzer Tezler
- 2018-2023 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine kesici, delici, kesici-delici, kesici-ezici alet yaralanmaları nedeni ile başvuran olguların değerlendirilmesi
Evaluation of cases admitted to Akdeniz University Medical Faculty Hospital due to incised, punctured, stab and chop wounds between 2018-2023
AHMET BUĞRA ÖZTAŞYONAR
- 2014-2023 yıllarında Akdeniz Üniversitesi hastanesine ateşli silah yaralanması nedeniyle müracaat eden olguların değerlendirilmesi
The evaluation of cases admitted to Akdeniz University Hospital with firearm injuries between the years 2014-2023
ŞEYMA NUR SEMERCİ
- Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde görevli sağlık çalışanlarının KOVİD-19 enfeksiyonu öncesi aşılama durumlarına göre post-KOVİD sendromu açısından değerlendirilmeleri
Evaluation of healthcare workers at Akdeniz University Hospital in terms of post-COVID syndrome according to vaccination status before COVİD-19 infection
ÖZKAN UYSAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
- Hastane performansının çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of hospital performance with multi criteria decision making methods
HATİCE ESEN
Doktora
Türkçe
2019
Sağlık Kurumları YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VAHİT YİĞİT
- COVID-19 pandemisinde sağlık çalışanlarının zihinsel sağlık durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of mental health status of health workers in the COVID-19 pandemic
GÖKBERK AKGÖLLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN