Çocukların kütüphane tasarım tercihleri ile Trabzon'daki mevcut çocuk kütüphanelerinin mekansal karşılaştırılması
Comparing children's library design preferences with existing children's libraries in Trabzon
- Tez No: 986311
- Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ TAVŞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Mimarlık, Interior Design and Decoration, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Bireysel mekan, Erken çocuk eğitimi, Kamusal mekanlar, Kütüphane binaları, Kütüphane mimarisi, Sosyo-mekansal ayrışma, Çok mekanlılık, Üçüncü mekanlar, İç mekan, İç mekan tasarımı, Individual space, Early child education, Public places, Library buildings, Library architecture, Socio-spatial segregation, Multi-spatiality, Third places, Interior space, Interior design
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocukluk dönemi, bireyin okuma alışkanlıklarının ve öğrenme becerilerinin şekillendiği kritik bir evredir. Bu bağlamda, kütüphaneler yalnızca bilgiye erişim mekânları değil, aynı zamanda çocukların bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimlerini destekleyen öğrenme ve sosyalleşme alanlarıdır. Bu noktadan yola çıkarak çalışmanın temel problemi, kütüphanelerin çocukların bilişsel, sosyal ve duygusal gelişiminde önemli bir rol oynamasına rağmen, çocukların kütüphane kullanım oranlarının oldukça düşük olması ve mevcut kütüphane tasarımlarının çocukların mekânsal beklentilerini yeterince karşılamamasıdır. Bu çalışma, çocukların kütüphane kullanım alışkanlıklarının iç mekân tasarımı bağlamında değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırmada Trabzon ili örneğinde, çocukların mevcut kütüphane mekânlarına dair algı ve beklentileri ile hayal ettikleri kütüphaneler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmada nicel yöntem olarak anket, nitel yöntemler olarak ise çiz ve yaz tekniği ve kontrol listesi kullanılmıştır. Bulgular, çocukların kurguladıkları kütüphane mekânlarında sosyal etkileşim alanları, yaratıcı etkinlik köşeleri ve oyun odaklı düzenlemelere güçlü bir vurgu yaptıklarını göstermiştir. Ayrıca, yaş ve cinsiyet gibi demografik değişkenlerin mekân algısı üzerinde belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, çocuk kütüphanelerinin tasarımında kullanıcı odaklı yaklaşımın önemini ortaya koymakta; mekânsal tasarımın çocukların kütüphane kullanım motivasyonunu artırıcı ve kapsayıcı öğelerle desteklenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Elde edilen sonuçlar, çocuk kütüphanelerinin yalnızca kitap odaklı değil, aynı zamanda çok işlevli ve etkileşimli üçüncü mekânlar olarak ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Childhood constitutes a critical stage in which reading habits and learning capacities are formed. Within this framework, libraries function not merely as sites of information access but also as environments that foster children's cognitive, emotional, and social development through learning and social interaction. The central problem addressed in this study is that, despite the significant role libraries play in child development, the frequency of library use among children remains low, and current library designs fail to adequately accommodate children's spatial needs and expectations. Accordingly, the research aims to examine children's library usage habits from the perspective of interior design. Focusing on the case of Trabzon, the study compares children's perceptions and expectations of existing library spaces with their visions of ideal libraries. A mixed-methods approach was employed, comprising a survey as the quantitative instrument and the draw-and-write technique together with observation forms as qualitative tools. The findings indicate that children envision libraries with a pronounced emphasis on social interaction zones, creative activity areas, and play-oriented spatial arrangements. Moreover, demographic variables such as age and gender were found to influence spatial perceptions in significant ways. The study underscores the necessity of a user-centered approach in children's library design, highlighting that spatial configurations should integrate inclusive and motivational elements to enhance library engagement. Ultimately, the results suggest that children's libraries ought to be conceptualized not solely as book-centered environments but as multifunctional, interactive third places that respond to diverse developmental needs.
Benzer Tezler
- İstanbul ilinde çocuk dostu kent için mekân, çevre, tasarım, gelişim eksenli bir proje:“Esenler Çocuk Sokağı”örneğinin incelenmesi
An urban space, environment, design, development-aimed project for child-friendly city in Istanbul: Investigation on the example of“Esenler Child Street”
BAHAR YAZGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Peyzaj MimarlığıOkan ÜniversitesiOkul Öncesi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEZİYET ARI
- Kör veya az gören çocukların desteklenmesinde çocuk kütüphanelerinin rolü
The role of children's libraries in supporting blind or low vision children
TUĞBA GÜLERYÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Bilgi ve Belge YönetimiMarmara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASİYE KAKIRMAN YILDIZ
- Çocuk dostu kent kriterleri açısından çocukların bakış açılarının değerlendirilmesi-Sivas kenti örneği
Evaluation of children's perspectives from the deficits of child-friendly city criteria - the case of Sivas city
ENES AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Peyzaj MimarlığıAtatürk ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NALAN DEMİRCİOĞLU YILDIZ
- Kültürel miras bilinci oluşturulmasında arkeoloji müzeleri için yöntem geliştirilmesi
Improving methods for archaelogical museums on building cultural heritage awareness
MİNE KİRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
MüzecilikYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. TOMUR ATAGÖK
- Çocukların bilgi arama davranışlarının analizi ve çocuklara yönelik elektronik bilgi kaynakları içeren bir veritabanı tasarımı
Analysis of children's information seeking behavior and a database design for children contains electronic information resources
ESMERAY KARATAŞ ATEŞ
Doktora
Türkçe
2014
Bilgi ve Belge Yönetimiİstanbul ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT YILMAZ