إشكالية الفلسفة اليونانية عند نيتشه
Nietzsche'ye göre Yunan felsefesi problematiği
- Tez No: 986209
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜLEYMAN EL DAHİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2012
- Dil: Arapça
- Üniversite: Sam Unıversıtesı
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmamız giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte, Nietzsche'nin Yunan filozofları yönelik eleştirilerine dair varsayımları ortaya koyduk. Nietzsche söz konusu eleştirel tavrı felsefî miras hakkında yeni felsefenin ruhu diyebileceğimiz yaklaşımı ortaya çıkardığını söyleyebiliriz. Nitekim bu felsefî ruh, kendisine dair birçok problemle birlikte çalışmamızın temel problemlerini de şekillendirmektedir. Bu bağlamda şu soruların önem kazandığını söyleyebiliriz: • Nietzsche'nin Yunan Felsefesine dair sunduğu okumanın ruhu nedir? • Nietzsche'nin söz konusu okuması felsefeye dair felsefe tarihçilerinin yaptığı gibi klasik bir okuma mıdır yoksa yeni bir okuma mıdır? • Nietzsche'nin söz konusu okumasının hedefinin ne olduğu, nasıl belirginleştiği ve onun felsefî tecrübesi bu okumanın boyutlarına nasıl yansıdır? • Yunan Felsefe mirasına dair diğer farklı okumalardan Nietzsche'nin okumasını ayıran nedir? • Nietzsche'yi Yunan felsefesine dönüşten uzaklaştıran tam olarak nedir? İşte çalışmamızda bu temel soruların cevapları Nietzsche'nin Yunan felsefesine dair konumunu ortaya çıkarmaya çalışıyoruz. Birinci bölüm felsefî bir miras olarak tarih felsefesi başlığını taşımaktadır. Bu bölümde öncelikle tarih felsefesi kavramının bir problem olması bakımından tarihsel ve kavramsal arka planını ele alıyoruz. Nitekim bu kavramı kabul etmeleri veya bu kavrama karşı çıkmaları yönüyle filozofların görüşlerinin farklılık gösterdiğini ortaya koyuyoruz. Tarih felsefesinin anlaşılması yöntemi konusunda tarihçiler ve filozofların farklı bakış açısına sahip oldukları bilinmektedir. Zira tarihçiler felsefe tarihini düşünce alanındaki teoriler, tartışmalar, onlara savunmalar ve karşı çıkışlar itibariyle ele alırken; filozoflar bir adım daha ileri giderek felsefe tarihini düşünce tarihini koruma aracı olmasının ötesinde felsefî bir problem olarak değerlendirir. Bu problemin ele alınmasının ise salt felsefî çabaya veya yaratıcı felsefî bir etkinliğe ihtiyaç duyduğunu savunur. İşte bu durumdan dolayı biz tarihsel ve metodolojik olarak bu konuda belirgin olan üç farklı felsefî okuma tarzını incelemeye çalıştık: • İlk Okumada“felsefe tarihi”aklî bir seyir içinde aklın soyuttan somuta doğru bir yönelimi olarak değerlendirilmekte olup bu Hegel'in okumasıdır. • İkici okumada ise“felsefe tarihi”insanın gerçekliği ile ilintili olarak ele alınır. Burada tarih felsefesinin siyasal ve toplumsal gerçekliği yansıttığı savunulur. Düşünce tarihine dair Marksist okuma bu tarz okumaya örnektir. • Üçüncü okuma tarzı, ilk ikisinden farklı olmakla birlikte ikiye ayrılır. İlki Nietzsche'nin savunduğu üzere felsefe tarihini metafizik tarihi olarak ele alırken; ikincisinde Heidegger'in savunduğu gibi felsefe tarihi ontoloji tarihi olarak ele alır. Üçüncü bölüm Nietzsche ve trajedi felsefesi başlığını taşır. Bu bölümde Nietzsche'nin Yunan felsefesine dair okumasını ortaya koyduk. Burada Nietzsche'nin felsefî düşünceyi kavramsal olarak bir birine bağlı (sistematik) şekilde incelenmesini yok etme çabasının olduğunu tespit ettik. Nitekim o mantık ve estetik kategorileri çerçevesinde Yunan felsefesini iki merhaleye ayırarak söz konusu yok etme çabasını ortaya koyar. Nietzsche estetik kategorisi Sokrates öncesi Yunan felsefesine uygularken, bu dönemi sanatın omurgasının oluştuğu estetik ruha sahip trajedi felsefesi olarak adlandırır. İşte buradan hareketle filozof, mitolojik sembollerden Apollon ve Dionysos'u salt felsefi kavramlar olarak ele alıp, Apollon'u mantık ve düşünce olarak yorumlar. Böylece Apollon rasyonalizm ve dengenin sembolü olur. Dionysos'u ise hayat için daima duyu ile ilişkili olan âşık ruh olarak yorumlar. Böylece Dionysos, coşkunluk, iraf, neşe, kendi varlığını müzik ile ortaya koyan yaşam sevgisinin sembolü olur. Ayrıca Nietzsche'nin zevk ve felsefeyi birleştirerek onu trajedi felsefesi olarak adlandırdığını tespit ettik. İlk filozof olmasına rağmen bu felsefeyi varlıkta birliğin kaynağını bulmaya çalışan Thales ile başlattığını ortaya koyduk. Nitekim felsefenin tohumlarının yüksek tirajedi ile övünen Anaksimandrosile başladığı ve trajedinin ruhunun Herakleitos ile zirveye çıktığını tespit ettik. Bazılarının Nietzsche'nin Yunan felsefesine döndüğünü savunmalarının sebebinin Nietzsche'nin Herakleitos'a dönüşü olduğu açıktır. Nitekim bu dönüşün özellikle akıl ve varlık arasındaki birlik konusunda Parmenides'in eleştirisine yönelik bir dönüş olduğunu ortaya koyduk. Burada Anaksagoras'ın Yunan felsefesinde ve özellikle estetik aklın yorumu konusundaki yerinin göz ardı etmenin söz konusu olmayacağı ortaya çıktı. Üçüncü bölüm ise Nietzsche ve Yunan Rasyonalizminin eleştiri başlığını taşımaktadır. Bu bölümde Nietzsche'nin Yunan felsefî düşüncesinin sanat ve estetikten akıl ve akılcılığa dönüştüğü şeklindeki düşüncesini ortaya koymaya çalıştık. Bu bağlamda felsefenin doğru seyrinden sapması konusunda filozofun temel olarak aklın hatalarını ortaya çıkardığını tespit ettik. Ayrıca söz konusu felsefî düşünceyi saptıran Sokrates'e yönelik Nietzsche'nin eleştirilerini ortaya koymaya çalıştık. Filozofun ortaya koymaya çalıştığı felsefedeki söz konusu dönüşümde mantıksal kıyaslar ve onların aklı donuklaştıran yönüyle hayat mücadelesindeki fikirlerinin rolü bakımından Sokrates temel bir etki ortaya koyar. Her ne kadar bu tartışılan bir durum olsa da Nietzsche'ye göre bu durumun ilmi sonuçları insan hayatını yok etmiştir. Bu rasyonel bakışın ayırıcı özelliğinin onun metafiziksel doğası olup, Platon'un idealar teorisi ile bunun belirginleştiğini bilinmektedir. Nietzsche bu bağlamda Platon'un duyulara karşı aklı önceleyerek hakiki âlem ve gölgeler âlemi arasındaki ayırıma dikkat çeker. Nietzsche'nin Platoncu bu yaklaşıma yönelik şiddetli şekilde ortaya koyduğu eleştiride duyular ve akıl âlemi arasındaki metafiziksel düalizmi Yunan felsefesine dair okumasında aşmaya çalıştığını ortaya koyduk. Bu bağlamda filozof hakiki âlem olarak duyular âlemine öncelik verdiği bir hitap tesis ederek böylece Platon'un söz konusu metafiziğini aşma çabası çerçevesinde yeni değerlerin müjdecisi konumuna yükselir. İşte Nietzsche bu yeni değerler çerçevesinde insanın bir köle değil, yaratıcı ve yenilikçi olduğunu savunur. Böylece Nietzsche felsefî tecrübesinde merkezi bir yere sahip olan kavramın“güç iradesi”olduğunu tespit ettik. Sonuç bölümünde ise çalışmamızda ulaştığımız sonuçları ortaya koyduk. Nietzsche'nin özgürleştirme çabası bağlamında Platoncu idealizme yönelen felsefî metafizik tarihini yok etmeye çalıştığı anlaşılmaktadır. Burada Platon'un duyusal dünyaya karşı akılsal âlemi önceleyen tutumunun aksine Nietzsche'nin duyusal âlemi önceleyen bir tutum sergilediği sonucunu ortaya çıkardık. Nitekim filozofun bu tutumunu daha da ileri boyuta götürerek kalıcı rasyonalizmin etkisini yok etmek amacıyla metafiziksel düalizmi ortadan kaldırmaya çalışarak sanatın yarattığı hayata davet eder. Nietzsche'ye göre sanatın yarattığı hayatın cevherini ise sanatın en yüksek kavramı olarak Yunan trajedisi konusunda ortaya koyduğu“güç iradesi”nin temsil ettiği sonucunu ortaya çıkardık.
Özet (Çeviri)
The introduction outlines the assumptions concerning the critical dialogue that Nietzsche conducts with the Greek philosophers, a dialogue that reveals a new philosophical spirit in engaging with the philosophical heritage. This new spirit generated a number of problems that expressed themselves and shaped the central question of this study, namely: What is the nature of Nietzsche's reading of Greek philosophy? Is it a classical reading, like that of a historian of philosophy, or is it the reading of a philosopher of the history of philosophy? What is the aim and purpose of this reading, and how were the dimensions of this reading determined and reflected in his philosophical experience? Consequently, how does the Nietzschean reading distinguish itself from other philosophical readings of the Greek philosophical heritage, and what does Nietzsche seek from his return to Greek philosophy in particular? To answer this central question, which is embodied in Nietzsche's position toward Greek philosophy, the research was divided into three chapters, as follows. Chapter One – History of Philosophy as a Philosophical Problem: In this chapter, the study examines the conceptual and historical background of the problematic term“history of philosophy”as a contested concept over which philosophers have disagreed, accepting or rejecting it in different ways. The study addressed the importance of the philosophical beginning in relation to the nature of the philosophical thinking that follows it. Although the history of philosophy has attracted considerable interest from both historians and philosophers—especially the Greek beginning, which represents the dawn and birth of philosophy, or the first foundation of the activity of philosophical reason—there has been disagreement over how it should be understood. While historians have viewed the history of philosophy as a means of preserving ideas and theories, discussing them, and either supporting or opposing them, philosophers have gone a step further, insisting that it is itself a“philosophical problem”whose study requires a distinctly philosophical practice or creative philosophical activity. For this reason, the study selected three philosophical readings, historically and methodologically different, that were among the most prominent in this debate: 1. The first reading holds that the“history of philosophy”follows a rational trajectory in which reason necessarily moves from the abstract to the concrete; this is the Hegelian reading. 2. The second reading maintains that the history of philosophy is tied to human reality and is a reflection of social and political reality; the Marxist reading of the history of thought serves as the principal model of this approach. 3. The third reading, although distinct from the previous two, is divided between understanding the“history of philosophy”either as a history of metaphysics, as Nietzsche claimed, or as an ontological history, as Heidegger argued. Chapter Two – Nietzsche and Tragic Philosophy: This chapter examines Nietzsche's reading of Greek philosophy, revealing his attempt to dismantle the concept of system that is closely tied to philosophical thought. In doing so, he distinguished two phases of Greek philosophy by means of the categories of beauty and logic. The first category applies to pre-Socratic Greek philosophy, which he termed“tragic philosophy,”characterized by an aesthetic spirit in which art constituted its backbone. Accordingly, Nietzsche invested the mythological figures Apollo and Dionysus with purely philosophical meanings: the first, Apollo, expresses reason and thought and thus becomes a symbol of rationality and moderation; the second, Dionysus, expresses a life-loving spirit always attached to sensibility and joy, thus symbolizing ecstasy, excess, playfulness, and love of life, which manifests itself in music. Nietzsche unifies philosophy and taste in what he calls“tragic philosophy,”which, in his view, begins with Thales, even though Thales is regarded as the first philosopher, when he posited the principle of unity in being. However, the genuine seeds of philosophy appear with Anaximander, who, for Nietzsche, embodies a lofty tragic pride. The tragic spirit reaches its peak with Heraclitus, who contemplated being aesthetically. This has led some to regard Nietzsche's return to Greek philosophy as a return to Heraclitus. This return prompted him to criticize Parmenides, especially for his identification of being with reason, without neglecting the place of Anaxagoras in Greek philosophy, particularly in his aesthetic interpretation of nous. Chapter Three – The Critique of Greek Rationalism: This chapter, titled“The Critique of Greek Rationalism,”examines the evolution of Greek philosophical thought from a focus on art and beauty to a preoccupation with reason and rationalism. It is this notion that enabled Nietzsche to expose the errors of reason, which, in his view, played a fundamental role in diverting philosophical thought from its proper path. Here, the study sought to show Nietzsche's critique of Socrates, whom he holds responsible for this deviation. Socrates represents a decisive moment in this transformation, as his ideas contributed to waging war on life through logical syllogisms and freezing it within the bounds of reason. This represents an optimistic tendency whose most significant product is science, which, according to Nietzsche, destroyed human life. The most distinctive feature of this rationalist outlook is its metaphysical character, which became firmly entrenched in Plato's Theory of Forms, wherein Plato grants priority to the intelligible over the sensible and consolidates a dualistic distinction between a true world and a world of ghosts and shadows. Nietzsche, in his reading of Greek philosophy, attempts to transcend this metaphysical dualism by launching a vehement attack on the apex of the Platonic pyramid, namely, the intelligible world. Thus, he establishes a discourse that accords primacy to the sensible world as the true world, teeming with tumult, life, and joy. Through this discourse, he seeks to overcome metaphysics in a genealogical manner, heralding new values in which the human being becomes the creator or producer of truth rather than its slave, by means of the central concept that occupies a privileged position in his philosophical experience: the“will to power.”The conclusion clarified the results reached by the study, among them Nietzsche's endeavor to demolish the metaphysical history of philosophy by liberating it from the ideal rational orientation bearing the Platonic stamp. In this way, he grants priority to the sensible over the intelligible world, in contrast to Plato, who gave priority to the intelligible over the sensible. Nietzsche goes even further by seeking to abolish metaphysical dualism, aiming at smashing eternal rational idols and calling for a form of life created by art, whose essence is the“will to power,”which he discovered in Greek tragedy as the highest expression of art.
Benzer Tezler
- إشكالية الشَّر في الوعي الصوفي
Tasavvuf düşüncesinde şer problemi
HAMZA EZZO
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED NUR KAPLAN
- إشكالية الإيديولوجية عند نديم بيطار
Nadim Bitar'a göre ideoloji sorunu
HAMDAN ALAHMAD ALOKLEH
Yüksek Lisans
Arapça
2022
FelsefeSam UnıversıtesıFelsefe Grubu Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. Salim Barakat
- الجهود النقدية لرواد الشعر العربي الجديد دراسة إشكالية الفن والنقد
Fen ve eleştiri sorunlarında modern şiir öncülerinin eleştirel çabaları
ABDELKARIM AMIN MOHAMED SOLIMAN
Doktora
Arapça
2012
Dokümantasyon ve EnformasyonAın Shams UnıversıtyArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İbrahim Awad
PROF. DR. Abduynnasir Hasan
- الثأر دراسة قانونية فقهية إجتماعية
İNTİKAM HUKUKİ SOSYAL VE FIKIHİ ÇALIŞMA
HASSAN ALHAMAD
Yüksek Lisans
Arapça
2011
DinOuzaı Unıversıty College (ouc) - جامعة الامام الاوزاعيTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL MUSA
- إﺸﻛﺎﻟﯿﺎت اﻟﻌﻘل ﻓﻲ اﻟﻔﻛر اﻟﻌرﺒﻲ اﻹﺴﻼﻤﻲ اﻟﻤﻌﺎﺼر طﻪ ﻋﺒد اﻟرﺤﻤن "أﻨﻤوذﺠﺎ
Çağdaş İslam Arap düşüncesinde aklın problemleri, Taha Abdurrahman örneği
HAMIDOU GAMSORE
Yüksek Lisans
Arapça
2020
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. EBRAHİM MOHAMMED AL-WAJRAH