İnsülin kullanan ve kullanmayan Tip 2 diyabet hastalarının beslenme tutumları: Bir karşılaştırma çalışması
Nutritional attitudes of insulin users and non-users with Type 2 diabetes: A comparative study
- Tez No: 985993
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET RAŞİT AYDIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Beslenme davranışı, insülin, tip 2 diyabet, Feeding behavior, insulin, type 2 diabetes
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Tip 2 diyabet yönetiminde beslenme alışkanlıklarının rolü büyük öneme sahiptir. Çalışmamızda, tedavisinde insülin yer alan hastaların beslenme tutumlarının, yalnızca oral antidiyabetik ilaç kullanan hastalarla olan farklılıklarını belirlemek hedeflenmiştir. YÖNTEM: Araştırmamız, 1 Aralık 2024–1 Mayıs 2025 tarihleri arasında Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin diyabet ve aile hekimliği poliklinikleri ile eğitim aile sağlığı merkezine başvuran 18 yaş ve üzeri 300 gönüllü Tip 2 diyabetli birey ile yürütülmüş, veriler araştırmacı tarafından yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Çalışma tanımlayıcı tipte kesitsel olup, istatistiksel analizler SPSS 26.0 programıyla yapılmış ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: Çalışmamızda insülin kullanan Tip 2 DM hastalarının SBİTÖ (Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği) toplam puanı 58,76 ± 18,29, insülin kullanmayanların ise 73,90 ± 15,29 olarak bulunmuş olup insülin kullanmayan Tip 2 DM hastalarının SBİTÖ toplam ve alt ölçek puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. İnsülin kullanan hastalarda hastalık süresi ve komplikasyon sıklığı daha yüksek, beslenme alışkanlıklarına dikkat oranı ise daha düşüktür. Diyabet eğitimi alma oranı insülin kullanan grupta daha yüksek bulunmuştur. Kadınların SBİTÖ puanları erkeklerden anlamlı düzeyde yüksek, erkeklerde ise kendi cinsiyet grubunda insülin kullanımı daha sık görülmüştür. Ayrıca şehirde yaşayan, sigara ve alkol kullanmayan bireylerin beslenme tutumları daha olumlu olarak bulunmuştur. SONUÇ: Çalışmamızda; Tip 2 diyabet yönetiminde yalnızca glisemik kontrolün değil, beslenme davranışlarını etkileyen psikososyal, çevresel, genetik ve cinsiyet temelli faktörlerin de dikkate alınması gerektiğini düşünmekteyiz. Aile hekimliğinin bu çok boyutlu yaklaşımın merkezinde olduğuna inanmaktayız. Birinci basamakta düzenli izlem, kişiye özel beslenme danışmanlığı ve sürdürülebilir eğitim desteğinin önemli olduğu ve bu yaklaşımların hastaların beslenme tutumlarını güçlendirebileceği, komplikasyon riskini azaltabileceği ve diyabet yönetiminde bütüncül bir iyileşme sağlayabileceği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION AND AIM: Dietary habits play a pivotal role in the management of type 2 diabetes. This study aimed to compare the nutritional attitudes of patients receiving insulin therapy with those treated exclusively with oral antidiabetic agents. MATERIALS AND METHODS: Our study was conducted between December 1, 2024, and May 1, 2025, with 300 volunteer individuals aged 18 and older who were diagnosed with Type 2 diabetes and applied to the diabetes and family medicine outpatient clinics of Sakarya Training and Research Hospital, as well as the educational family health center. Data were collected face-to-face by the researcher using a questionnaire method. The study was designed as a descriptive crosssectional study, and statistical analyses were performed using the SPSS 26.0 software, with a significance level set at p<0.05. RESULTS: In our study, Type 2 diabetes patients using insulin had a mean Healthy Eating Attitude Scale (SBİTÖ) score of 58.76 ± 18.29, while non-insulin users scored 73.90 ± 15.29. Non-insulin users showed significantly higher total and subscale scores. Insulin users had longer disease duration, more complications, and poorer adherence to healthy eating habits, despite a higher rate of diabetes education. Female participants had significantly higher SBİTÖ scores than males, whereas insulin use was more common among men within their gender group. Additionally, individuals living in urban areas and those who did not smoke or consume alcohol exhibited more positive nutritional attitudes. CONCLUSION: Our study suggests that effective Type 2 diabetes management requires considering psychosocial, environmental, genetic, and gender-related factors alongside glycemic control. Family medicine plays a key role in this multidimensional approach. Regular follow-up, personalized nutrition counseling, and continuous education in primary care can enhance dietary attitudes, reduce complications, and promote holistic diabetes management.
Benzer Tezler
- Yeni oral antidiyabetiklerden SGLT-2 inhibitörlerinin non alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) biyobelirteçlerine etkisi
The effect of SGLT-2 inhibitors, new family of oral antidiabetic drugs, on non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) biomarkers
SEVGİ BİLEN AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN SANEM KAYHAN
- Karbonhidrat sayımı yapan Tip 1 diyabetik yetişkin bireylerin sağlıklı yeme takıntısı ve yeme davranış bozukluğunun biyokimyasal ve antropometrik ölçümlerle ilişkisinin belirlenmesi
A determination of the relations between orthorexia nervosa, abnormal eating attitudes and biochemical, anthropometric measurements in Type 1 diabetic adult patients on carbohydrate counting therapy
NESİL GÖREN ATALAY
Doktora
Türkçe
2015
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL KIZILTAN
- Özel bir hastaneye by-pass geçirmek için yatan tip 2 diyabetli hastalarda diyete eklenen tarçının bazı kan değerleri üzerindeki etkisinin araştırılması.
The effect of daily cinnamon consumption on some blood parameters in type 2 diabetic patients who were hospitalized to have by pass surgery.
AYFER BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN KÖKSAL
- İnsülin kullanan ve kullanmayan tip 2 diyabet hastalarında hipoglisemiye yönelik tutum ve davranışların değerlendirilmesi
Evaluation of attitudes and behaviors towards hypoglycemia in type 2 diabetic patients using and not using insulin
MÜCELLA MERVE ÜNAL KARABULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AKIN DAYAN
- Bir üniversite hastanesi endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları polikliniğine başvuran, insülin kullanmayan tip 2 diyabet hastalarının kendi kendine kan glikozu ölçümünün metabolik kontrol ile ilişkisi
Relationship between self-monitoring blood glucose levels and metabolic control status in patients with TYPE 2 diabetes mellitus who treated with non-insulin regimens and applied to endocrinology and metabolic diseases clinic of a university hospital
MUSTAFA KOCA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE SELDA TEKİNER