Opiyat Kullanım Bozukluğu Olan Erkek Hasta Yakınlarının Aile Yükünü ve Yaşam Kalitesini Belirleyen Faktörler
Predictors of Caregiver Burden and Quality of Life in Relatives of Male Patients with Opiate Use Disorders
- Tez No: 985978
- Danışmanlar: DOÇ. İBRAHİM EREN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Opiyat Kullanım Bozukluğu Olan Erkek Hastaların Yakınlarının Aile Yükünü ve Yaşam Kalitesini Belirleyen Faktörler Amaç: Madde kullanım bozuklukları sadece hastalar için değil aynı zamanda onların aileleri ve bakımverenleri için de yıkıcı fiziksel, zihinsel ve sosyoekonomik sonuçlara yol açmaktadır. Çalışmamızın amacı opiyat kullanım bozukluğu olan erkek hastaların bakımverenlerinde, bakımveren yükü, yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi ve bu parametrelerin hastaların ve bakım verenlerin sosyodemografik özellikleri, hastaların bağımlılık şiddeti ve bakım verenlerin baş etme yöntemleriyle ilişkisinin araştırılmasıdır. Gereç ve yöntemler: Bu araştırmaya Alkol ve Madde Araştırma Tedavi ve Eğitim Merkezi (AMATEM) birimi'ne 1 Şubat 2015-1 Ağustos 2015 tarihleri arasında başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden DSM-V tanı ölçütlerince ''Opiyat Kullanım Bozukluğu'' tanısı konulmuş, çalışmaya dahil edilme ve dışlama kriterlerini karşılayan 100 erkek hasta grubu ile bu hastaların 100 birincil bakım vereni alındı. Hastalara ve bakım verenlerine araştırıcı tarafından bu çalışma için hazırlanmış olan iki ayrı sosyodemografik veri formu dolduruldu. Hastalara Bağımlılık Şiddetini Belirleme Ölçeği (ASI), bakım verenlerine ise Hastalık Yükü Değerlendirme Ölçeği (HYDÖ), Başa Çıkma Tutumları Değerlendirme Ölçeği, Kısa Form-36 (SF-36), Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HDDÖ), Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HADÖ) uygulandı. Bulgular: Hastaların medeni durumu, eğitim düzeyi, son 6 ayki çalışma durumu, gelir düzeyi, adli olay öyküsü, cezaevi öyküsü, geçmiş intihar öyküsü, kendine zarar verme yaralama öyküsü, geçmiş psikiyatrik hastalık öyküsü, eroin kullanma yolu, eroin kullanma miktarı ve ayaktan ya da yatarak tedavi görme şekline göre bakım verenlerin yaşam kalitesinin etkilenmediği bulundu. Ancak halen aile içi sözel ya da fiziksel şiddetin varlığı ve hastanın DSM-V'e göre orta ya da ağır derecede bağımlı olmasının bakım verenin yaşam kalitesini istatistiksel anlamlı olarak düşürdüğü saptandı. Bakım verenin yaşı, doğum yeri, yaşadığı yer, medeni durumu ve eğitim düzeyinin yaşam kalitesini etkilemediği bulundu. Kadınların yaşam kalitesi erkeklerden, annelerin yaşam kalitesi diğer aile bireylerinden daha düşük saptandı. Bakım verenlerin HDDÖ ve HADÖ puanlarıyla yaşam kalitesinin tüm alanları arasında negatif ilişki bulundu. Hastaların medeni durumu, yaşı, çocuk sayısı, eğitim düzeyi ve süresi, son 6 ayki çalışma durumu ve gelir düzeyi, adli olay öyküsü, cezaevi öyküsü, cezaevi sayı ve süresi, ilk yasadışı madde kullanım yaşı, ilk eroin kullanım yaşı, düzenli eroin kullanım yaşı, hastane yatış sayısı, madde bırakma girişim sayısı, en uzun remisyon süresi, geçmiş intihar öyküsü ve kendine zarar verme yaralama öyküsünün bakım veren yükünü etkilemediği ancak hastaların düzenli eroin kullanım süresi, en az bir kez yatarak tedavi görmüş olması, diğer aile bireyleri ile arasında sözel ve fiziksel şiddetin olması, damar yoluyla eroin kullanımı, DSM-V'e göre 'orta' ve 'ağır' derecede bağımlı olması, ASI 'alkol madde kullanımı', 'aile sosyal ilişkiler' ve 'psikiyatrik durum' alan şiddetinin bakım verenin hastalık yükünü artırdığı saptandı. Bakım verenlerin yaşı, cinsiyeti, eğitim düzeyi ve süresi, medeni durumu, halen yaşadığı yer, hastaya yakınlığı, çalışma durumu ve gelir düzeyi, bakımda destek alıp almaması, geçmiş psikiyatrik ve tıbbi hastalık öyküsünün hastalık yükünü etkilemediği saptandı. Bakım verenin hastaya bakım süresi (yıl), HADÖ psişik, somatik ve toplam puanları, HDDÖ toplam puanı ve başa çıkma tutumlarından 'işlevsel olmayan başa çıkma' ve 'madde kullanımı' yönteminin hastalık yükü ile pozitif ilişkili , 'aktif başa çıkma' tutumu ve yaşam kalitesi puanlarıyla hastalık yükünün negatif ilişkili olduğu bulundu. Generalized linear model analizi sonucunda hastalık yükünü en çok yordayan faktörlerin bakım verenlerin 'COPE-Aktif Başa Çıkma Tutumu' puanlarıyla hastaların 'ASI-Aile Sosyal İlişkiler' puanları olduğu belirlendi. Sonuç: Hastaların yanı sıra bakım verenler de ruh sağlığı açısından değerlendirilmeli ve desteklenmelidir. Başa çıkma tutumlarının bakım verenlerin hastalık yükünün en önemli yordayıcılarından biri olduğu bulunmuştur. Hastalık yükü de yaşam kalitesi ve anksiyete-depresyon belirtileriyle ilişkilidir. Bundan dolayı bakım verenlerin etkili baş etme yöntemlerini geliştirebilmesi hem üzerindeki yükün azalması hem de yaşam kalitesinin iyileşmesi açısından önem arz etmektedir. Hastaların aile-sosyal ilişkiler alanındaki şiddet düzeyi ve sağaltım ihtiyacı bakım veren yükünün diğer önemli yordayıcı etkeni olmuştur. Hastaların bu alanda destek ve sağaltımı bakım veren yükünün azaltılması açısından da önemli olabilir.
Özet (Çeviri)
Predictors of Caregiver Burden and Quality of Life in Relatives of Male Patients with Opiate Use Disorders Objective: Substance use disorders lead to serious physical, psychological, and socio-economic consequences not only for affected individuals but also for their families and caregivers. This study aimed to evaluate caregiver burden, quality of life (QOL), anxiety, and depression levels among caregivers of male patients with opiate use disorders, and to examine the associations of these variables with the sociodemographic characteristics of patients and caregivers, patients' addiction severity, and caregivers' coping strategies. Materials and Methods: The study sample consisted of 100 male patients who were admitted to the Alcohol and Drug Research, Treatment and Training Center (AMATEM) between February 1 and August 1, 2015, and were diagnosed with Opiate Use Disorder according to DSM-5 criteria, along with their 100 primary caregivers who met the inclusion and exclusion criteria and consented to participate. Two separate sociodemographic data forms, developed by the researchers for patients and caregivers, were administered. The Addiction Severity Index (ASI) was applied to patients, while caregivers were assessed using the Burden Assessment Scale (BAS), COPE Inventory, Short Form-36 (SF-36), Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), and Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A). Results: It was found that patients's marital status,education, working status and income level last six months, forensic and prison history, self mutilation, suicide and mental illness history, way of heroin use, heroin dose and inpatient or outpatient treatment features didn't affect however, domestic violence, moderate or severe addiction level according to DSM-V criteria worsened the QOL of caregivers. Caregiver's age, place of birth, place of residence, marital status and education level were found not to affect QOL. Woman's QOL was lower than man's and mother's QOL was lower than other family members. There were negative correlation between all SF-36 scores and HAM-D, HAM-A scores of caregivers. Patient's marital status, age, number of children, education level, working status and income level last six months, forensic and prison history, age of first ilicit drug and heroin use, number of hospitalization and treatment attempt, longest time of remission, self mutilation and suicide history were found not affect the burden of caregivers. Additional patient-related factors, including longer duration of regular heroin use, having a history of at least one inpatient treatment, exposure to verbal or physical violence among family members, intravenous heroin use, moderate to severe addiction severity according to DSM-5 criteria, and higher scores on the Addiction Severity Index (ASI) subscales of alcohol and drug use, family/social functioning, and psychiatric status, were found to be associated with increased caregiver burden. Caregivers's age, gender, education level and duration, marital status, place of residence, proximity to the patient, working status and income level, care support, psychiatric and physical illnes history were found not affect the burden. Caregiving duration (years), somatic, psychic and total scores of the Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D) scores, and coping strategies characterized as“dysfunctional coping”and“substance use”showed a positive correlation with caregiver burden. In contrast,“active coping”strategies and Short Form-36 (SF-36) quality of life scores were negatively correlated with caregiver burden. According to the Generalized Linear Model analysis, active coping scores on the COPE inventory and family/social status scores of the Addiction Severity Index (ASI) emerged as the strongest predictors of caregiver burden. Conclusion: Caregivers, as well as patients, should be systematically assessed and supported with regard to their mental health. Coping strategies were identified as one of the most significant determinants of caregiver burden, which was also closely associated with caregivers' anxiety and depressive symptoms and their quality of life. Therefore, interventions aimed at enhancing effective coping strategies may play a key role in reducing caregiver burden and improving caregivers' quality of life. In addition, the family/social status dimension of the ASI was identified as another important determinant of caregiver burden. Treatment and supporting patients in this field may be important to reduce caregiver burden.
Benzer Tezler
- Opiyat Kullanım Bozukluğu olan erkek hastalarda bağımlılık şiddeti ile dürtüsellik, bilişsel esneklik ve tepki ketleme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between addiction severity and impulsivity, cognitive flexibility and response inhibition in male patients with Opiate Use Disorder
DİLEK SAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFİYE DEFNE TAMAR GÜROL
- Opiyat kullanım bozukluğu olan hastalarda ortak gelişimsel psikopatoloji açısından otistik özellikler, erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, zekâ düzeyi ve antropolojik parmak uzunlukları oranlarının (2D:4D) değerlendirilmesi
Authistic features, adult attention deficiency hyperactivity disorder, intelligence level and anthropologic finger-rangements (2D:4D) in terms of common developmental psychopathology in patients with opiate use disorder
OSMAN AK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
UZMAN İSMET ESRA ÇİÇEK
- Opiyat kullanım bozukluğu olan hastalarda göz izlem parametrelerinin ölçülmesi
Measurement of eye tracking parameters in patients with opiate uUSE disorders
ASLI SEDA KIRAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN İSMET ESRA ÇİÇEK
- Opiyat kullanım bozukluğu olan hastalarda serum leptin ve ghrelin seviyeleri ile yoksunluk ve aşerme arasındaki ilişki
The relationship of serum leptin and ghrelin levels wi̇th withdrawal and craving in patients with opioid use disorder
HÜSEYİN KARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriAkdeniz ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MURAT KULOĞLU
- Opiyat kullanım bozukluğu olan hastalarda aşermenin, aleksitimi ve dürtüsellik ile olan ilişkisi
The relationship between craving, alexithymia and impulsivity in patients with opiate use disorder
NEVAL ATEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ