Evaluation of teachers' material development with Web 2.0 and AI tools in terms of visual design principles
Öğretmenlerin Web 2.0 ve yapay zekâ araçlarıyla geliştirdikleri materyallerin görsel tasarım ilkeleri açısından değerlendirilmesi
- Tez No: 985758
- Danışmanlar: PROF. DR. GONCA KIZILKAYA CUMAOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dijital materyal tasarımı, Görsel tasarım ilkeleri, Öğretmen yeterlikleri, Web 2.0 araçları, Yapay zeka destekli araçlar, Digital material design, Visual design principles, Teacher competencies, Web 2.0 tools, AI-supported tools
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Öğretim Teknolojileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, öğretmenlerin Web 2.0 araçları ve yapay zekâ (YZ) destekli araçlar kullanarak geliştirdikleri dijital materyallerin, görsel tasarım ilkeleri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ayrıca, bu araçların öğretmenlerin dijital materyal tasarımı yeterliklerine olan etkisi ile öğretmenlerin süreç deneyimlerine ilişkin görüşleri de incelenmiştir. Web 2.0 ve yapay zekâ araçlarının öğretim materyali geliştirme süreçlerindeki rolünü daha derinlemesine anlamak, öğretmen yeterliklerine katkılarını belirlemek ve her iki araç türünün avantajları ile sınırlılıklarını ortaya koymak çalışmanın temel motivasyonunu oluşturmuştur. Bu bağlamda, öğretmenlerin dijital materyal geliştirme sürecinde teknoloji kullanımına ilişkin eğilimleri, deneyimleri ve bu süreçteki öğrenme çıktılarına etkileri bütüncül olarak ele alınmıştır. Araştırma, gömülü karma yöntem deseni ile yürütülmüştür. Temel olarak nitel içerik analizi yöntemine dayanan bu çalışmada, nicel ölçek verileri ile nitel anket verileri destekleyici unsur olarak kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2024 yılı Bahar döneminde Yeditepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Öğretim Teknolojileri Yüksek Lisans Programı kapsamında verilen derslere katılan ve çeşitli branşlarda aktif olarak görev yapan 17 öğretmen oluşturmaktadır. Katılımcılar, maksimum çeşitlilik ilkesine dayalı amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak üç temel kaynak kullanılmıştır: öğretmenlerin Web 2.0 ve yapay zekâ araçları ile geliştirdikleri dijital materyaller,“Dijital Materyal Tasarımı Yeterlikleri Ölçeği”ve“Materyal Geliştirme Süreci Değerlendirme Anketi”. Nitel veri analizinde, toplam 68 materyal (34 Web 2.0, 34 yapay zekâ) görsel doküman analizi ve betimsel analiz yöntemleri temel alınarak, 9 görsel tasarım ilkesi (Bütünlük, Hiyerarşi, Vurgu, Denge, Kontrast, Renk Kullanımı, Tipografi, Hizalama ve Boşluk Kullanımı) çerçevesinde sistematik olarak değerlendirilmiştir. Nicel veriler,“Dijital Materyal Tasarımı Yeterlikleri Ölçeği”ön test ve son test uygulamaları ile toplanmış; yorumlanmasında SPSS programından yararlanılarak frekans tabloları ve tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra; veri setinin dağılım özelliklerini incelemek için Shapiro-Wilk testi ve sonrasında non-parametrik Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Nitel anket verileri ise MAXQDA programı aracılığıyla tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiş, temalar oluşturularak kodlanmış ve çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları bütüncül olarak değerlendirildiğinde, öğretmenlerin yapay zekâ araçlarıyla geliştirdikleri dijital materyallerin görsel tasarım ilkelerine daha yüksek düzeyde uygunluk gösterdiği (34 materyalde Web 2.0 ortalama uyumluluk: 20/14 – %58, Yapay Zeka ortalama uyumluluk: 26/8 – %78), eğitimsel hedeflere ulaşmada etkili olduğu, dijital materyal tasarımı yeterliklerinin gelişimi ve öğretim sürecinde sağladığı verimlilik açısından Web 2.0 araçlarına kıyasla belirgin avantajlar sunduğu ortaya konmuştur. Yapay zeka destekli araçların öğretmenlerin dijital materyal tasarımı yeterliklerini Web 2.0 araçlarına kıyasla daha olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir (Ölçek toplam puan ort. ön test: 111.29 [orta], son test: 139.82 [yüksek]). Anket bulguları ise öğretmenler tarafından yapay zeka araçlarını verimlilik, zaman tasarrufu, kullanım kolaylığı, iş yükünü azaltma, içerik kalitesi ve görsel estetik açıdan daha avantajlı bulduklarını ortaya koymuştur. Web 2.0 araçlarının ise yapay zeka araçlarına kıyasla yaygın erişim ve ücretsiz kullanım gibi olumlu yönlerine rağmen, manuel düzenleme gerektirmesi nedeniyle daha fazla zaman ve emeğe ihtiyaç duyduğu, bu durumun da kullanıcı memnuniyetini olumsuz etkilediği ifade edilmiştir. Bu sonuçlar, öğretim teknolojilerinde yapay zekâ tabanlı araçların materyal geliştirme süreçlerinde güçlü bir alternatif sunduğunu göstermektedir. Bu bağlamda yapay zeka araçlarının dijital materyal geliştirme süreçlerine entegrasyonu; öğretim materyallerinin görsel tasarım ilkelerine uygunluğunu ve kalitesini yükseltmek, öğretmenlerin dijital becerilerini ve yeterliklerini artırmak açısından büyük bir potansiyele sahiptir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to comparatively examine the digital materials developed by teachers using Web 2.0 tools and artificial intelligence (AI)-supported tools in terms of visual design principles. In addition, the study investigated the impact of these tools on teachers' digital material design competencies and their perspectives on the process. The main motivation of the study was to gain a deeper understanding of the role of Web 2.0 and AI tools in instructional material development processes, determine their contributions to teacher competencies, and reveal the advantages and limitations of each tool type. In this context, teachers' tendencies and experiences regarding the use of technology in digital material development, as well as the effects on learning outcomes, were addressed holistically. The study was conducted using an embedded mixed-methods design. Primarily based on qualitative content analysis, the study was supported by quantitative scale data and qualitative survey data. The sample consisted of 17 actively practicing teachers from various disciplines who participated in the courses offered within the Instructional Technologies Master's Program at Yeditepe University's Graduate School of Educational Sciences during the 2024 year Spring semester. Participants were selected using purposive sampling based on the principle of maximum variation. Three main sources were used as data collection tools: digital materials developed by teachers using Web 2.0 and AI tools, the“Digital Material Design Competency Scale,”and the“Material Development Process Evaluation Survey.”In the qualitative data analysis, a total of 68 materials (34 Web 2.0, 34 AI) were systematically evaluated through visual document analysis and descriptive analysis methods, based on 9 visual design principles (Unity, Hierarchy, Emphasis, Balance, Contrast, Color Use, Typography, Alignment, and White Space Use). Quantitative data were collected through pre- and post-tests of the“Digital Material Design Competency Scale.”The data were analyzed using SPSS, employing frequency tables and descriptive statistics. To examine distribution characteristics, the Shapiro-Wilk test was applied, followed by the non-parametric Wilcoxon Signed-Rank Test. Qualitative survey data were analyzed using thematic analysis in MAXQDA; themes were created, coded, and interpreted. A holistic evaluation of the findings revealed that digital materials developed using AI tools demonstrated a higher degree of adherence to visual design principles (Web 2.0 mean compatibility: 20/14 – 58%; AI mean compatibility: 26/8 – 78%), were more effective in achieving educational objectives, and offered clear advantages in terms of developing digital material design competencies and improving instructional efficiency compared to Web 2.0 tools. AI-supported tools were found to have a more positive effect on teachers' digital material design competencies than Web 2.0 tools (Scale total score mean – pre-test: 111.29 [moderate], post-test: 139.82 [high]). Survey findings indicated that teachers perceived AI tools as more advantageous in terms of efficiency, time saving, ease of use, workload reduction, content quality, and visual aesthetics. Although Web 2.0 tools were appreciated for their broad accessibility and free usage, they were seen as requiring more time and effort due to the need for manual editing, which negatively impacted user satisfaction. These results demonstrate that AI-based tools offer a powerful alternative in instructional technology for material development processes. In this regard, the integration of AI tools into digital material development processes holds great potential for enhancing the alignment and quality of instructional materials with visual design principles and improving teachers' digital skills and competencies.
Benzer Tezler
- Fen bilgisi öğretmen adaylarına öğretim sürecinde web 2.0 araçlarını kullandırmaya yönelik yapılan bir eğitimin değerlendirilmesi
Evaluation of a training to make preservice science teachers' use web 2.0 tools during instruction
AYBERK ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAGİHAN YILDIRIM
- Fen bilimleri öğretmenlerinin dijital öğretim materyali geliştirme özyeterlikleri, epistemolojik inançları ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi
Exploring science teachers' self-efficacy in digital instructional material development, epistemological beliefs, and their interrelationship
FAZİLET ZENCİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU METİN PETEN
- TPAB bağlamında yürütülen“Web 2.0 araçları eğitim programı”nın fen bilimleri öğretmen adaylarının gelişimlerine etkileri
The effects of“Web 2.0 tools training program”conducted in the context of TPACK on the development of prospective science teachers
GÜLŞEN ULUS
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYLEM BAYIR
- Adana ili örneğinde pandemi sürecinde uzaktan eğitim uygulamalarının değerlendirilmesi
An evaluation of distance education applications during the pandemic for the example of Adana province
SELİN ÖZOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN IZGAR
- İngilizce öğretmenlerinin ingilizce öğretim programlarında dijital içerik geliştirmeye ilişkin görüşleri
Perspectives of english teachers on developing digital content in english curriculum
GÜLFİDAN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimOrdu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENOL SEZER