Müzikle tedavi - mimari ilişkisinin edirne ıı. bayezid darüşşifası özelinde incelenmesi
An examination of the relationship between music therapy and architecture in the context of the edirne ii. bayezid hospital
- Tez No: 985735
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET NURİ İLGÜREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Müzik, Architecture, Music
- Anahtar Kelimeler: Müzikle tedavi, mimari akustik, Edirne Darüşşifası, akustik simülasyon, hacim geometrisi, Osmanlı şifahaneleri, Geleneksel mimari, Mimarlık, Müze mimarisi, Osmanlı mimarisi, Türk mimarisi, Türk-İslam mimarisi, İç mimari, Traditional architecture, Architectural acoustic, Architecture, Museum architecture, Ottoman architecture, Turkish architecture, Turkish-Islamic architecture, Interior architecture
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yapı Fiziği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir iç mekânın akustik karakteri, kullanıcı konforunu doğrudan etkileyen ve özellikle sağlık ve terapi odaklı mekânlarda kritik işlevler üstlenen temel bir tasarım bileşenidir. Müzik terapisi ise, işitsel uyaranların insan sağlığı üzerindeki düzenleyici etkilerinden faydalanan bilimsel bir uygulama alanı olarak, çağdaş sağlık sistemlerinde yeniden önem kazanmaktadır. Ancak müzikle tedaviye yönelik tarihî örneklerin mekânsal ve akustik ölçütler bağlamında yeterince belgelenmemiş olması, bu alanda yapılacak mimari araştırmaları gerektirmektedir. Bu çalışma, hem tarihsel kaynaklarda müzikle tedavinin uygulandığı doğrulanan hem de özgün mekânsal bütünlüğünü büyük ölçüde koruyan Edirne II. Bayezid Darüşşifası'nı mimari ve akustik açıdan incelemektedir. Türk-İslam coğrafyasında müzikle tedavi uygulamaları Amasya, Sivas, Kayseri ve Bursa gibi şehirlerdeki darüşşifalarda da uygulanmış; ancak bu yapılardan pek çoğu günümüze ya parçalı olarak ulaşabilmiş ya da müzikle tedaviye ilişkin verileri sınırlı kalmıştır. Bu bağlamda Edirne II. Bayezid Darüşşifası, hem mimari bütünlüğünü büyük ölçüde korumuş olması hem de yazılı/sözlü kaynaklarda müzikle tedaviye dair açık ifadeler bulunması nedeniyle, benzerleri arasında en güçlü ve incelenebilir örnek olma özelliğini taşımaktadır. xix Bu tez çalışmasında, müzikle tedavi uygulamalarının mimari ve akustik boyutları tarihsel ve mekânsal bir çerçevede ele alınmış; II. Bayezid Darüşşifası özelinde kapsamlı bir inceleme gerçekleştirilmiştir. Literatür taramasının yanı sıra, yerinde mimari ve akustik gözlemler yapılmış; dört ayrı alıcı noktasında ve farklı koşullarda fon gürültüsü ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Bu ölçümler; A-ağırlıklı toplam düzey ve frekans dağılımını belirlemek için 125 Hz - 4000 Hz aralığında yapılmıştır. Bunlardan ilki; müzik yayını açıkken, insanlar varken ve su fıskiyesi açıkken; ikincisi müzik yayını varken ve fıskiye açıkken; üçüncü durum yalnızca fıskiye açıkken gerçekleştirilmiştir. Sonrasında yapı, 3DsMax programında 3 boyutlu modellenmiş; ODEON simülasyon programı kullanılarak akustik modelleme yürütülmüştür. Simülasyonda 4 alıcı noktası ve 2 ana ses kaynağı (fıskiye ve orkestra), aynı anda ve tek tek açık olacak şekilde farklı durumlarda hesaba alınmıştır. Ölçüm ve simülasyon bulguları, yapı içinde sessiz ortamlarda fon gürültüsü düzeyinin yaklaşık 45.5 dB dolaylarında olduğunu göstermektedir. Su sesi ve müzik birlikteliğinin, beyaz gürültüye benzer bir işitsel etki yaratarak rahatlatıcı bir atmosfer sağlayabileceği yönünde izlenimler elde edilmiştir. Simülasyonlarda değerlendirilen RT, EDT, C80, LF80, STI, SPLA gibi hacim akustiği parametreleri ele alınmıştır. Yapının altıgen plan düzeni, merkezde konumlanan havuz ve kubbeli örtü sistemi, sadece görsel bir kurgu değil; aynı zamanda sesin mekânda dağılım biçimini etkileyen mimari unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Kullanılan sert ve yansıtıcı yüzey malzemelerine rağmen, yapı içi ses kaynaklarının kapalı olduğu durumda ölçülen ortalama fon gürültüsü düzeyinin kabul edilebilir sınırlar içinde kaldığı gözlemlenmiş; ayrıca simülasyon verilerinde bazı akustik parametrelerin uygun değerlere yaklaşması, geometrik formun akustik performansa katkısını destekler nitelikte bulunmuştur. Edirne II. Bayezid Darüşşifası, bu yönleriyle yalnızca tarihî bir sağlık yapısı değil; aynı zamanda günümüzde müzikle tedaviye uygun nitelikte mekânlar tasarlanırken dikkate alınabilecek özgün bir örnek olarak değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The acoustic character of an interior space is a fundamental design component that directly influences user comfort and assumes critical functions, particularly in spaces focused on health and therapy. Music therapy, as a scientific practice utilizing the regulatory effects of auditory stimuli on human health, has regained importance in contemporary healthcare systems. However, the lack of sufficient documentation regarding historical examples of music therapy in terms of spatial and acoustic criteria necessitates architectural research in this field. This study examines the Edirne II. Bayezid Darüşşifa, where the practice of music therapy is confirmed in historical sources and whose original spatial integrity has been largely preserved, from both architectural and acoustic perspectives. Music therapy practices in the Turkish-Islamic world were also implemented in darüşşifas in cities such as Amasya, Sivas, Kayseri, and Bursa. However, many of these structures have only partially survived, or data related to music therapy remains limited. In this context, the Edirne II. Bayezid Darüşşifa stands out as the xxi most robust and analyzable example due to its preserved architectural integrity and the explicit references to music therapy found in both written and oral sources. In this thesis, the architectural and acoustic dimensions of music therapy practices are examined within a historical and spatial framework, with a comprehensive analysis conducted specifically on the II. Bayezid Darüşşifa. In addition to a literature review, on-site architectural and acoustic observations were made, and background noise measurements were conducted under various conditions at four different receiver points. These measurements, carried out in the 125 Hz–4000 Hz frequency range, aimed to determine A-weighted overall levels and frequency distribution. The first set of measurements was conducted while music was playing, people were present, and the fountain was running; the second while music and the fountain were active; and the third with only the fountain operating. Subsequently, the building was modeled in 3Ds Max, and acoustic simulations were performed using the ODEON software. In the simulations, four receiver points and two main sound sources (the fountain and the orchestra) were evaluated under various conditions—both separately and simultaneously. The measurement and simulation results indicate that background noise levels in quiet conditions within the structure are approximately 45.5 dB. Observations suggest that the combination of water sounds and music may create a relaxing atmosphere by generating an auditory effect similar to white noise. Acoustic parameters such as T30, EDT, C80, lateral energy fraction, speech transmission index, and A-weighted sound pressure level were evaluated in the simulations. The hexagonal spatial configuration of the building, the centrally located pool, and the domed roofing system were interpreted not only as aesthetic elements but also as architectural features influencing the distribution of sound within the space. Despite the use of hard and reflective surface materials, the measured background noise levels remained within acceptable limits when interior sound sources were inactive. Furthermore, the proximity of certain acoustic parameters to ideal values in the simulation data supports the contribution of the building's geometric form to its acoustic performance.
Benzer Tezler
- Palyatif bakım servisleri hasta odalarının müzikle tedavi amaçlı akustik tasarımı
Acoustic design of patient rooms in palliative care services for music therapy purposes
FERİDE ZEYNEP KIRDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET NURİ İLGÜREL
- Tıp tarihinde müzik ile tedavi ve XVI. yüzyıldan XIX. yüzyıla kadar delilerin mekanı Süleymaniye
Therapy with music in the history of medicine and Suleymaniyah, home of metally ill people from XVI century to XIX century
GAMZE BEŞLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TarihDumlupınar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KEVSER DEĞİRMENCİ
- Müzikle tedavi ve öğrenciler üzerindeki terapik etkileri
Başlık çevirisi yok
ARZU ÖZÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
DR. HAŞMET ALTINÖLÇEK
- Çağlar boyu müzikle tedavi ve uygulandığı hastalıklar
A period of time abouth the musical cure and the practice for diseses
HAYRİYE SERENAY GİRAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
MüzikKocaeli ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN KIRIMTAYIF
- Kültür tarihi içinde müzikle tedavi ve Edirne Sultan II.Bayezid Darüşşifası
Treatment with music in cultural history and Edirne Sultan Bayezid II Hospital
ENVER ŞENGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Sanat TarihiTrakya ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZKAN ERTUĞRUL