Oylum Höyük'te ele geçen ve Gaziantep Arkeoloji Müzesi envanterinde bulunan MÖ 3-1. binyıl silindir mühürleri ışığında Suriye gliptiği
Syrian glyptic art in light of the 3rd-1st millennium BC cylinder seals found at Oylum Höyük and in the inventory of Gaziantep Archaeology Museum
- Tez No: 985658
- Danışmanlar: PROF. DR. ATİLLA ENGİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Oylum Höyük kazılarında ele geçen ve Gaziantep Arkeoloji Müzesi envanterinde bulunan MÖ 3.–1. binyıl silindir mühürlerini inceleyerek Suriye gliptiğinin gelişim sürecini, tipolojik çeşitliliğini ve kültürel etkileşimlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında toplam 120 eser değerlendirilmiş; stratigrafik bağlamı bilinen kazı buluntuları ile müze envanterine farklı yollarla girmiş mühürler karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır.MÖ 3. binyılda geometrik üslubun hâkim olduğu, Ebla, Mari ve Halep Serisi mühürleriyle bölgesel özgünleşmenin başladığı görülmektedir. MÖ 2. binyılda Hurri-Mitanni etkisi altında figüratif repertuar gelişmiş; Eski Babil ve Levant motifleriyle birleşerek çok kültürlü bir mühür geleneği ortaya çıkmıştır. MÖ 1. binyılda ise Yeni Assur, Yeni Babil, Urartu ve Akamenid imparatorluklarının ideolojik etkileri repertuara yansımış; hibrit mühür tipleri ve astral semboller dönemin çeşitliliğini göstermiştir.Malzeme analizi, hematit, serpantin, jasper, karnelyan ve fayans gibi hammaddelerin geniş ticaret ağları aracılığıyla dolaşımda olduğunu kanıtlamaktadır. Bu çeşitlilik, mühürlerin yalnızca idari işlevlerini değil, aynı zamanda ekonomik ve kültürel ağların belgeleri olduğunu da göstermektedir. Oylum Höyük mühürleri, yerel üretim ve dolaşım ilişkilerini; Gaziantep koleksiyonu ise uluslararası bağları ve kültürel çeşitliliği temsil etmektedir. Böylece Suriye gliptiği, Mezopotamya etkilerinin ötesinde Anadolu, Levant, Mısır ve Elam ile kurduğu bağlantılar sayesinde kendine özgü bir sentez geliştirmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma Suriye gliptiğinin hem yerel dinamiklerini hem de uluslararası dolaşım içindeki rolünü bütüncül biçimde değerlendirmiş; bölgenin antik dünyada bir kültürlerarası kavşak olduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to reveal the development process, typological diversity and cultural interactions of the Syrian glyptic by analysing the 3rd-1st millennium BC cylinder seals recovered during the excavations at Oylum Höyük and in the inventory of the Gaziantep Archaeological Museum. Within the scope of the study, a total of 120 artefacts were evaluated; the excavation finds, whose stratigraphic context is known, and the seals that entered the museum inventory in different ways were discussed comparatively.In the 3rd millennium BC, the geometric style dominated the seals of the Ebla, Mari and Aleppo Series, marking the beginning of regional individualisation. In the 2nd millennium BC, the figurative repertoire developed under the Hurri-Mitanni influence, and a multicultural seal tradition emerged by combining with Old Babylonian and Levantine motifs. In the 1st millennium BC, the ideological influences of Neo-Assyrian, Neo-Babylonian, Urartian and Achaemenid empires are reflected in the repertoire; hybrid seal types and astral symbols show the diversity of the period. Material analysis proves that raw materials such as hematite, serpentine, jasper, carnelian and faience were in circulation through extensive trade networks. This diversity demonstrates not only the administrative functions of seals, but also that they are documents of economic and cultural networks.The Oylum Höyük seals represent local production and circulation relations, while the Gaziantep collection represents international ties and cultural diversity. The Syrian gliptic has thus developed a unique synthesis beyond Mesopotamian influences, thanks to its connections with Anatolia, the Levant, Egypt and Elam.In conclusion, this study has holistically assessed both the local dynamics and the role of the Syrian glyptic in international circulation, and has demonstrated that the region was an intercultural crossroads in the ancient world.
Benzer Tezler
- Oylum Höyük Erken ve Orta Demir Çağı seramiği
The Early and Middle Iron Age pottery from Oylum Höyük
DENİZ BURAK KİŞNİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ArkeolojiGaziantep ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLLA ENGİN
- Orta Tunç Güneydoğu Anadolu ve Kuzey Suriye ölü gömme gelenekleri ışığında Oylum Höyük mezarları
Oylum Hoyuk burrils in the light of the burial customs of The Southeastern Anatolia and Northern Syria during The Middle Bronze Age
ÖZLEM ERDFEM DAĞ
- Evaluating the Oylum Hoyuk painted ware within the framework of syro-cilician, levantine, and khabur painted ceramic cultures
Oylum Höyük otc boyali seramiginin syro-kilikya, levant ve habur boyali seramik kulturleri cercevesinde degerlendirilmesi
MERT ÇATALBAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2008
Arkeolojiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MARİE HENRİETTE GATES
- Elazığ/Tepecik Ortaçağ iskeletlerinin paleodemografik açıdan değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
AYLA SEVİM
Doktora
Türkçe
1993
AntropolojiAnkara ÜniversitesiFizik ve Paleoantropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKSİN GÜLEÇ