Pankreas arterlerinin çok kesitli bilgisayarlı tomografi ile morfometrik analizi ve klinik önemi
Morphometric analysis of pancreatic arteries with multislice computed tomography and clinical significance
- Tez No: 985508
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET KAĞAN KARABULUT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Anatomi, Anatomy
- Anahtar Kelimeler: arter çapı, çok kesitli bilgisayarlı tomografi, pankreas, varyasyon, artery diameter, multislice computed tomography, pancreas, variatio
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Anatomi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Anatomi (tıp) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pankreas, ekzokrin ve endokrin işlevleriyle sindirim ve metabolizmada önemli rol oynayan bir organdır. Truncus coeliacus (TC) ve a. mesenterica superior (AMS)'dan köken alan damarların karmaşık anastomozları nedeniyle yoğun bir vasküler yapıya sahiptir. Bu durum, bölgenin anatomik ilişkilerinin doğru değerlendirilmesini zorlaştırmakta ve radyolojik inceleme ile cerrahi planlamada özel dikkat gerektirmektedir. Çalışmamızda pankreası besleyen TC, a. hepatica communis (AHC), a. splenica (AS), a. gastroduodenalis (AGD), a.pancreaticoduodenalis superior (APDS), a.pancreaticoduodenalis inferior (APDİ) ve AMS'a ait morfometrik verileri, arterler arası oranları ve orijinleri belirleyerek bu verileri cinsiyet ve yaş gruplarına göre karşılaştırmayı amaçladık. Bu kapsamda dahil edilme kriterlerini karşılayan 100 bireye (68 Erkek, 36 Kadın) ait çok kesitli bilgisayarlı tomografi (ÇKBT) görüntüleri üzerinde ölçümler yapılmış, varyasyonlar kaydedilmiş ve elde edilen değerler analiz edilmiştir. Pankreatikoduodenal kemer yapısı Murakami ve ark. (2015) sınıflamasına göre dört tipte değerlendirilmiştir. Tip A tam gelişmiş kemeri, Tip B parsiyel kemeri, Tip C kemer oluşturmayan veya dominant besleyici sistemin izlendiği varyantı ve Tip D pankreas dokusu dışında seyreden ekstrapankreatik yerleşimli varyantı temsil etmektedir. Çalışmamızda pankreası besleyen ana arterlerin morfometrik değerlendirmesinde TC, AHC, AS, AGD, APDS, AMS ve APDİ'un ortalama çapları sırasıyla 0,70±0,11 cm, 0,44±0,10 cm, 0,49±0,09 cm, 0,30±0,06 cm, 0,23±0,05 cm, 0,65±0,11 cm ve 0,19±0,05 cm olarak belirlendi. Erkek ve kadınlar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Tüm ölçüm çapları erkeklerde daha büyük bulundu. Arterler arası çap ilişkilerini gösteren oran analizlerinde AMS/APDI oranı kadınlarda istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p˂0,05). Pankreaticoduodenal kemer varlığına dair verilerde en sık Tip B ( %61) görülürken en az tip A (% 4) olmuştur. Çalışmamızda tam gelişmiş kemer (Tip A) %4, parsiyel kemer (Tip B) %61 ve belirgin kemer olmayan/dominant sistemli varyant (Tip C) %35 sıklıkla gözlenmiştir. Pankreas ve ilişkili arterlere dair ayrıntılı bilgi, klinisyenler, radyologlar ve araştırmacılar için kritik öneme sahiptir; bu bölgedeki anatomik farklılıkların gözden kaçması cerrahi sırasında ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bu nedenle pankreatik arterlerin morfometrik özelliklerinin belirlenmesi, cinsiyet ve yaşa bağlı değişimlerin anlaşılmasında değerli bir ölçüttür. Çalışmamız, pankreatik arteriyel yapıya ilişkin güncel ve sistematik veriler sunarak bölge anatomisine katkı sağlayan kapsamlı bir araştırma niteliğindedir.
Özet (Çeviri)
The pancreas is an organ that plays an important role in digestion and metabolism with its exocrine and endocrine functions. It has a dense vascular structure due to the complex anastomoses of vessels originating from the celiac trunk and the superior mesenteric artery. This situation makes it difficult to accurately assess the region's anatomical relationships and requires special attention in radiological examination and surgical planning. In our study, we aimed to determine the morphometric data, inter-arterial ratios, and origins of the celiac trunk, common hepatic artery, splenic artery, gastroduodenal artery, superior pancreaticoduodenal artery, inferior pancreaticoduodenal artery, and superior mesenteric artery, which supply the pancreas, and to compare these data according to gender and age groups. In this context, measurements were taken on multi-slice computed tomography images of 100 individuals (68 men, 36 women) who met the inclusion criteria, variations were recorded, and the obtained values were analyzed. The pancreaticoduodenal arcade structure was classified into four types according to the Murakami et al. (2015) classification. Type A represents the fully developed arch, Type B the partial arch, Type C the non-arching variant or the one where the dominant feeding system is followed, and Type D the extrapancreatic location variant that courses outside the pancreatic tissue. In our study, the average diameters of the main arteries supplying the pancreas were determined as 0.70±0.11 cm, 0.44±0.10 cm, 0.49±0.09 cm, 0.30±0.06 cm, 0.23±0.05 cm, 0.65±0.11 cm, and 0.19±0.05 cm for the TC, AHC, AS, AGD, APDS, AMS, and APDI, respectively, in the morphometric evaluation of the main arteries supplying the pancreas. No significant difference was found between men and women (p>0.05). All measurement diameters were found to be larger in men. In ratio analyzes showing the relationships between arterial diameters, the AMS/APDI ratio was found to be statistically significant in women (p<0.05). Among the data on the presence of the pancreaticoduodenal arcade, Type B (61%) was the most common, while Type A (4%) was the least. In our study, the fully developed arch (Type A) was observed in 4%, the partial arch (Type B) in 61%, and the variant with no prominent arch/dominant system (Type C) in 35%. Detailed information about the pancreas and related arteries is critically important for clinicians, radiologists, and researchers; overlooking anatomical variations in this region can lead to serious complications during surgery. Therefore, determining the morphometric properties of the pancreatic arteries is a valuable metric for understanding changes related to sex and age. Our study is a comprehensive research effort that contributes to the regional anatomy by providing up-to-date and systematic data on the pancreatic arterial structure.
Benzer Tezler
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Alloxan'ın sıçan pankreası üzerine etkilerinin ışık ve elektron mikroskobu seviyelerinde araştırılması
Investigation about the effect of alloxan on the rat at light and electronmicroscopical levels
SAİM ÖZDAMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
BiyokimyaCumhuriyet ÜniversitesiMorfoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜRSOY
- Karbamatlı fungusitlerden maneb ve zineb'in albino fareler (mus musculus) üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
NURHAYAT EMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. NİHAT ŞİŞLİ
- Tıkanma sarılığının ayırıcı tanısında ultrasonografi ve perkütan transhepatik kolanjiografi
Başlık çevirisi yok
SIDDIK TUNA