Obsesif kompulsif bozuklukta üstbilişsel inanışların depresyon ve anksiyete ile ilişkisi
Investigation of the relationship between metacognitive beliefs, depression, and anxiety in patients with obsessive-compulsive disorder
- Tez No: 985500
- Danışmanlar: PROF. DR. SALİH SAYGIN EKER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete, depresyon, obsesif-kompulsif bozukluk, üstbilişsel inanışlar
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) tanısı alan bireylerde üstbilişsel inanışların semptom şiddeti, depresyon ve anksiyete düzeyleri ile ilişkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniği'ne başvuran, DSM-5 ölçütlerine göre OKB tanısı alan, 18–65 yaş aralığında toplam 40 yetişkin dahil edilmiştir. Katılımcılara Yale-Brown Obsesyon-Kompulsiyon Ölçeği (Y-BOCS), Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜB-30), Beck Depresyon Envanteri (BDE) ve Beck Anksiyete Envanteri (BAE) uygulanmış; sosyodemografik ve klinik veriler yapılandırılmış form ile toplanmıştır. Bulgular: ÜB-30 toplam puanı ile Y-BOCS obsesyon, kompulsiyon ve toplam puanları arasında anlamlı pozitif ilişkiler bulunmuştur. ÜB-30 alt boyutlarının büyük çoğunluğu semptom şiddetiyle ilişkili olup, özellikle“kontrol edilemezlik–tehlike”ve“düşünceleri kontrol ihtiyacı”alt ölçeklerinin hem OKB belirti yükü hem de depresyon ve anksiyete düzeyleriyle en güçlü ilişkileri saptanmıştır. Bilişsel güven alt boyutunun yalnızca kompulsiyonla ilişkili olması, bellek güvensizliği ile tekrarlayıcı kontrol davranışları arasındaki ilişkiyi desteklemektedir. Demografik değişkenlerin çoğu ölçek puanlarıyla ilişkili bulunmamış; yalnızca çalışma durumu, eğitim düzeyi ve yatış öyküsü bazı alt ölçeklerde sınırlı düzeyde farklılık göstermiştir. Sonuç: Bulgular, OKB'de üstbilişsel inanışların hem semptom şiddeti hem de depresif ve anksiyöz belirtilerle anlamlı biçimde ilişkili olduğunu göstermektedir. Özellikle tehdit ve kontrol temalarının belirginliği, klinik değerlendirmelerde üstbilişsel süreçlere yer verilmesinin önemini ortaya koymaktadır. Üstbilişsel temaların hedeflendiği müdahalelerin OKB yönetimine katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to examine the relationship between metacognitive beliefs, symptom severity, depression, and anxiety levels in individuals with Obsessive-Compulsive Disorder (OCD). Materials and Methods: The study included 40 adult participants aged 18–65 years who presented to the Psychiatry Outpatient Clinic of Bursa Uludağ University Faculty of Medicine and met DSM-5 diagnostic criteria for OCD. The Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale (Y-BOCS), Metacognitions Questionnaire-30 (MCQ-30), Beck Depression Inventory (BDI), and Beck Anxiety Inventory (BAI) were administered. Sociodemographic and clinical data were collected using a structured form. Results: Metacognitive beliefs, as measured by the MCQ-30 total score, demonstrated significant positive correlations with Y-BOCS obsession, compulsion, and total scores. Most MCQ-30 subscales were associated with symptom severity; notably, the“uncontrollability–danger”and“need to control thoughts”subscales showed the strongest relationships with both OCD symptom burden and levels of depression and anxiety. The“cognitive confidence”subscale was associated only with compulsion scores, supporting the link between lack of confidence in memory and repetitive checking behaviors. Most sociodemographic variables were not related to clinical scale scores; however, employment status, education level, and history of psychiatric hospitalization showed limited differences across certain subscales. Conclusion: The findings indicate that metacognitive beliefs are significantly associated with OCD symptom severity as well as depressive and anxious symptom levels. The prominence of threat- and control-related cognitions underscores the importance of incorporating metacognitive processes into clinical assessments. Interventions targeting metacognitive themes may represent a meaningful contribution to the management of OCD.
Benzer Tezler
- Şizofreninin eşlik ettiği ve etmediği obsesif kompulsif bozukluğun içgörü, üstbiliş inançları ve klinik özellikler açısından karşılaştırılması
Comparison of obsessive compulsive disorder with and without schizophrenia in terms of insight, metacognitive beliefs and clinical features
OLCAY ŞENAY ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET RAŞİT TÜKEL
- Obsesif kompulsif bozuklukta psikofarmakolojik tedavinin bilişsel süreçlere etkisi
The effect of psychopharmacological treatment on cognitive processes in obsessive compulsive disorder
NURALAY ÇETİNKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
PsikiyatriYüzüncü Yıl ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LÜTFULLAH BEŞİROĞLU
- Obsesif kompulsif belirtilerin üstbilişsel model temelinde yordanması: Düşünce-kaynaşma inançları, ritüeller hakkındaki inançlar, durdurma işaretleri, düşünce kontrol yöntemleri ve onay arama
Predicting obsessive compulsive symptoms in the context of the metacognitive model: Thought-fusion beliefs, beliefs about rituals, stop signals, thought control strategies and reassurance seeking
NİL ADALI İLTER
- Obsesif kompulsif belirtilerin yordanmasında algılanan ebeveynlik biçimleri, üstbilişsel inançlar, obsesif inançlar ve düşünce kontrol yöntemlerinin rolü: Üstbilişsel model çerçevesinde bir inceleme
Perceived parental rearing styles, metacognitive beliefs, obsessive beliefs and thought control strategies as predictors of obsessive compulsive symptoms: Test of a metacognitive model
PETEK BATUM PANAYIRCI
- Eşik altı obsesif kompulsif bozukluk belirtilerinde üst bilişsel faktörlerin etkisi
The effects of metacognitive factors on subthreshold obsessive compulsive disorder symptoms
ECE BAŞAK ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ